Mars’a olası bir seyahatin 3 yıl süreceği düşünülürse bu süre içinde oluşacak herhangi bir acil duruma karşı astronotların kendi başlarının çaresine bakması bekleniyor. Uzmanlar 3D yazıcıları kullanarak gerekli cihazların yazdırılmasının hayatları kurtarmak konusunda çok yardımcı olacağı konusunda hemfikir.

Uzun dönemli seyahatler bunu zorunlu kılıyor

Yakın zamanda uzay alanında özelleşen doktorlardan birkaçı, uzay seyahatlerinde medikal cihazların da olması gerekliliğini tartışmaya başladı.

Almanya Uzay Tıbbı Topluluğu Başkanı Prof. Jochen Hinkelbein, uzun seyahatler konusunda bilhassa Mars yolculuklarını örnek göstererek 3D yazıcıların ne kadar önemli bir güvenlik faktörü olduğunu anlatıyor.

“Astronotlar çok dikkatli incelendikten sonra en gençler ve sağlıklı olanlar arasından seçildikleri için şu anda uzay görevlerinde hastalıklarla karşılaşmak çok düşük bir ihtimal.” diyor Hinkelbein. Ancak devamında “Fakat önümüzdeki dönemde Mars gibi yıllar sürecek uzun dönemli yolculuklar başladığı zaman, hayati risk taşıyan olası sorunlar daha fazla karşımıza çıkacaktır.” diyerek risklere dikkat çekiyor.

İlk denemeler başarılı

NASA’nın attığı adımlara bakarsak ilk denemeler başarılı sonuçlar veriyor. NASA’daki Uzay istasyonu 3D yazıcı program müdürü Niki Werkheiser, ISS (Uluslararası Uzay İstasyonu) içinde ilk defa 3D yazıcı ile bir makine parçası bastırarak programın öncülüğünü üstlendi.

“Bir haftadan kısa bir sürede parçanın tasarımı yapıldı, NASA’nın güvenlik testlerini geçti, dosyaları ISS’ye yollandı ve oradaki 3D yazıcı ile dört saat içinde basıldı.” diyor Werkheiser NASA’nın sayfasındaki hikayesinde.

Elbette bu parça çok özel bir durum değil. ISS’de yapılan 1.600 basımdan sadece bir tanesi; ama bu basımın önemini biraz bile azaltmıyor.

“Bir epostayı yolladığımız kolaylıkta Uzay İstasyonu’na dosyaları yollayabildiğimiz takdirde sonsuz ihtimallerin dünyasına adım atabiliriz. Daha önce uzaya yollamayı hayal bile edemediğimiz ürünleri direkt uzayda yapabiliriz.” diyor Werkheiser.

3D yazıcılar ile ilgili iyi haberler gelmeye devam ettikçe medikal cihazların uzaydaki geleceğini de sağlama alıyor. Bu da tabi Mars görevlerini ve umarız sonrasında tüm evrene yapılacak görevleri çok daha güvenli bir hale getirecektir.

Tamamı kadın biliminsanlarından oluşan ISS ekibi, çarşamba günü, kadınların Ay’a yolculuk sırasında ne tür psikolojik, sosyolojik ve fiziksel zorluklar çekeceklerine dair bir deneye katıldı. Yaşları 22 ile 34 arasında değişen; tıp, biyofizik ve psikoloji dallarında çalışan Yelena Luchitskaya, Darya Komissarova, Polina Kuznetsova, Anna Kussmaul, Inna Nosikova ve Tatyana Shiguyeva, 8 gün sürecek olan bu deneyde, yeryüzünde bulunan uzay simülatörü içerisinde 10 farklı bilimsel deneyden geçecek. Onlarca kameranın altında, biliminsanları ve doktorların gözetiminde olacak bu deneyde, katılımcılar, günde 1,5 saatlik molaya sahip olacaklar. Bu zaman zarfı içerisinde film izleyebilecek, kitap okuyabilecek ve birbirleriyle sosyalleşebilecekler.

İlk defa böyle bir grupla deney yaptıklarını söyleyen deney süpervizörü Sergei Ponomaryov, kadın ekibin iletişimi konusunda bir hayli heyecanlı olduğunu söyledi. Poromaryov, “ISS’te hiçbir zaman tamamı kadın olan bir ekip olmamıştı. Biz, geleceğin uzay yaşantısının, kadın ve erkekliğin eşitliğine ait olduğunu düşünüyoruz. Ancak maalesef bu zamana kadar uzaya yeterince kadın gidemedi. Aradaki boşluğu kapatmak adına var gücümüzle çalışıyoruz.” diyerek sözlerine devam etti.

Ancak tam bu noktada, hem bilim dünyasın içinden hem de gözlemci ekipten biri olan enstitü yöneticisi Igor Ushakov, “Psikolojik anlamda gayet ilginç olacak bir deney. Bir mutfakta iki ev kadını olacak ve bununla başa çıkabilmekte zorlanacaklar.” diyerek cinsiyetçi yorumları başlatmış oldu. Tüm bunlar yetmiyormuş gibi, basın görevlileri de simülatör içerisindeki katılımcılara “8 gün boyunca makyajsız yaşamanın altından nasıl kalkacaksınız?”, “Erkeksiz bir ortamla nasıl başa çıkacaksınız?” gibi sorular sormaya başladı. Darya Komissarova, ilk soruya “Biz makyajsız da gayet güzeliz.” derken; Anna Kussmaul ise ikinci soruya, “Biz burada işimizi yapıyoruz. İşinizi yaparken, erkek ya da kadın diye bir şey düşünmezsiniz.” cevabını verdi.

Dileriz ki, bu kadar değerli bir deneyde insanlar, magazin sorularından vazgeçer ve gerçekten bilim adına bir şeyleri merak ederler.

NASA başta olmak üzere Open Notify, Mars Atmospheric Aggretion System ve How Many People Are In Space Right Now gibi kuruluşlarla işbirliğine giden IFTTT, uzaydan haberler almamızı sağlayan Space Channel’ı hayata geçirdiğini duyurdu.

Bu kanaldaki reçeteler sayesinde uzayda olup bitenleri akıllı cihazınızdan an be an takip edebiliyorsunuz. Örneğin her astronot uzaya çıktığında telefonunuza bildirim gönderilmesini sağlayabiliyor ya da NASA’nın son dakika haberlerini Pocket’a saklayabiliyorsunuz.

Uzayla ilgili oluşturabileceğiniz reçeteler bunlarla da sınırlı değil. Örneğin Curiosity’yi emrinize amede edebilir ve Mars’ta mevsim değiştiğinde otomatik tweet gönderebilirsiniz ya da isterseniz NASA’nın günün uzay fotoğrafını otomatik olarak Facebook profilinizde paylaşabilirsiniz .

Uzayı parmaklarınızın ucuna getiren ve dünya dışındaki hayatı akıllı telefonlarınızdan takip etmenizi sağlayan bu reçetelere ulaşmak ve hemen kullanmaya başlamak için ise buraya tıklamanız yeterli.

Uzay teknolojisini geliştirmek isteyen ve interneti kullanarak uzayda farklılık yaratmak isteyen kişileri bir araya getirme amacı taşıyan NASA Space App Challenge’a toplamda 46 kişi katıldı. “Uzayda Teknoloji”, “Dünyanın Durumunu İzleme”, “İnsanlı Uzay Uçuşu”, “Robotik” ve “Asteroidler” ana başlıkları altında toplam 50 konuda katılımcılardan proje üretmeleri istendi.

Jüri etkinliğin sonunda Türkiye’yi “En İyi Donanım Kullanımı” ve “En İyi Misyon Konsepti” altında geliştirilen iki projenin temsil etmesine karar verdi. Seçilen takımlardan birinin lise öğrencilerinden diğerinin ise üniversite öğrencilerinden oluşuyor olması dikkat çekici.

“En iyi Donanım Kullanımı” kategorisinde yarışarak finale kalan grup Bahçeşehir Fen ve Teknoloji Lisesi öğrencilerinin kurduğu Fentek Allstarz oldu. Öğrencilerinin finale hak kalmaya kazandıkları proje ise Mars’a malzeme taşımakta kullanılacak ve lego parçalarından oluşan, modellemesi internete yüklenerek herkes tarafından kullanılabilen bir robot.

“En İyi Misyon Konsepti”nde ise Bilkent Üniversitesi’nden 2 kişiden oluşan takımın geliştirdiği Mars’ta yer altında yer alan seralarda sebze yetiştirme amacına hizmet eden projesi finale kalmaya hak kazandı.

Projeler global değerlendirmede dereceye girerse kazanan takım NASA’nın Uluslararası Uzay Merkezi’ne malzeme göndermek için Eylül ayında yola çıkacak olan Space X Dragon için yapılan törene katılma hakkına sahip olacak.

NASA’nın California’daki Ames Araştırma Merkezi’nde görevli küçük bir mühendis ekibi uydu mimarisini geliştirecek bu projede Silikon Vadisinin “piyasaya erken ve sık ürün çıkarma” tutumunu benimserken, halihazırda tüketiciler için üretilmiş parçaları ve modifiye edilmemiş akıllı telefonları yoğun biçimde kullanıyorlar. Satın aldığımız akıllı telefonlar uydu sistemlerinin ihtiyaç duyduğu hızlı işlemciler, çok yönlü işletim sistemleri, çok sayıda ufak sensör, yüksek çözünürlüklü kameralar, GPS alıcıları  gibi birçok özelliği bünyelerinde bulunduruyorlar.

PhoneSat Projesi kapsamında üretilecek üç prototip uydunun her birinin parçalarının  maliyeti 3.500 dolar olarak öngörülürken mühendisler uyduların tasarım ve görev hedeflerini ilk uçuş için asgaride tutmayı hedefliyor. Her bir PhoneSat nanouydusu hemen hemen 1.8 kg. ağırlığında ve 10 cm. büyüklüğünde, küp şeklinde birer minyatür uydu olacak.

PhoneSat 1.0 adı verilen prototipte, HTC’nin Android işletim sistemine sahip akıllı telefonu Nexus One kullanılıyor. Prototipin temel amacı, uzayda kısa bir sure kalarak uydu yörüngesiyle ilgili bilgilerin yanı sıra kamerası aracılığıyla Dünya ve uzayın dijital görüntülerini merkeze göndermek. PhoneSat 1.0 bu göreve ise hazır. Belirtilene göre prototip termal vakum odaları , sarsıntı ve şok masaları, roket uçuşları ve statosferik balonlar gibi zorlu ortamlardaki testleri başarıyla geçti.

Samsung’un Nexus S modeliyle hazırlanan PhoneSat 2.0 prototipi ise eklenen güneş panelleriyle uzayda daha uzun sure kalıp, mühendisler tarafından Dünya’dan kumanda edilebiliyor. Bu senenin sonlarına doğru hazır olması planlanan sistemler NASA’nın Uzay Teknolojileri Programı tarafından finanse ediliyor. Oldukça küçük boyutlara sahip uyduların uzaya gönderiliş tarihleri ise henüz bilinmiyor.

2009’da Rovio’nun ürettiği oyun önce iOS tabanlı uygulaması ile piyasa sürüldü, daha sonra Android kullanıcıları ile buluştu. Adeta bir marka olan Angry Birds serisinin oyuncakları üretildi, TV yayını satın aldı, Google Chrome, Facebook, PSP ve masaüstü oyunları piyasaya sürüldü, yemek kitabı yayınlandı, özel günler için farklı temaları ile popülerliğini daha da arttırdı ve film ortaklıkları yaptı. Hatta sahtesi bile yapıldı.

TechSpot’un haberine göre Rovio’nun açıklamalarında Angry Birds Space’in, 35 gün içerisinde toplam 50 milyon defa indirildiği belirtiliyor. Dolayısıyla oyun gelmiş geçmiş en hızlı büyüyen oyun başarısına sahip oluyor. Rovio yöneticileri; açıklamalarının yanında Angry Birds severlere teşekkürü bir borç bilerek, minnettarlıklarını sunuyor ve oyunu takip etmelerini öneriyorlar.

Yayınlanan son oyunda iOS ve Android kullanıcılarını toplam 60 bölümlük 10 adet aşama bekliyor. PC  ve Mac kullanıcıları da oyunu satın alabiliyorlar, fakat masaüstü kullanıcıları için bonus bölümler henüz güncellenmedi.

Sevimli kuşlarımızın uzay macerasını konu alan Angry Birds Space’in, iPhone, iPad, iPod Touch, Android’li cihazlar için hazırlanan uygulamalarının yanı sıra, PC ve Mac sürümleri şu anda indirilebilir durumda. Oyundaki karakterler en az oyunun geçtiği uzay kadar kullanıcılar için yeni ve farklı.

Oyunda bazı önemli değişiklikler yapılmış. Bunların en önemlisi yer çekimi. NASA ve National Geographic’in de geliştirilmesine katkıda bulunduğu yeni oyundaki yer çekimsiz ortam, eğlenceyi ikiye katlıyor. Oyunun talihsiz karakterleri domuzlar, diğer gezegenlerin çekim gücü kullanılarak alt edilebiliyor.

Oyunda 60 bölüm bulunuyor. Şu an sadece iOS sürümleri vasıtasıyla oyuna yeni içerikler satın alınabiliyor. Bazı gizli ürün ve bölümlerin de bulunduğu oyun Rovio tarafından belirli aralıklarla güncellenecek.

Oyuna ulaşabileceğiniz linkler ve fiyatlar:

iPhone/iPod Touch 0.99 dolar

iPad 2.99 dolar

PC 5,95 dolar

Android 0.99 dolar

Mac 4.99 dolar

Angry Birds Space’i yeni iPad’de sizin için denedik. İlk izlenimlerimiz oyunun çok eğlenceli olduğu ve Angry Birds deneyimini bir üst basamağa çıkardığı yönünde. Aşağıda oyundan aldığımız ekran görüntülerini bulabilirsiniz.

Ücretsiz olarak dağıtılan ve internet tarayıcısı üzerinden çalışan bir uygulama ile Güneş Sisteminin gerçek zamanlı ve tam kontrollü olarak izlenebilmesini sağlayan NASA, bu anlamda benzersiz bir başarıya imza attı. Video oyun teknolojilerinde kullanılan bir kontrol sistemine sahip olan uygulama ile Güneş Sistemi üzerindeki herhangi bir noktanın üzerine gitmek mümkün kılınıyor. En önemlisi de zaman ve mekân kontrolü sağlanarak gezegenlerin, uyduların ve NASA uzay araçlarının belirlenen hızdaki hareketleri izlenebiliyor.

Mac ve Windows kullanıcılarının kolay bir şekilde indirebildikleri “Eyes on the Solar System app” eklentisini sadece bir kere kurmanın yeterli olduğu bu çalışma Unity Web Player ile birlikte oluşturulmuş. Kurulum işleminin ardından http://solarsystem.nasa.gov/eyes/ adresini ziyaret ederek “Explore the Solar System” ifadesine tıklayarak Güneş Sisteminin olağanüstü ortamını anlık ve hatta 3 boyutlu yaşamak mümkün hale geliyor. Uygulamayı 3 boyutlu olarak görüntülemek için 3 boyutlu gözlük kullanılması gerektiğini de ekleyelim.

Dünya başta olmak üzere birçok gezegeni ve ayı çeşitli açılardan görüntüleyebileceğimiz bu uygulama üzerinde sağlanan hareket rahatlığı iade adeta uzay boşluğunda gezintiye çıkmış oluyoruz. Asteroidlerin ve Güneş’in de bulunduğu uygulamada, NASA tarafından hayata geçirilen bazı uzay projelerine dair bölümler de yer alıyor. Bunlardan biri ve uygulama üzerinde özenle durulanı ise Juno isimli beş yıllık Jüpiter projesi.

Uygulama ile ilgili üst düzey bir NASA yetkilisi olan Jim Green tarafından yapılan açıklamaya göre, Güneş Sistemi ve NASA görevlerine dair ortaya konan gerçek zamanlı uygulama herkesin kullanacağı bir şekilde ilk kez sunuluyor.

NASA Güneş Sisteminin Gözleri isimli uygulamaya dair tanıtım videosu: