Facebook’un Türkiye’deki kullanım oranlarıyla ilgili öne çıkan veriler şöyle:

• Haziran 2013′ten Aralık 2013′e kadar aylık aktif kullanıcı sayısı %3’lük bir artışla 33 milyon’dan 34 milyona yükseldi.
• Haziran 2013′ten Aralık 2013′e kadar günlük aktif kullanıcı sayısı %5’lik bir artışla 20 milyondan 21 milyona çıktı.
• Haziran 2013′ten Aralık 2013′e kadar  mobilde aylık aktif kullanıcı sayısı %9’luk bir artışla 21 milyondan  23 milyona çıktı.
• Haziran 2013′ten Aralık 2013′e kadar mobilde günlük aktif kullanıcı sayısı %26’lık bir artışla 9.5 milyondan 12 milyona ulaştı.
• Türkiye’nin online nüfusunun %94’ü Facebook kullanıyor.
• Facebook her gün Türkiye’nin online nüfusunun %58’ine ulaşıyor.

Bu verilerle birlikte reklamverenler için Facebook’un eriştiği hedef kitleler hakkında bazı senaryo bilgileri de paylaşıldı. Örneğin bir fitness salonu rakamlara göre 18 yaşın üzerindeki İstanbul’da yaşayan ve fitness ve sağlık ile ilgilenen 720 bin kadın kullanıcıya Facebook üzerinden ulaşabiliyor.

“Moda” ve “alışveriş” ile ilgilenen, Türkiye’nin dört bir yanındaki, her yaştan kadını kapsayan hedeflemede ise Ulusal, moda perakendecileri bu kriterlere uygun 8.4 milyon kişiye ulaşabiliyor.

2013 yılı sadece Türk e-ticaretinde değil, tüm dünyada mobil internetin yılı oldu. Araştırmalar da ortada. Sadece – sosyal medyanın kralı ilan edilen – Facebook bile kullanıcılarının yüze 60’ının Facebook hesaplarına mobil cihazlar üzerinden ulaştığını söylüyor. 2013 yılı Eylül ayının sonundaki verilere göre 604 milyon kişi Facebook’a her ay mobil cihazlarından ulaşım sağlıyordu. Bu rakam şu anda 874 milyon. Yani bir yılda yüzde 44 oranında bir artış yaşanmış.

BTK’nın 2013 yılı üçüncü çeyrek raporuna göre şu anda ülkemizde 25 milyonu aşkın mobil internet kullanıcısı var. Bu rakamlar Avrupa’nın hatta dünyanın Türkiye konusundaki iştahını kabartıyor; pazara neredeyse her gün yeni bir yabancı oyuncu giriyor.

Mobil sektör tabiri caizse uçuyor. 2013’ü bitirip 2014’e geçerken mobil sektörün oyuncularına sorduk; 2014’te mobil dünyasında neler yaşanacak, neler ön plana çıkıyor? Öne çıkan başlıklar şu yönde:

1. Mobil oyun sektörü

• Oyun dünyası izlemesi en ilginç alan olacak – Fırat Dirik, Facebook Türkiye Ülke Yöneticisi

2. Mobil sağlık ve giyilebilen teknoloji sektörü

• OTT mesajlaşma uygulamaları, LTE teknolojinin yaygın kullanımı, mobil sağlık ve giyilebilen teknolojiler ön planda olacak – Baran Yurdagül, Avea Mobil Bağlantı Direktörü
• 2014 yılında kesinlikle giyilebilir teknolojiler varlığını daha çok hissettirecek. Akıllı saat, akıllı yüzük, akıllı gözlükler şimdilik duyduklarımız – Volkan Biçer, Mobilike Kurucu Ortak
• Giyilebilir teknolojilerin daha önemli bir rol oynayacağı, kesintisiz etkileşimle dolu bir çevreye doğru yöneliyoruz – Barış Ruacan, Qualcomm Türkiye Genel Müdürü

3. MTicaret

• ABD ve Avrupa’da toplam e-ticaret gelirinin yaklaşık 67 milyar doları mobilden elde edildi. 2014 yılında bu rakamın 101 milyar dolar olması bekleniyor. – Fatih İşbecer, Pozitron Kurucu CEO

4. OTT mesajlaşma uygulamaları ve LTE

• OTT mesajlaşma uygulamaları, LTE teknolojinin yaygın kullanımı, mobil sağlık ve giyilebilen teknolojiler ön planda olacak – Baran Yurdagül, Avea Mobil Bağlantı Direktörü

Kısacası, 2007’de Apple’ın bir bilgisayarın gücünü bir telefona sığdırması ile başlayan dönemde ticaret ve hizmet sektörü de kendini tekrar tanımlıyor. Sektörün her kısımının kendini mobile göre tekrar dizayn ettiği ve mobil yönündeki bütçelerin arttığı bir yıl bitti; ‘daha neler göreceğiz’ dediğimiz yeni bir yıl başlıyor. Teknoloji bu. Bir günde değişiyor. Mobilin ’esas oğlan’ olması bile an meselesi.

[heading style=”1″]Oyun dünyası izlemesi en ilginç alan olacak[/heading]

Fırat Dirik, Facebook Türkiye Ülke Yöneticisi

Türkiye zaten hali hazırda oldukça mobil bir ülke; nüfusun yüzde 93’ü cep telefonuna sahip. 2013 yılının asıl dikkat çekici yönü ise akıllı telefonlara geçişin hızı oldu. Akıllı telefon sahiplerinin sayısı içinde bulunduğumuz yılda yüzde 30 oranında artış gösterdi. Türkiye’de, Android telefonlar mobil cihazların büyük çoğunluğunu oluşturuyor fakat basit özelliklere sahip telefonlar da hala ikinci en popüler mobil platform olmaya devam ediyor.

Facebook kullanıcılarının yüze 60’ı Facebook hesaplarına mobil cihazları üzerinden ulaşıyor. Bu da Facebook’a erişimlerinin sadece ev ve ofisle sınırlı olmadığı, her gittikleri yere Facebook’u da götürdükleri manasına geliyor. Bu da Facebook’u her zamankinden daha da önemli bir iletişim aracına dönüştürüyor. Bunun sonuçlarından biri de insanların SMS yerine Facebook Messenger’ı kullanması oldu çünkü bu sayede online olan arkadaşlarını görebiliyor; sadece mesaj yazmak yerine fotoğraf, sticker gibi gönderiler de yapabiliyorlar.

Sosyal elementler daha fazla online hizmete eklenecek

Akıllı telefon piyasasının büyümesinin devam etmesi kaçınılmaz. Düşük bütçeli birçok mobil cihazın da pazara giriş yaptığını görüyoruz; bu da bu teknolojinin daha fazla insana ulaşacağı anlamına geliyor. Akıllı telefonlardaki büyüme çok daha fazla kullanışlı uygulamaların geliştirilmesine yol açacak. Burası Facebook’un da rol aldığı bir alan. Platform araçlarımız geliştiricilerin ürünlerine sosyal katmanlar eklemesini kolaylaştırıyor. Spotify ve yeni PlayStation 4 gibi hizmetler, kullanıcıların arkadaşlarının aktivitelerini görmesini sağlayarak ya da içerik paylaşımında bulunmalarına yardımcı olarak, kullanım tecrübelerini istedikleri gibi uyarlamalarına ve kişiselleştirmelerine izin veriyor. Bu yüzden sosyal elementlerin daha fazla online hizmete ekleneceğini görmeyi bekliyoruz.

[quote style=”1″]2013 yılı Eylül ayının sonundaki verilere göre, 604 milyon kişi Facebook’a her ay mobil cihazlarından ulaşım sağlıyordu. Bu rakam artık 874 milyon; yani bir yılda yüzde 44 oranında bir artış yaşanmış. Şu anda neredeyse kullanıcıların dörtte üçü Facebook’a mobil cihazlarından erişim sağlıyor.[/quote]

Reklamların da insanlar için ilginç ve yararlı olmaya devam etmesini amaçlıyoruz. Her seferinde bu amacımızı daha da başarılı bir şekilde gerçekleştiriyoruz. Bu işin bir parçası, Facebook’un hedefleme kapasitesini anlayabilmeleri için reklamcılarla çalışmak… Örneğin; bir bisiklet dükkanı, ürünlerini alması en muhtemel olan grubu yani bisiklet süren insanları hedefleyebilir. Bu hem reklamcı hem de müşteri için faydalı olur.

3D oyunlar ve Unity geliştirme (development) sistemi

Eskiden Facebook’ta en çok yapboz oyunları vardı. Artık bu konuda çok daha fazla çeşitlilik görüyoruz. Contract Wars ve Stormfall: Age of War gibi “Mid-core” ve “hard-core” diye nitelendirilen oyunlarda büyük gelişme gözlendi. 2013 yılında geliştiricilere sofistike 3D oyunlar geliştirmeleri ve her seferinde büyük bir şekilde yeniden düzenleme yapmalarına gerek kalmadan bunları diğer platformalara olduğu kadar Facebook’a da entegre etmelerine yardım eden Unity geliştirme (development) sistemi için destek verdik.

Ayrıca, PS4, Android ve iOS gibi oyunların sistemlerine çok daha fazla Facebook destekli sosyal element ekleyeceklerini de göreceğiz. Candy Crush Saga gibi oyunların başarısı, hangi cihaz kullanılırsa kullanılsın kişilerin arkadaşlarıyla beraber oyun oynamasının eğlenceyi arttırdığını gösterdi.

Pazarlamacıların Facebook performans pazarlama olanaklarını daha fazla kullandıklarını göreceğiz

Reklam tarafında ise, pazarlamacıların Facebook performans pazarlama (Performance Marketing) olanaklarını daha fazla kullandıklarını göreceğimizi söyleyebilirim. Geçmişte, birçokları Facebook’un önerdiği topluluk ve toplum araçlarına odaklanmıştı; şimdi ise şirketler Facebook’un direkt olarak e-ticaret sektörü veya küçük ve orta büyüklükteki işletmeler için iş sonucu elde etmek için çok güçlü bir itici güç olduğunu görmeye başlıyor. Buna bir örnek Facebook’un tekrar hedefleme (re-targeting ) kabiliyetlerinin büyümesi olabilir. Eğer bir kişi bir web sitesini ziyaret ediyor ve bir ürünü veya işletmeyi incelerken ya da işlem yaparken başarısız oluyorsa, şirket o kişi Facebook’a bir sonraki girişi yaptığında aynı ürünü Facebook reklamları üzerinden tekrar hedefleyebiliyor.

[heading style=”1″]OTT mesajlaşma uygulamaları, LTE, mobil sağlık ve giyilebilen teknolojiler ön planda olacak[/heading]

Baran Yurdagül, Avea Mobil Bağlantı Direktörü

Internetin yaygınlaşması ve buna bağlı olarak hem akıllı mobil cihazlar hem de mobil internet kullanımında yaşanan büyük ve hızlı artışla birlikte 2013, mobil teknolojilerin zirve yaptığı bir sene oldu.

E-ticaretin giderek daha yaygın bir satış kanalı haline gelmesi ve bunlara bağlı olarak geliştirilen akıllı cihaz uygulamalarıyla mobil pazarda farklı iş modelleri ve pazarlama çalışmaları da daha fazla önem kazanmaya başladı. Tüm bu gelişmelere paralel olarak hem dünyada hem de Türkiye’de markalar mobil teknolojilere ve mobil iletişime ağırlık verir hale geldi.

2013 yılında mobil teknolojilerde yaşanan gelişmelerin yarattığı etkiyi şirketimiz açısından değerlendirecek olursak; sunduğumuz mobil internet yani data hizmeti kullanımımızda ciddi bir büyüme yaşadık. Mobil internetteki güçlü büyümemizdeyse akıllı telefon penetrasyonundaki başarılı performansımızın etkisi büyük. Geçen yılın 3. çeyreğinde 2.8 milyon olan akıllı telefon kullanıcı sayımız yüzde 63 artışla 4.6 milyona çıktı.

2014’te bu mobil bilincin daha da artacak ve markalar bu dünyayı daha fazla kullanacak

2013 yılı içerisinde toplamda 16 mobil uygulama ile 1 milyonu aşkın kullanıcıya ulaştık. Akıllı telefon penetrasyonundaki başarımızı sunduğumuz mobil uygulamalar ve içerik servislerimizle de destekleyerek kullanıcılarımıza spordan müziğe, filmden oyuna çok geniş yelpazede ürünler sunuyoruz. Mobil pazarlama ve iletişim tarafındaysa reklamverenlere geleneksel mobil mecralara ek mecralar yaratarak yeni ürünler geliştirip son tüketiciye farklı deneyimler yaşatmayı ve markalara farklı pazarlama mecraları sunuyoruz. 2014 yılında bu bilincin daha da artacağını ve markaların farklı projeleri hayata geçirmek için mobil dünyayı daha fazla kullanacağını düşünüyoruz.

[quote style=”1″]2013 yılının mobil trendlerini incelediğimizde mobil içerik paylaşımındaki artış ve çeşitlenmenin en çok dikkat çeken gelişme olduğunu görüyoruz. 2013’te sosyal paylaşım sitelerine mobil cihazlar üzerinden erişme oranları büyük artış gösterdi.[/quote]

OTT mesajlaşma uygulamalarının kullanımı da oldukça yaygınlaştı

Facebook yıl içinde yaptığı bir açıklamada 1.15 milyar toplam kullanıcısından 819 milyon (%73) aylık kullanıcısının mobil kullanıcı olduğunu iletti. Akıllı cihazların yaygınlığının artmasıyla sosyal paylaşım sitelerine ek olarak OTT mesajlaşma uygulamalarının kullanımı da oldukça yaygınlaştı. Bu uygulamalarla kullanıcılar, yalın metin dışında fotoğraf, video gibi içerikleri hem tekil, hem de arkadaş grupları ile basit ve hızlı biçimde paylaştılar. Bu alandaki gelişme, OTT mesajlaşma uygulamalarının çeşitlenmesi ve sektördeki rekabetin televizyon reklamlarına yansımasıyla gündeme geldi.

2014’ün mobil teknolojilerdeki gelişmelerde kazanılan hızın kaybedilmeden hatta artırarak sürdürüleceği bir yıl olacağını düşünüyoruz. Avea MobilPlus (3G Çift Taşıyıcı) teknolojisiyle bugün müşterilerimize 43,2 Mbps’a kadar hızlı mobil bağlantı sunuyoruz. Dünyada her geçen gün yaygınlaşan LTE (Long Term Evolution- 4G) teknolojisiyle ise 100 Mbps üzerinde hızlara rahatlıkla ulaşabiliyor olacağız.

LTE teknolojinin yaygın kullanımı yenilikleri de beraberinde getirecek

2013 3. çeyrek itibariye dünyada 92 ülke ve 244 şebekede158 milyon kullanıcı LTE teknolojisinden yararlanmaya başladı. 2013 yılı içerisinde Türkiye’de bir ilk olarak gerçekleştirdiğimiz LTE bağlantı testinde tek bir terminal ile 300 Mbps veri indirme hızına eriştik. Türkiye’de ilk lisanslı Ar-Ge Merkezi’ne sahip GMS operatörü olarak LTE teknolojisi ve “ses iletiminde gelinen son nokta” olarak tanımlanan VoLTE (Voice Over LTE) teknolojisini test edip hazır hale getirerek müşterilerimizin 4G’ye geçişte en yüksek teknolojiden faydalanmalarını sağladık.

[quote style=”1″]Yasal düzenlemelerin yapılması ve regülatif izinlerin verilmesiyle Türkiye’de 2015 yılında LTE teknolojisine geçişin başlayacağı öngörülüyor. Mobil bağlantı hızının artmasıyla birlikte birbiriyle konuşabilen akıllı cihaz ve servislerin gelişme göstereceği, akıllı ev teknolojilerine ve bunlarla bağlantılı uygulama ve API’lara yönelik yatırımların hızla artacağı dikkat çekilen başlıklar arasında.[/quote]

LTE teknolojinin yaygın kullanımı yenilikleri de beraberinde getirecek. Enerjiden perakendeye; otomasyondan sağlığa kadar LTE ile birlikte her sektörde yeni iş alanları ortaya çıkacak. LTE teknolojisi, M2M (makineden makineye) ekosistemleri için enerji sektöründe “akıllı sayaç ve akıllı şebeke”, perakendede “otomatlar ve POS cihazları” gibi çözümlerin yanı sıra otomasyon inşası, sağlık, nakliye sektörleri ve endüstriyel işlemlerde de yeni fırsatlar yaratarak pek çok yeni iş imkânı doğuracak.

Hali hazırda belli bir noktaya gelmiş olan mobil ödeme sistemleri, mobil sağlık ve giyilebilen teknolojiler gibi birçok başlıkta da yeni ve fark yaratacak teknolojiler in geliştirileceğini öngörüyoruz.

[heading style=”1″]eTicaret’ten mTicaret’e dönüşme süreci hızlandı[/heading]

Fatih İşbecer, Pozitron Kurucu CEO

2013 yılı geçmiş yıllara nazaran mobilin daha çok geliştiği ve yeni çıkan mobil teknoloji ürünleri ile farklı alanlara yayıldığı bir yıl oldu. 2010-11 senelerinde mobil deyince akla sadece telefonlar ve tabletler gelirken, bu sene akıllı saatler, bantlar, gözlükler ve dronelar gibi birçok farklı teknoloji de mobil pazarın bir parçası haline geldi. Kullanımı iyice yaygınlaşmış akıllı telefonlar ve tabletler özelinde bakarsak, bu sene hem firmalar hem de yatırımcılar mobilin önemini daha iyi kavradılar ve alternatif bir kanaldan ziyade bir ana kanal olduğunun farkına vardılar.

2013 yılında mobil teknolojiler ticaret ve ödeme sistemleri alanında da ciddi gelişme gösterdi. Türkiye’deki ticaret firmalarının mobil altyapı konusundaki ilerlemesi halen yeterli hızda olmasa da ödeme platformları seçeneklerinin gitgide artması ve  kullanıcıların bu alanda en çok işlem setini sunan sistemleri tercih etmesi ile birlikte eTicaret’in mTicaret’e dönüşme süreci de hızlandı. Geçen yıl payı %8-9 olan mobil ticaretin 2013 yılındaki payı %20’leri geçti.

2014 yılı Türkiye’deki makro ekonomik denklemler dolayısıyla biraz zorlu geçebilir

ABD dolarının yıl içerisinde yüzde 20’ye yakın değer kazanmasının etkilerini 2014’te daha kuvvetli hissedebiliriz. Fakat her şeye rağmen mobildeki hızlı büyüme devam edecektir. Bu büyümeyle daha da artan data trafiği sonucunda ise 2014 yılının en çok konuşulacak konusu big data olacaktır. Ayrıca Blackberry gibi 2013’de kendini toparlayamayan birçok firmanın 2014’de yok oluşuna şahit olacağız.

Cloud depolama alanlarının artmasıyla bireyler artık kendi big datalarını kendileri işleyebilecek, sadece mail kutularındaki datalardan bile kolayca birçok farklı içgörü çıkarabilecek. Ayrıca insan vücudundaki fizyolojik aktiviteleri monitör eden teknolojilerde büyük bir artış olacak. Cihazlar artık kendini Machine2Machine sistemlere bırakacak. Artık günlük hayatımızın bir parçası olan uygulamalara, 2014’te yenileri de eklenecek. Pozitron olarak bizim yakından ilgilendiğimiz ve üzerinde çalışmalar yaptığımız Google Glass gibi insanlara daha güçlü deneyimler sunan teknolojiler öne çıkacak. Drone ile dağıtım yapmayı planlayan Amazon gibi firmaların öncülüğünde drone ve drone gibi teknolojiler de günlük hayatımızın bir parçası olacak.

[heading style=”1″]2014’te cep telefonları diğer cihazlar için kumanda görevi görecek[/heading]

Barış Ruacan, Qualcomm Türkiye Genel Müdürü

2013 yılı tüm dünyada akıllı telefon ve tablet bilgisayar başta olmak üzere mobil teknoloji sektöründeki büyüme anlamında çok pozitif geçti.  Dünya geneline baktığımızda akıllı telefon satışlarının 2013 yılında PC satışlarını geçtiği ve insanların artık mobil teknolojileri tamamen gündelik yaşamlarının merkezine koyduğu bir ortamda yaşar olduk. 

Ülkemizde de 2013’te mobil cihazların kullanımı hızla yaygınlaşmaya devam etti ve aylık satışların %70’ten fazlasının akıllı telefon olduğu bir konuma geldik. 3G bağlantı sayısında Avrupa’daki en hızlı büyüyen ülke konumuna sahip olan Türkiye’de 2010 yılında bağlantı sayısı 19 milyon iken 2013 yılında bu sayı 44 milyona ulaşıyor. Ayrıca Qualcomm olarak dünya genelinde rekor gelirler açıkladığımız bir yıl olmasının yanında 2013 yılı içerisinde Qualcomm Türkiye olarak da bu ürünlerin ülkemizde üretilmesi ve geliştirilmesi alanında çalışma ortaklarımızla ciddi işbirlikleri başlattığımız bir yıl oldu.

2014’te toplam telefon satışlarının %45′inin akıllı telefon olacak

Günümüzde ortalama bir insan günde 150 kez akıllı telefonunun ekranına bakıyor ve pek çok işlemini (iletişim, finans, eğlence, eğitim vs.) bu cihazlar üzerinden gerçekleştiriyor. Dünyadaki tüm cihazların akıllı olacağı bir geleceğe doğru yol alıyoruz. 2009 yılında dünyadaki toplam telefon satışlarının sadece %15′i akıllı telefon iken 2014’lerde bu rakamın %45′lere ulaşmasını bekliyoruz.

Son yıllarda PC satışlarında ciddi bir düşüş gözlemlemekteyiz. Akıllı telefonların PC satışlarını geçmiş olması insanların bu aygıtı artık mobil olarak konumladıklarını ve bilgisayarın form değiştirmekte olduğunu bize gösteriyor. Ben, 2014’te de bu akımın devam edeceğini ve PC’nin bazı özel fonksiyonlar ve meslek grupları tarafından kullanılan niş bir ürün haline dönüşeceğini düşünüyorum (tasarımcılar, CAD/CAM gibi uygulamalar). Ülkemizde de akıllı telefon penetrasyonunun artmaya devam etmesiyle beraber 2014 yılı içerisinde pek çok yenilikçi mobil içerik ve uygulamanın tüketicilerle buluşmasını bekliyorum.

Giyilebilir teknolojiler daha önemli bir rol oynayacak

Qualcomm olarak yaptığımız araştırmaya göre insanların %96’sı evde, %71’i iş yerinde, %84’ü de hareket halindeyken akıllı telefonlarını kullanıyor. Mobil teknolojilerin gelişmesiyle günümüzde neredeyse her şey bağlanabilirlik özelliğine kavuşuyor. Bu da 2014’te cep telefonlarının diğer cihazlar için kumanda görevi gördüğü kullanımların artacağının habercisi. Altıncı bir his gibi işleyen uygulamalar, sizi ve çevrenizi algılayan teknolojiler ile mevcut algılarınızı geliştirecek. Örneğin evdeyken cihazları kontrol edip aralarında içerik paylaşımı sağlarken, iş yerinde konferans odası sizi telefonunuz vasıtasıyla tanıyıp tercihlerinizi hatırlayacak ve hareket halindeyken sevdiğiniz bir mağaza, içerisine adım attığınızda size özel bir indirim uygulayabilecek.

Giyilebilir teknolojilerin daha önemli bir rol oynayacağı, kesintisiz etkileşimle dolu bir çevreye doğru yöneliyoruz. Hem mobil cihazlarımızdaki, hem de çevrelerindeki teknolojiyi geliştirmeliyiz. 2014’te bu trendin de yükselişte olmasını bekliyoruz.

Mobilin değiştirdiği bir diğer alan da sağlık

Teşhis, gözetim ve terapi yönetimi gibi sağlık kuruluşlarının sağladığı pek çok hizmet vücuda bağlanan kablosuz sensörler, 3G ve diğer teknolojilerin yardımıyla artık tamamen uzaktan gerçekleştirilebiliyor. Uzaktan teşhis ve terapi yönetimi servisleri geliştiriliyor. Mobil teknolojiler sayesinde, hasta günlük yaşamına devam ederken yalnızca sensörler vasıtasıyla sağlık kuruluşuna ulaşan değerler, kaynağını hastanın gündelik yaşam dinamiklerinden alması nedenile daha isabetli oluyor. Şimdiden somut örneklerin bulunduğu bu alanın gelişiminin çok hızlı olmasını bekliyoruz.

[heading style=”1″]2014’te mobil reklam gelirleri ve yatırımları toplam reklam gelir ve yatırımlardaki payını hayli artıracak[/heading]

Volkan Biçer, Mobilike Kurucu Ortak

2013 yılında mobil, başlı başına bir sektör haline geldi. Yapılan analizler ve araştırmalar da bizlere gösteriyor ki sektör artan bir ivme ile büyümeye devam edecek. BTK’nın 2013 yılı üçüncü çeyrek raporuna göre şu anda ülkemizde 25 milyonu aşkın mobil internet kullanıcısı var,  Avrupa’da bir çok ülkeyle karşılaştırdığınızda ciddi bir rakam olarak ortaya çıkıyor. Yeni teknolojilere baktığımızda platform tarafında iOS7’nin gelmesini akıllı telefon / iPhone + iPad dünyası için oldukça önemli bir değişiklik olarak görüyoruz. iOS7 ile hem teknolojik olarak hem de kullanıcı ara yüzleri olarak ortaya çıkan değişiklik kullanıcıların daha fazla mobil internet tüketimi ve daha yoğun bir uygulama tüketimi ile sonuçlanacak. Tabii ki bu değişiklik aynı şekilde reklamverenler için mobili daha önemli bir pozisyona çıkarmış olacak.

2013 yılı içerisinde tablet dergiler üzerinde hem kullanıcı hem de reklamveren ilgisi önemli derecede artış gösterdi. Bu alanda akıllı telefonlara göre daha geniş ekran üzerinde interaktif olarak Rich Media şeklinde yayınlanan reklamlar ile bu alan önemli bir şekilde potansiyelini ortaya çıkardı diyebiliriz.

2014 yılında mobil reklam gelirleri ve yatırımları toplam reklam gelir ve yatırımlardaki payını hayli artıracak. İnsanlar TV izlemek için televizyon yerine mobil cihazlarını daha fazla tercih edecekler. Çünkü üreticiler, kullanıcıların mobile olan ilgisini gördüler ve kısmen ölçtüler. Buna bağlı olarak da mobil üzerinden hedef kitlelerine ulaşmak isteyen markalar için daha iyi hedefleme teknolojileri geliştirilecek.

[quote style=”1″]Hızla gelişeceğini düşündüğüm diğer bir alan da mobil ticaret. 2013 yılında ABD ve Avrupa’da toplam e-ticaret gelirinin yaklaşık 67 milyar doları mobilden elde edildi. 2014 yılında bu rakamın 101 milyar dolar olması bekleniyor.[/quote]

Mobil reklam geleneksel reklam modellerine oranla daha çok tercih edilen bir pazarlama yöntemi olacak

Üretici firmalar mobil ticaretin önemini fark etmiş olacaklar ki bu alana yönelik sürekli geliştirme yapıyorlar. Örneğin Apple’ın lansmanını yaptığı fakat çok az bir yerde faaliyete geçen iBeacon teknolojisi mobil üzerinden ticarete yeni bir soluk getirdi. Hem lokasyon bazlı pazarlamayı, hem akıllı cihaz üzerinden alışverişi hem de NFC teknolojisini bile geride bırakacak uzaktan ödeme sistemini harmanlamasıyla hepimiz alışveriş konusunda neredeyse boyut değiştireceğiz.Mobil sektör bakımından hızlı ve verimli geçen bir yıldan sonra 2014’de yükselen beklentilerin karşılanmasını umut ediyorum.

Mobil reklam geleneksel reklam modellerine oranla daha çok tercih edilen bir pazarlama yöntemi olacak. Filmstip, Slider, Adhesion Banner, Full Page Flex gibi yeni reklam modelleri ile markalar kendilerini daha iyi ifade etme olanağı bulacaklar.

2014 yılında kesinlikle giyilebilir teknolojiler varlığını daha çok hissettirecek. Akıllı saat, akıllı yüzük, akıllı gözlükler şimdilik duyduklarımız. Boyutları, görüntüleri, taşıma kolaylığı gibi etkenler nedeniyle tercih sebebi olacak bu cihazlar daha fazla geliştirilecekler ve daha çok kullanıcıya sahip olacaklar.

Geolokasyon teknolojileri artacak

Daha önce bahsettiğim iBeacon teknolojini buna örnek olarak gösterebiliriz. Gerçek zamanlı hedefleme sağlayan bu teknoloji, hedef kitlesini daha iyi tanıyabilmek adına markaların da tercih sebebi olacak.

5 ayda yüz milyon yeni aktif kullanıcıya sahip olan WhatsApp’a bakarsak, anlık mesajlaşma uygulamaları hayatımızdaki yerini koruyacak ve hatta genişletecek. Bunun yanı sıra mobil reklam, mobil cüzdan, mobil sağlık, connected car dediğimiz otomobilimiz ile bağlantılı olan mobil cihazlar gibi alanlarda da hızlı bir ilerleme olacak.

[heading style=”1″]Farklı ekranlar arasındaki deneyimin benzeşimi ve entegrasyonu 2014’ün en önemli trendleri arasında[/heading]

Çiçek Uyansoy İcan, Nokia Türkiye Genel Müdürü

Nokia olarak 2013’ü çok verimli geçirdik. 2013 yılında, 2012’nin son aylarında Nokia Lumia 920 ve Nokia Lumia 820 olarak iki üyesinin lansmanını yaptığımız Nokia Lumia serimize 6 yeni üye daha katıldı ve böylece Lumia ailesi toplamda 8 modele ulaştı. Windows Phone işletim sistemine ve üstün görüntüleme teknolojisine sahip Nokia Lumia serisi, akıllı telefon dünyasına büyük bir canlılık getirdi. 2013 yılında Nokia Asha serimiz de yeni modellerle güçlendi. Nokia Asha 501 ile Nokia Asha 210 özellikle cep telefonundan sosyal medyayı aktif kullanan genç kullanıcıları hedefleyen bir ürün segmenti oldu.

2014’ün en önemli iki Nokia ürünü, Lumia 1320 ile Lumia 1520 olacak. İki ürünümüz de hem üretkenlik hem de eğlence için mükemmel bir donanıma sahip. Ana ekrana eklenen yeni üçüncü sütun sayesinde kullanıcılar daha büyük bir ekranda daha fazla içeriği görebilecek ve daha fazla iş yapabilecekler. Ödüllü Lumia tasarımına daha büyük görüntüleyiciler kazandıran yeni format, en iyi gelişmiş kamera inovasyonlarıyla birlikte kullanıcıların çevrelerindeki yaşamı daha kolay kaydedip paylaşabilmelerine olanak tanıyor.

PC, tablet ve akıllı telefon sistemleri artık iç içe

Farklı ekranlar arasındaki deneyimin benzeşimi ve entegrasyonu, 2014’ün en önemli trendleri arasında olacak. PC, tablet ve akıllı telefon sistemleri artık iç içe geçti. Biz de teknolojinin öncüsü konumunda bir marka olarak, bu tip ürünlerde başı çekiyoruz; hem telefon hem tablet deneyimi yaşatacak 6 inçlik ürünlerimiz Nokia Lumia 1320 ile Nokia Lumia 1520 de bu amaçla ortaya çıktı. Önümüzdeki dönemde hem iş hem eğlence dünyasını bir araya getiren bu tip ürünlerle daha fazla karşılaşacağız.

Daha sonra Steve Jobs’un “Bir iPod, bir telefon ve internet kullanan iletişim cihazı… Bunlar artık 3 ayrı cihaz değil. Biz buna iPhone diyoruz!” açıklaması ile piyasaya sunduğu konsept, çok kısa bir sürede ticaretin ve hatta dünyanın işleyiş biçimini değiştirdi. Kendisi de bunu hayal ediyordu zaten. Bilimadamları ‘internet bağımlılığı’ ve ‘cep telefonu bağımlılığı’ diye iki rahatsızlıktan bahsededursun; akıllı telefon sahibi olmayan birinin akıllı dünya ile iletişim kurması tamamen imkansız. Şimdinin tüketicilerinden, şu anda çocuk olan geleceğin tüketicilerine kadar herkesin cebinde koca bir ekonomi var aslında. Sektörü bir hayli meşgul eden ve 21 Eylül Cuma günü 9 ülkede (ABD, Avustralya, Kanada, Almanya, Hong Kong, Japonya, Singapur ve İngiltere) aynı anda satışa sunulan  iPhone 5’in 3,5 gün gibi kısa bir süre içinde 5 Milyon adetin üzerinde bir satış rakamına ulaştığı bir dünyada yaşıyoruz ne de olsa.

Geçen hafta yayınladığımız “Dijital Dünyanın Global Devleri 2013 Beklentilerini Anlattı” başlıklı dosya konumuzda devler bir noktada birleşmişti 2013 için: Mobil!

Haliyle bu hafta da mobilin Türkiye’deki durumu ve geleceği ile ilgili ayrıntılı bir dosya konusu hazırlamak istedik. Bir önceki dosya konumuzda görüş verenlerden biri olan Facebook Londra ofisinden CEEMEA Bölgesi, Türkiye Pazarı Yöneticisi Fırat Dirik’in paylaştığı rakamlar bir dikkat çekiciydi zaten.

[highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]Facebook olarak geçtiğimiz yıl tüm dünyada mobil platforma 225 milyon aylık kullanıcı eklediklerini belirten Dirik, dünyanın en popüler platofrmu olan Facebook’tan yola çıkarak beklenti kurmamızı kolaylaştırıyor. Dirik’e göre Türkiye’deki Facebook kullanıcılarının yarısı – yaklaşık 15 milyon kişiden bahsediyoruz – şu anda Facebook’u mobil olarak kullanıyor. Bu sayılar her geçen gün de artıyor. Bu sebeple de Facebook’un tüm yeni ürünleri “mobile first” olarak geliştiriliyor.[/highlight]

Yine Facebook verilerine Facebook platformuna mobil cihazlar üzerinden bağlanan dünyada 543 milyon, Türkiye’de ise 14 milyondan fazla Facebook kullanıcısı, platformu ortalama bir web kullanıcısına göre 2 kat daha aktif kullanıyor. “Web kullanıcılarına baktığımızda Türkiye’de yüzde 54’ün üzerinde kullanıcının haftanın 6 gününü Facebook’ta geçirdiğini görüyoruz. Bu gelişmelerin akabinde, markalar için mobil kullanıcılara direkt erişmek en önemli değer haline gelecek” demişti Dirik.

Bize göre 2012’nin yıldızı dikey online alışveriş siteleriydi. Ve tabii ki sosyal platformlardaki iletişim savaşları ve hem dijitale hem de sosyal medyaya özel projeler.

Mobil konusunda ise kıpırdanmalar olsa da mobilin baharı bir sonraki seneye kaldı diyebiliriz.

Biz bunları diyoruz ama merak ettik; acaba dijital dünyanın devleri bu konuda neler diyor, neler bekliyor?

[highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]Facebook CEEMEA Bölgesi Türkiye Pazarı Yöneticisi Fırat Dirik[/highlight], Twitter ekibi (bu şekilde yayılanmasını istediler), [highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]LinkedIn EMEA Pazarlama Çözümleri Ticari Direktörü Fredrik Bernsel[/highlight] ve Vibrant Media İletişim Direktörü, aynı zamanda Mashable, iMedia, eConsultancy, MediaPost ve Business Insider’da düzenli olarak yazıları yayınlanan [highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]Jonathan Garder’ın[/highlight] katıldığı super bir dosya konusu hazırladık. Sorular kısa ve netti.

1. 2012’ye damgasını vuran trendler neydi?
2. 2013’e damga vurmasını beklediğiniz trend nedir?

2012’yi domine eden sosyal ve dijital trendler

Sosyal medya ve dijital pazarlama dünyasının büyükleri 2012’yi kısaca şu şekilde özetliyor:

• Sosyal medya savaşları
• Gerçek zamanlı marka
• Mobilin yerleri gökleri inleten adımları
• Video

Facebook CEEMEA Bölgesi Türkiye Pazarı Yöneticisi Fırat Dirik, hem dünyada hem de Türkiye’de hızla büyüyen sosyal ağların dijital dünyanın en önemli unsurları haline geldiğini söylüyor. Dirik’e göre 2012; markaların pazarlama stratejilerinde ciddi değişikliklerin yapıldığı bir yıl oldu. Buna paralel olarak markalar, sosyal medyada çok daha aktif rol oynayarak iletişim içinde oldukları hayran sayılarını artırmak için kıyasıya mücadele etti. Twitter ekibi de kendileri gibi gerçek zamanlı platformların 2012’de iş modellerinden iş yapış tarzımıza ve hatta yaşam tarzımıza kadar herşeyi değiştirdiğini söylüyor. “Hatta bazen beklenmedik bir şekilde değiştiğini de söyleyebiliriz. 2011 Arap Baharı’ndan 2012 Londra Olimpiyatları’na kadar bu gerçek zamanlı dönem sadece insanların nasıl iletişim kurduğu konusunda değil, medya organizasyonlarının ve kişilerin tüketim, keşfediş ve bilgi paylaşımı konusunda da oldukça etkili. Markalar artık bu gibi organizasyonların iletişimine katılarak tüketicileri ile daha kişisel boyutta iletişim kurabiliyor. Buna [highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]“gerçek zamanlı marka”[/highlight] olabilme gücü diyoruz.”

LinkedIn EMEA, Pazarlama Çözümleri Ticari Direktörü Fredrik Bernsel de 2012’yi dijital pazarlama açısından değişim ve gelişimlerin olduğu bir yıl olarak niteliyor. 2012’deki en büyük 3 trendinin ise sosyal, mobil ve video olduğunu söylüyor. “LinkedIn mobil uygulamasının kullanımı 2011’de 8% iken bu rakam 2012’de 23% oldu”.

Vibrant Media İletişim Direktörü Jonathan Gardner ise her yıl ‘mobilin yılı’ olarak açıklansa ya da beklense de; mobil günlerinin artık geldiğini ve bunu– özellikle bu seneki – akıllı telefon, tablet ve kablosuz olan herşeyin satışında yaşanan büyük patlamadan da anlaşıldığını belirtiyor. “Bunun meyvelerini 2013’te yiyeceğiz” diyerek, bu seneki en büyük trendin de 2012’de başlayan bu furyanın oluşturacağını söylüyor. “2012 için yakın zamanda inkar edilemez biçimde mobilin gittikçe daha da yükseldiğine şahit olduk. Sektör profesyonellerinden Mary Meeker’ın da dediği gibi mobil reklam harcamaları mobil medya tüketicimine göre çok geride kaldı.” Gardner’a göre 2012’de mobil ve mobilin bir yayın strateji parçası olarka kullanılmasına dair birçok örnek gördük. Shazam ve Viggle gibi ikinci ekran uygulamaları dikkatleri üzerine çekmeye başladı ve bize bir telefonun yayın deneyimi ile nasıl ilişkilendirilebildiğini ve etkisini artırdığını gösterdi.

2013 trendi olarak beklenen: MOBİL

[heading style=”1″]2013 yılında dijital pazarlamanın merkezi mobilde olacak[/heading]

Fırat Dirik, Facebook CEEMEA Bölgesi Türkiye Pazarı Yöneticisi

Mobil

Facebook olarak geçtiğimiz yıl tüm dünyada mobil platforma 225 milyon aylık kullanıcı ekledik. Türkiye’deki Facebook kullanıcılarının yarısı şu anda Facebook’u mobil olarak kullanıyor. Bu numaralar her geçen gün artıyor. Facebook’un tüm yeni ürünleri bu beklentiler doğrultusunda ve “mobile first” olarak geliştiriliyor. Mobil, markaların zaman ve mekandan bağımsız olarak müşterilerine her an erişebildikleri bir platform. Markalar bu sene mobile çok daha fazla yatırım yapacak, mobil platform üzerinden son kullanıcılara erişilebilen reklam modelleri medya planlarında daha fazla yer alacaktır.

Facebook verilerine göre dünyada 543 milyon, [highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]Türkiye’de ise 14 milyondan fazla Facebook kullanıcısı Facebook platformuna mobil cihazlar üzerinden bağlanıyor[/highlight]. Mobil kullanıcılar Facebook platformunu ortalama bir web kullanıcısına göre 2 kat daha aktif kullanıyor. Web kullanıcılarına baktığımızda Türkiye’de yüzde 54’ün üzerinde kullanıcının haftanın 6 gününü Facebook’ta geçirdiğini görüyoruz. Bu gelişmelerin akabinde, markalar için mobil kullanıcılara direkt erişmek en önemli değer haline gelecek.

“Engagement” daha önemli hale gelecek

Bununla birlikte markalar sosyal medyada hayran sayılarını artırmak için çalışmalarına devam ederken müşterileri ve marka elçileri ile aralarında duygusal bağ oluşturmaya yardımcı ve markalardan ziyade son kullanıcıların marka adına konuştuğu, konuşabileceği kurgular, kampanyalar, çalışmalar ve ürünler ortaya koyacak. Yani “engagement” daha önemli hale gelecek ve markalar için yakından takip edilen metrikler arasına girecek.  Ayrıca markaların hayranları aracılığıyla gelir elde etmek isteyecekleri kurgular da ortaya çıkacak.

“Open graph” entegrasyonları

2012 yılında başlayan “open graph” entegrasyonları 2013 yılında daha fazla marka tarafından benimsenecek ve entegrasyonlar hız kazanacak.

Sosyal TV ve Sosyal alışveriş

Sosyal TV ve Sosyal alışveriş de 2013’ün trendleri arasında yer alacak.

[heading style=”1″]B2B Pazarlama çok daha büyük önem arz edecek[/heading]

Fredrik Bernsel, LinkedIn EMEA, Pazarlama Çözümleri Ticari Direktör  

Daha güçlü bir sosyal medya

Bence 2013’te iki şey olacak. Birincisi; sosyal medya bir pazarlama kanalı olarak her zamankinden daha güçlü olacak. Çünkü pazarlamacılar artık sosyal medyanın sadece bir pazarlama aracı değil, aynı zamanda müşterileri ile uzun soluklu ilişkiler kurmak açısından da oldukça faydalı olduğunu anladı. LinkedIn firma sayfaları ve gruplar gibi platformlar hem hali hazırdaki hem de potansiyel müşteriler ile de iletişim kurabilmenize yardımcı oluyor mesela.

Entegre Pazarlama

İkinci büyük trend ise stratejik ve yaratıcı kampanyaların hem sosyal, hem açıkhava hem radyo hem de arama motoru platformları gibi birçok plaformu kapsayacak çekilde entegre olması.

Sosyal medyada B2B Pazarlama

[highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]Gelecek yıl sosyal medyada B2B Pazarlama çok daha büyük önem arz edecek.[/highlight] Şimdiye kadar B2B alanı ve pazarlamcıları biraz geride kalmıştı. Fakat iş modelleri ve markalar iş ağının, ağızdan ağıza pazarlamanın ve diğer iş oluşumları ile ilişki kurmanın önemini kavradı. 2012 sosyalin ve iş oluşumlarının birbiri ile gerçekten tanıştığı bir yıl olacak.

[heading style=”1″]Mobil ve sosyalin kesiştiği noktaya hitap eden yenilikçi reklam ve pazarlama ürünleri[/heading]

Jonathan Gardner, Vibrant Media İletişim Direktörü

Mobille birleşen trendler…

[highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]2013, kesinlikle mobilin daha çok tartışıldığı bir yıl olacak.[/highlight]

Daha iyi data ve analizler; bunların ne anlama geldiği konusunda daha sağlam bir anlayış…

Foursquare, Twitter ve Facebook gibi mobil ve sosyalin kesiştiği noktaya hitap eden yenilikçi reklam ve pazarlama ürünleri….

Mobil piyasada yer kapmış PR şirketleri ve diğer tip kuruluşlara karşı reklam şirketleri, arama ve görüntüleme gibi bütçelerin yanında mobil bütçesini de bir kalem olarak sunacak.

Önemli olan:

1. Bilgisayarlarda yapılabilenleri tekrar eden ya da taklit eden bir mobil marka deneyimi yerine eşsiz ve mobile özgü bir deneyim sunmak.
2. Çok platformlu pazarlamayı daha sıkı ve derin bir şekilde birleştirmek.

3 yıl önce her pazarlamacının stratejisi bir uygulama yapmaktı. Fakat bu strateji pek de iyi gitmedi. Birçok uygulama bir kez kullanıldı ve sonra da unutuldu. Uygulamanızın App Store’larda farkedilebilir yapma konusu hala belirsiz. Sosyal platformlar markalarla birlikte çalışmak için kreatif yollar aramaya ve bulmaya devam edecek. Fakat bu durum artık her zamankinden daha çok mobil anlayışla olacak.

Markalı içerikler (Branded content) ve görüntülenme

Bunun yanı sıra mobilde markalı içerik (branded content) ve ‘değer katan’ reklam deneyimleri yüksek bir çıkış gösterecek bence.  2013’teki en büyük odak noktalarından biri de ‘görünebilirlik/görüntülenme” konusunda olacak.  İnsanlar içerik – texti görsel, video – üzerinde yoğunlaşmış durumda. Doğal olarak markaların da insanların yoğunlaştığı alanlarda yoğunlaşması gerek.  Bu markalı içerik konusunun, görüntülenmeyi de etkilemesinden dolayı 2013’ün en büyük trendleri arasında olacağını düşünüyorum.

Artık insanların bir reklamı kapatması ya da es geçmesi çok kolay. Eğer tüketicilerin reklamlarınızı görüntülemesini istiyorsanız; bunu onların koşulları ile yapmanız gerek. Birçok araştırmalar gösteriyor ki 2013 yılı pazarlama deneyimi kontrolünü tamamen tüketicilerin aldığı bir yıl olacak.  Eğer kişilerin şeçme, kontrol etme isteğine saygı duyarsanız kazanan siz olursunuz.

Sosyal platformlardaki tüketici bilgileri

[highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]Sosyal medya özelinde ise 2013 artık – hele şükür – ‘like/beğenme’ den öteye gidebileceğimiz bir yıl olacak.[/highlight] Facebook, Twitter ve Foursquare artık bir gelir kaynağı oluşturmaları gerektiğini anladılar. Bunun için büyük de potansiyelleri var. Bir opsiyon, ellerinde bulunan bu inanılmaz büyük ve değerli data/veri hazinesini geliştirmek. Tabii ki uradaki önemli nokta kullnıcıların kendisini güvende ve gizliliklerinin ihlal edilmediğini bilmeleri gerek. Önümüzdeki sene bu platformlar ellerindeki bu tüketici datalarını kullanma konusunda bebek adımları atmaya başlayacak ve bu da pazarlamacılar için çok önemli olacak.

[heading style=”1″]2012 gerçek zamanlı marka olma zamanıydı[/heading]

Twitter Ekibi

Dünyada yüz milyonlarca insan Twitter gibi gerçek zamanlı platformlara bağlandığı için artık iş modellerinden iş yapış tarzımıza ve hatta yaşam tarzımıza kadar herşey değişti, değişiyor. Hatta bazen beklenmedik bir şekilde değiştiğini de söyleyebiliriz. 2011 Arap Baharı’ndan 2012 Londra Olimpiyatları’na kadar bu gerçek zamanlı dönem sadece insanların nasıl iletişim kurduğu konusunda değil, medya organizasyonlarının ve kişilerin tüketim, keşfediş ve bilgi paylaşımı konusunda da oldukça etkili.

Markalar artık bu gibi organizasyonların iletişimine katılarak tüketicileri ile etkileşime geçebiliyor ve onlarla daha kişisel boyutta iletişim kurabiliyor.

2012, Twitter ve pazarlama/reklam ortaklarımız için oluşan kollektif iletişimden nasıl faydalanabilirize odaklandığımız bir yıl oldu. [highlight bg=”#fdc214″ color=”#393637″]Buna “gerçek zamanlı marka” olabilme gücü diyoruz.[/highlight]