Facebook hükümet taleplerini içeren ilk şeffaflık raporunu geçen sene Ağustos ayında yayınlamıştı. Bu süre içinde hükümetlerin Facebook’tan kullanıcı bilgisi taleplerinin az da olsa arttığını görüyoruz. Zira ilk raporda Facebook 37,954 kullanıcı hesabını kapsayan 25,607 talep aldığını açıklamıştı. Böylelikle Facebook’un toplamda 2013 yılı içinde 66,101 hesabı ilgilendiren 53, 754 talep aldığı da ortaya çıkmış oluyor.

Facebook bu raporunda ilkinden farklı olarak hükümetlerin kullanıcı veri taleplerine ek olarak hükümetlerin içerik kaldırma taleplerine dair bilgileri de paylaşıyor. Facebook böylelikle daha şeffaf bir rapor sunmayı amaçladıklarını söylüyor. Özellikle NSA skandalı sonrasında çıkan hükümete kullanıcı verisi sızdırma şüphelerini de böylelikle üstünden atmak istiyor.

Raporda Türkiye‘nin Facebook’tan kullanıcı verisi talep bilgileri de yer alıyor. 2013’ün son 6 ayında Türk hükümetinin 353 Facebook kullanıcısını içeren 129 adet talebi yer alıyor. Türkiye’nin bu taleplerinin %56,59′u karşılanmış durumda. Ancak Facebook bu taleplerin neyi kapsadığını belirtmiyor. Asıl ilginç olan ise Türkiye’nin içerik kaldırma talepleri. Facebook, hükümetin talepleri doğrultusunda Atatürk ve Türk devletine hakaret içeren 2,014 içeriğin kaldırıldığını belirtiyor. Türkiye bu taleplerde Hindistan’dan sonra ikinci sırada geliyor.

ABD ise yine hükümet taleplerinde zirvede. ABD hükümeti Facebook’a 18,715 hesaba ait 12,598 adet talep gönderirken bunların büyük çoğunluğunu işlenen ve mahkemeye taşınan suçlar hakkında kanıt talepleri oluşturuyor.

Facebook’un hükümet taleplerini içeren ikinci şeffaflık raporunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Hükümetlerin Microsoft’un talep ettiği 35,083 adet veri 58,676 hesabı kapsarken bu sayıların 2013’ün ilk yarısına göre düşük olduğu dikkat çekiyor. Zira Microsoft 2013’ün ilk yarısını kapsayan raporunda 66,539 hesaba ait 37,196 talep aldığını kamuoyuna duyurmuştu.

Microsoft, bu taleplerin %76’sının “içeriği kapsamayan verileri” içerdiğini belirtiyor. Bu taleplerin sadece %2,32’si kullanıcı içerik verilerini içerirken en fazla veri talep eden ülkelerin arasında Türkiye’nin olması da oldukça dikkat çekici.

Türkiye, ilk 5’te

%80’lik oranla ABD, Microsoft’tan en çok veri talep eden ülkeyken ABD’yi sırasıyla Türkiye, Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık izliyor. Diğer bir deyişle Türkiye, Microsoft’tan en fazla veri talep eden ikinci ülke olarak ilk 5’te yer alıyor. 2013’ün ilk yarısında da ikinci sırada yer alan Türk hükümeti, anlaşılan veri taleplerinde geri adım atmamış.

Microsoft ayrıca ticari servislerinin kullanımıyla ilgili sadece üç yasal veri dilekçesi aldığını belirtiyor. Microsoft’un Haziran-Aralık 2013 arasını kapsayan şeffaflık raporunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Twitter raporunda kullanıcı verileri ve içeriklerin kaldırılması hakkında hükümet talepleri ile DMCA’dan gelen telif uyarılarına dair kendilerine ulaşan talepleri paylaşırken son 6 aylık dönemde bu taleplerin kayda değer bir şekilde arttığı gözden kaçmıyor. Diğer bir deyişle her geçen dönem hükümetlerin Twitter’dan veri talepleri daha da artarak devam ediyor.

Hükümetlerin Twitter’dan kullanıcı bilgisi taleplerinin zaman içindeki grafiğine baktığımızda da bu durum açıkça ortaya çıkıyor. İlk şeffaflık raporunu 2012’de yayınlayan Twitter 2012’nin ilk yarısında 849; ikinci yarısında ise 1.009 talep alırken 2013’te bu sayı bir anda yükseliyor ve ilk 6 ayda 1.157’yi bulan hükümet taleplerinin sayısı ikinci yarıda 1.410’a ulaşıyor.

En fazla kullanıcı verisi talebinde bulunan hükümet 833 adet taleple ABD olurken,213 adet taleple  Japonya ikinci sırada yer alıyor. Twitter toplamda 1,157 adet hükümet talebinin kendilerine ulaştığını ve bunun geçen döneme göre %22’lik bir artış anlamına geldiğini söylerken Türkiye’den gelen taleplerin 10’un altında oluşu ise dikkat çekici.

Diğer yandan hükümetlerin içeriklerin kaldırması yönündeki talepleri de son 6 ayda büyük bir artış göstermiş durumda. İlk 6 aylık dönemde 60 olan talep sayısı son 6 aylık dönemde tam tamına 365’e ulaşmış durumda. Bu taleplerde en aktif ülke 306 taleple Fransa olarak öne çıkarken Türkiye’den mahkeme kararıyla gelen sadece 2 talebin geldiği göze çarpıyor.

Telif hakları ile ilgili gelen taleplerin adedi ise 6.680 olarak belirtilirken son 6 aylık dönemde %16 artış göstermiş durumda. Twitter bu taleplerin %62’sini yerine getirdiğini belirtirken bunların 12,243 hesap, 26.506 tweet ve 5.847 medya öğesini (profil fotoğrafları, arkaplan resimleri, paylaşılan fotoğraf ve Vine videoları) kapsadığını belirtiyor.

Şeffaflık raporuna paralel olarak daha fazla şeffaf olmak istediklerine dair bir blog yazısı yayınlayan Twitter hükümete seslenerek daha detaylı ve fazla talep verisi yayınlamak istediğini belirtiyor. Özellikle NSA skandalı ile zan altında kalmaktan sıkıntı duyan sosyal ağlardan biri olan Twitter, ayrıca daha fazla şirketin şeffaflık raporu yayınlamasını arzu ettiğini de dile getirmekten çekinmiyor.

Google‘ın ardından geçtiğimiz haftalarda önce Facebook, sonra da Yahoo ilk kez hükümet talepleri ile ilgili şeffaflık raporlarını yayınlamıştı. Her üç raporda da en fazla kullanıcı bilgisi talep eden ülkenin ABD olduğu dikkat çekerken Edward Snowden‘in ortaya çıkardığı NSA skandalı ile tepkileri çekmeye devam eden Obama hükümetine bir tepki de bu üç büyük şirketten geldi.

Daha fazla sayıda ve türdeki ulusal güvenlik taleplerini şeffaflık raporlarına dahil etmek isteyen ve böylelikle kamuoyunu bilgilendirmek isteyen Yahoo, Facebook ve Google bunun için ilk büyük adımı attı. ABD Dış İstihbarat Dairesi’ne konu ile ilgili dilekçe ile başvuran internet devleri bu bilgileri saklamanın güvenilirliklerini zedelediğini dile getiriyorlar.

Google, şu anki yasalar çerçevesinde yayınladıkları raporun taleplerin gerçek yüzünü yansıtmadığını ve ABD hükümetinin Google’ın konuşma özgürlüğüne kısıtlama koyduğunu açıklamasında belirtiyor. Yahoo da benzer şekilde ABD hükümetinin toplum güvenliğini koruma sorumluluğunu yerine getirmesi ve bunu yaparken teknoloji şirketlerinin talepleri olduğu gibi açıklamasına izin vermesi gerektiğini söylüyor. Facebook da bu iki şirketin eleştirilerine katılırken internet kullanıcılarının her şeyi daha çıplak ve detaylı bir şekilde bilmesine hakkı olduğunu dile getirerek bu sebeple ABD hükümetini daha uzlaşımcı bir tavır takınmaya çağırıyor.

Yahoo, Facebook ve Google’ın eş zamanlı olarak aynı konuda mahkemeye başvurması ABD yönetiminin teknoloji devleri üzerindeki baskısını gözler önüne seriyor. NSA skandalında adı geçen ve hükümete bilgi sızdırdığı iddia edilen bu üç büyük internet devinin daha şeffaf raporlar yayınlayıp kullanıcılarının güvenini yeniden kazanmak istedikleri anlaşılıyor. ABD hükümetinin cevabı ise merak konusu.