Engelliweb.com’da yer alan verilere göre bugüne kadar toplamda 40 bin 851 site erişime kapatıldı. 2006 yılında sadece 4 olan yasaklı site sayısı 2014’ün Ocak ayı itibarıyla 40 bini geçti.

Aşağıdaki grafikte yıllar içinde yasaklı site sayısındaki artışı görmek mümkün.

Grafikte yasaklanan site sayısının 2007 yılıyla birlikte artmaya başladığı görülüyor. Nitekim verilere göre 2006’da 4 siteye erişim engellenirken, bu sayı 2008’de 835, 2010’da 1667, 2012’de 8 bin 409, 2013’te ise 10 bin 295’e yükselmiş.

Rakamlar gösteriyor ki özellikle 2008 yılından bu yana internet sansürü uygulamaları hızla artıyor. Özellikle son beş yılda yasaklı sitelerin 37 kat artması dikkat çekiyor.

Erişim engellemeyi yapan kurumlara bakıldığında ise Telekomünikasyon iletişim Başkanlığı (TİB) başı çekiyor. Paylaşılan istatistiklere göre %89.4 engelleme kararı TİB tarafından verildi. Buna karşın mahkeme tarafından kapatılan sitelerin oranı ise sadece %5.

Güncelleme duyurusunu resmi blogu üzerinden yapan arama motoru devi, Ocak ile Temmuz ayını kapsayan altı aylık dönemde de bilgi taleplerindeki artışın devam ettiğine dikkat çekiyor. Eski ve yeni Google servislerinin kullanıcı sayısındaki büyüme daha çok veri talebini beraberinde getiriyor.

Yeni raporda 2009’un Haziran ayından bu yana hükümetlerin Google kullanıcıları hakkındaki bilgi taleplerinde %100’lük bir artış yaşandığı görülüyor. Nitekim 2009 Temmuz’da Google’a toplamda 12 bin 539 talep ulaşırken, bu rakam 2013’ün Ocak-Temmuz döneminde 25 bin 879’a yükselmiş.

NSA skandalıyla bilgi sızdırma konusunda fazla ileri gittiklerini sonunda itiraf eden ABD hükümetinin bu tutumunu Google Şeffaflık Raporu’nda da görmek mümkün. Zira küresel çapta gerçekleşen bu artışta ülke olarak ABD baş rolü üstleniyor. Geride bıraktığımız altı aylık dönemde 10 bin 918 veri talebiyle açık ara ilk sırada bulunan ABD’yi, yüksek nüfuslu ülkelerden Hindistan 2 bin 691 taleple izliyor. Bu durumda ABD veri talep etmede en yakın rakibine üç kattan fazla fark atmış oluyor.

Son altı aylık bazda Almanya (2 bin 311), Fransa (2 bin 11) ve Birleşik Krallık (1,274) ilk beşi tamamlayan diğer ülkeler olurken, Türkiye 204 taleple ilk 10’un dışında kalıyor. Türk hükümetinden gelen veri taleplerinin hiçbirinin Google tarafından cevaplanmaması göze çarpıyor.

Diğer yandan Google yeni güncellemesinde ilk kez ABD’nin taleplerini ayrıntılı olarak yayınladı. Artık raporda ABD hükümetinden gelen talepler arasında arama emri, mahkeme celbi, acil durum bilgi ifşaları ve telefon dinleme emri gibi kategorilerle kullanıcılara sunuluyor.

Apple’ın resmi internet sayfasından yayınlanan rapora göre devletlerden gelen taleplerin büyük bir çoğunluğu kayıp ya da çalıntı cihaz sorguları ve cezai soruşturmalar üzerinde yoğunlaşırken, kayıp çocuklar ve Alzheimer hastalarını bulma, intihar teşebbüslerini önleme gibi konularda da veri istekleri bulunuyor.

Hiç bir kolluk kuvvetine direkt olarak sunucularına erişim vermediklerinin altını çizen Apple, mahkeme kararı bulunan taleplere cevap verdiklerini belirtiyor. Bununla birlikte şirket, devletlere en kısıtlı bilgileri verdiğini de ekliyor.

Şirketin bu konudaki ilk büyük raporu niteliği taşıyan talep listesinde 31 ülkenin cihazlarla ilgili veri talepleriyle ilgili bilgiler yer alıyor. 1 Ocak ile 30 Haziran tarihleri arasında Apple’a gelen taleplere yönelik bilgilerin yer aldığı raporda ABD hükümeti 3500 taleple şirketin en çok kapısını çalan hükümet oldu.

2156 talep ileten Almanya’nın ikinci, 1498 talebi bulunan Singapur’un ise üçüncü sırayı aldığı raporda İspanya, Fransa, İtalya gibi Avrupa ülkeleri 500 talebin altında bir ortalama yakalarken, Birleşik Krallık ilettiği 1028 taleple ilk beş içinde yer aldı.

Raporda bulunan diğer tabloda ise Apple hesaplarına yönelik veri talepleri gösteriliyor. Cihaz bilgisi isteklerinden daha az sayıda olan bu taleplerde ABD 127 taleple yine ilk sırada bulunuyor. Her iki listede de Türkiye yer almıyor.

Rapora göre yılın ilk yarısında 18 bin 70 içerik için devletlerden gelen 1811 kaldırma talebi, 2012’nin son altı ayında %20 oranında artarak 2285’e yükseldi. Taleplerle bağlantılı olarak kaldırılmak istenen içerik sayısı da bu dönemde 24 bin 179’a çıktı. Google resmi blogundan yaptığı açıklamada hizmetleri bünyesinde yer alan içeriklerle ilgili her zamankinden daha fazla siyasi baskıya maruz kaldıklarının altını çizdi.

Raporda hükümetlerin kendilerini ve diğer ortaklarını eleştiren blog yazılarının kaldırılması için birçok ülkede mahkeme kararlarının alındığı belirtilirken, Brezilya bu kez 697 içerik kaldırma talebiyle sansür konusunda ABD’yi geçmeyi başardı. Yılın ilk yarısında 191 başvurusu bulunan Brezilya’nın ilk sıraya yerleşmesinde geçtiğimiz yıl gerçekleştirilen seçimlerin etkisinin büyük olduğu belirtildi. Google, 2012 Brezilya Seçimleri’nde gerçekleştiği iddia edilen Brezilya Seçim Yasası ihlalleriyle ilgili 756 ayrı içerik parçasının kaldırılması yönünde 316 talep aldı.

ABD 321 içerik kaldırma talebiyle ikinci sırada yer alırken, raporda dikkat çeken bir diğer ülke Rusya oldu. İntihar ve uyuşturucuyla ilgili içerik barındırdığı gerekçesiyle Rusya’dan 107 öğenin kaldırılması yönünde 107 talep alan Google, isteklerin yarısından fazlasını uygun bularak yayından kaldırdı.

Türkiye’de ise gündem değişmedi. Google raporunda, Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu’nun Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından 63 YouTube videosu ve 22 Blogger blog yayını için Atatürk’ü, devleti veya ulusal kimlik ve değerleri eleştirdiği iddiasıyla kaldırılması için 17 talep ilettiğini kaydetti. Şirket Türkiye’deki kullanıcıların söz konusu YouTube videolarının %52’sine erişimini kısıtlarken, söz konusu Blogger blog yayınlarıyla ilgili talepleri uygun bulmayarak içeriği kaldırmadı.

İçerik kaldırma taleplerinin yanı sıra trafik ve kullanıcı verileri talepleri ile ilgili bilgilerin de paylaşıldığı Google Şeffaflık Raporu’nu buradan inceleyebilirsiniz.

Yılın ilk yarısına ait Şeffaflık Raporu’nu geçtiğimiz Kasım ayında paylaşmıştık. Bu dönemde Google toplamda 20.938 talep ulaşırken, hükümetlerin içerik kaldırma istekleri 1791’e ulaşmıştı. Yeni rapora göre yılın ikinci yarısında şirkete yönlendirilen taleplerin toplam sayısı 21,389′ yükseldi.

Böylelikle toplam talepte 2012 yılında 42,327 sayısı görülürken, yıldan yıla bakıldığında kullanıcı verileri talebinde %24.49 oranında bir artış yaşandığı gözlemleniyor. Nitekim geçtiğimiz yıl toplam kullanıcı verileri talebi 34,001 idi.

Bununla birlikte ülke bazında baktığımızda ise ABD’nin kullanıcı verilerinin paylaşılması konusunda en çok talepte bulunan hükümet olduğu görülüyor. 2011 yılında 12.271 taleple ilk sırada yer alan ABD hükümeti, 2012’de bu sayıyı %33.71 oranında artırarak 16.407 istek ile bu anlamda lider konumunu koruyor. Türkiye ise bu dönemde 149 talep ile 15. sırada yer alıyor.

Google bu kez Şeffaflık Raporu’nda devletlerden gelen içerik kaldırma taleplerini yayınlamadı. Yaptığı resmi açıklamada bu verilerin daha sonra kamuoyuyla paylaşılacağını duyuran şirket, artan bilgi taleplerini bünyesinde bulunan servislerin önceki dönemlere göre daha çok kişi tarafından kullanılıyor olmasına bağladı.

Henüz sebebi netleşmeyen kesinti farklı kaynaklardan da onaylanırken, neden olarak ülkede yaşanan çatışmalar gösteriliyor. Belirtilene göre şu an için ülkede bulunan 84 IP bloğuna da ulaşılamıyor. Yani Suriye halkının dünyayla olan bağlantısı kopmuş durumda.

Benzer olayların daha önce de yaşandığı ülkede kesintinin nedenini söylemek için henüz erken olsa da Suriye Enformasyon Bakanlığı’ndan bugün yapılan resmi açıklamada, söz konusu olayın sorumlularının kendilerinin olmadığı belirtilirken, teröristler hedef gösterildi.

Suriyeli aktivistler ise Damascus kentinde yaşanan iki güç arasında çatışmalar sonucu hükümetin tüm iletişimi kestiğini yönünde birleşiyor. Suriye bulunan mevcut hatların %92’sine erişim bulunmazken, araştırmasını sürdüren Renesys, Suriye’deki internet kesintisinin nedenlerini öğrenme konusunda bir çalışma gerçekleştirdiğini belirtti.

A.A’nın haberine göre Suriye Genel Devrim Konseyi ise yaptığı duyuruda, ülkede internet ve telefon kesintilerinin ara ara yapıldığını, bu uygulama ile muhaliflerin seslerini dünyaya duyurmasının önüne geçilmek istendiğini kaydetti.

İçerik kaldırma talepleri nedeniyle devletlerle yakın bir temas içinde olduğunu bildiğimiz Google’a göre Birleşmiş Milletler çatısı altında bu yıl Dubai’de gerçekleştirilecek ITU toplantısında, interneti kısıtlayıcı kararların alınması söz konusu. Bazı hükümetlerin kapalı kapılar ardında yapacakları bu toplantıyı sansüre yer açmak ve Web’i düzenlemek amacıyla kullanmak istediklerini belirten şirket, kullanıcılara özgür ve sınırsız internet için desteklerini gösterme çağrısı yaptı.

Take Action adlı sayfa üzerinden yapılan açıklamada, “Özgür ve açık bir dünya, özgür ve açık internet ile mümkündür.İnternet’in geleceğine karar verenler sadece hükümetler olmamalıdır. Dünyada İnternet’i kullanan milyarlarca kişi ve onu oluşturup yaşamasını sağlayan uzmanlar da işin içinde olmalıdır” denildi.

İnternetin kimsenin kontrolünde olamayacağının savunulduğu açıklamada ayrıca, hükümetler tarafından internet özgürlüğüne yönelik baskının giderek arttığı da vurgulanıyor. ITU’nun 1988 yılından bu yana yürürlükte olan iletişim anlaşmasının revize edileceğini belirten Google, bazı önerilerin hükümetlerin kanunla korunan ifade özgürlüğünü sansürlemesine, hatta internet erişimini kesmesine izin verebileceğini; bununla birlikte YouTube, Facebook ve Skype gibi hizmetlerin uluslararası alanda kullanımı için insanların yeni ücretler ödemeye zorlanabileceğini öne sürdü.

Diğer yandan toplantıda sadece hükümetlerin temsil edildiğini, mühendisler, şirketler ve Web’i oluşturup kullanan kişilerin burada oy haklarının bulunmadığına dikkat çeken Google, ITU toplantısında alınan kararların gizli tutulmayarak uzmanların da konuya dahil edilmesini önerdi.

İddialara karşı çıkan ITU sözcüsü Sarah Parkes ise Twitter üzerinden takipçilerine gönderdiği mesajda, iletişim hakları belirlenirken uluslararası telekomünikasyon düzenlemelerinden yararlanıldığını ancak söz konusu kurumların bu özgürlüğü kısıtlayamacağını söyledi.

Sitede kampanyaya destek vermek isteyenler için düşüncelerini aktarabilecekleri bir form bulunuyor. İsterseniz ad, soyad, e-posta bilgileri gibi bilgilerinizi vererek sesini duyurmanızda etkili olacak fikirlerinizi Google’a iletebilir veya destek için Google+, Facebook ve Twitter üzerinden arkadaşlarını davet edebilirsiniz.

Genel tabloya baktığımızda Google’a gelen toplam taleplerin sayısı son dönemde 20.938‘ ulaşmış durumda. 2009 yılından itibaren hükümetlerden gelen isteklerin değerlendirildiği tabloya bakıldığında ise o dönemde 12.539 olan talep sayısının gösterdiği artış net bir şekilde görülebiliyor.

Google’a gelen içerik kaldırma talepleri, genellikle iftira iddiaları, içeriğin nefret dolu söylemi veya pornografiyi yasaklayan yerel yasaları ihlal ettiği yönündeki iddialar çerçevesinde gerçekleşiyor. Hükümetlerin talepleri arasında iftira ile gizlilik ve güvenlik, yüzde bakımından başı çekiyor.

Bununla birlikte esas dikkat çekici nokta ise hükümetlerin içerik kaldırma konusunda Google’a ilettiği taleplerin son dönemde hızla artmış olması. Nitekim Geçtiğimiz döneme (Haziran-Aralık 2011) göre bu yılın ilk yarısında hükümetlerden gelen içerik kaldırma talepleri 1.048’den 1.791’e yükselmiş durumda. Hükümetlerden gelen kaldırma talepleri bakımından ABD (209), Google’a en çok başvuran ülke olurken, onu Almanya (108) ve Brezilya (143) takip ediyor.

Türkiye ise içerik kaldırma talebiyle bu dönemde Google’a 48 başvuruda bulunmuş. Bu rakam, Türkiye’yi en çok içerik kaldırma talebinde bulunan ülkeler arasında dördüncü sıraya yerleştirirken, aynı zamanda taleplerin bir önceki raporlama dönemine göre (22) %1.013 oranında arttığını ortaya koyuyor.

Google’ın Türkiye raporunda Türkiye Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’ndan (BTK), 5816 sayılı Atatürk’e karşı suçlarla ilgili yasayı ihlal ettiği iddia edilen içeriğin kaldırılması doğrultusunda istekler alındığı belirtiliyor. Rapora göre Google bu dönemde BTK’dan 426 YouTube videosu, Blogger blogu, bir Google dokümanı ve bir arama sonucunun Atatürk’ü, devleti veya ulusal kimlik ve değerleri eleştirdiği iddiasıyla kaldırılması için 148 istek almış.

Talepler doğrultusunda Türk kullanıcılarının YouTube videolarının %63’üne erişimi kısıtlanırken, web arama ve Blogger bloglarını kaldırma istekleri veya tek bir Google dokümanını kaldırmaya yönelik bir istek uygun bulunmayarak kaldırılmamış. Ayrıca BTK’nın azınlıkların bağımsızlığını tartıştığı ve siyasetçilerin özel hayatları hakkında bilgi ifşa ettiği gerekçesiyle ilettiği blogların kaldırılması isteğiyse yine Google tarafından uygun bulunmayarak kaldırılmamış. Tüm bunlara Google’ın bir kişi adına yerel bir kolluk kuvveti biriminden söz konusu kişiyle ilgili olduğu gerekçesiyle 242 YouTube videosunun kaldırılması için aldığı istekler sonucu herhangi bir işlem yapmadığını da eklemek gerek.

Her ne kadar adı şeffaflık raporu olsa da açıklanan verilerde bazı bulanık tarafların bulunduğuna değinmeden geçemem. Bunun için hafızamızı çok zorlamaya gerek yok. Geçtiğimiz aylarda Libya ve Mısır’da bir Youtube videosu nedeniyle patlak veren olaylar diğer müslüman ülkelere de sıçramış, Google’a adeta tepki yağmıştı. Bu süreçte videonun kaldırılması konusunda birçok ülke hükümetinin Google’a talepte bulunduğunu da okuyucularımıza duyurduk. Ancak Google’ın şeffaflık raporunda sanki bu talepler hiç Google’a ulaştırılmamış gibi görünüyor. Ülke olarak Mısır raporda yer almazken, Libya’nın ne mahkemece ne de polis, yönetici gibi diğer istek kaleminden bir tek talebi bile bulunmuyor. Keza aynı şekilde birçok Asya ülkesi de bu raporda yer almıyor.

Bu rapora Çin Hükümetinden gelen hızlı cevap, sorunun büyümesi durumunda iki ülke arasında kriz yaşanabileceğinin sinyallerini veriyor. Çin Hükümetinden gelen uyarı niteliğindeki açıklamada iddiaların asılsız olduğuna değinilirken, bu raporun iki ülke arasındaki ticari ilişkileri bozabileceğinin de altı çiziliyor.

Diğer taraftan ise ABD’nin en önemli teknoloji şirketlerinden IBM’in Huawei ile sıkı bir ortaklığı bulunuyor. Huawei’nin yeniden yapılandırılmasında etkin rol oynayan ve başta Avrupa olmak üzere şirketin tüm dünyadaki çalışmalarında danışmanlık yapan şirket ayrıca Çin teknoloji devinin ürettiği donanımları da dünyaya pazarlıyor.

Huawei, ABD pazarında yerel teknoloji devleri için bir tehdit oluşturuyor. Sattığı ağ teknolojileri ile Cisco için risk oluşturan şirket ayrıca mobil cihazlar konusunda attığı adımlar ile de diğer bir çok firmanın pazar paylarını tehlikeye atıyor.

Huawei’nin ABD pazarında yasaklanması teknoloji tarafında ABD – Çin arasında yeni bir ticari savaşı başlatabilir. Ancak unutmamak gerekiyor ki iki tarafın da birbirine ihtiyacı var. Çin Hükümetinin ABD yönetimine misilleme yaparak ülkede bulunan fabrikaları kapatmaya başlaması durumunda en çok etkilenecek taraf yine ABD ekonomisinin oldukça zor duruma düşeceğini söyleyebiliriz.

Twitter söz konusu raporda; kullanıcıların istedikleri içerikleri paylaşabilmesi, hükümetlerin kullanıcı detaylarını hangi sıklıkla talep ettiği, Twitter yönetiminin bu taleplere hangi sıklıkla yanıt verdiği, şirketin ne kadar telif hakkı şikayeti aldığı ve içerik sahibi şirketlere ödenen tutarlar gibi farklı konu başlıkları üzerinde yoğunlaşmış.

2012 yılında bugüne kadar, hükümetlerle paylaşılan 1.181 kullanıcı bilgisinin büyük çoğunluğu ABD hükümeti tarafından talep edilmiş. Söz konusu kullanıcı bilgilerinin %63’ü savcılığa iletilirken, bu oran ABD’de %75 ‘e çıkıyor.

Şirket; kullanıcılara, kanun tarafından yasaklanmadığı durumlarda, detayların paylaşıldığı bilgisini verdiğine dikkat çekmek için büyük çaba sarfetmenin yanı sıra sınırsız olarak tüm tweetlerin sansürlenmesini isteyen hükümetlerin taleplerine olumsuz yanıt verdiğini de duyurdu.(Beş ülkede yürütme Twitter’dan tweetlerin tamamen sansürlenmesini talep etmiş)

Şirketin bu tür bir raporu şimdi yayınlamasının ise şüphesiz bir nedeni var. Sayıları artan resmi soruşturmalar Twitter’ı açıklama yapmaya zorlamış. Şeffaflık raporunda Twitter Hukuk Departmanı Müdürü Jeremy Kessel bu durumu “ 2012 yılının ilk yarısında, tüm 2011 yılı boyunca aldığımzdan daha fazla hükümet talebi aldık” şeklinde özetliyor ve ilerde bu raporun güncellenmiş halini yılda iki kez yayınlayacaklarını duyuruyor.

Rakamlara bakılırsa, en çok şikayet bir  website içerik koruma sistemi olan DMCA’dan geliyor.2012’nin ilk yarısında 3.378 tane telif hakkı ihlali uyarısı alan şirket, sonuç olarak 5000’den fazla tweeti silmek durumunda kalmış.

Geçtiğimiz aylarda, tweetlerin arama sonuçlarında gösterimi konusunda gerginlik yaşadığı Twitter’ın şeffaflık raporu Google’dan da takdir aldı. “Props to @twitter for its new Transparency Report (and thanks for the shout out).http://goo.gl/DAqyh  + http://goo.gl/NDQ1m  = awesome‪#ttr” tweetiyle raporu destekleyen Google’la aynı gün New York’ta bir yargıç Twitter’ın “Occupy Wall Street” hareketinin  protestocusu Malcolm Harris’ın bilgilerini başsavcılık makamına iletmesi gerektiğini açıkladı.

Bu talebe karşılık Twitter ise kullanıcıların kendi içeriklerinden sorumlu olduklarını hatırlatarak, yasal bir yanıt söz konusu olduğunda seçeneklerini değerlendireceklerini duyurdu.

Twitter’ın kullanıcı gizliliğine bağlılığını duyurmasının hemen ardından yaşanan bu gelişmenin zamanlaması oldukça manidar. Twitter ise paylaştığı kullanıcı bilgilerinin sayısını azaltmaya çalışırken, bu bilgilerin “genellikle cezai soruşturma veya ceza davalarıyla ilintili olduğunun” altını çizdi.

Raporda yer alan bilgilere göre, Türkiye’de  hükümet tarafından  Twitter’dan 10’un altında kullanıcı  bilgisi talep edilmesi ve hiçbirinin savcılığa iletilmemiş olması ise dikkat çekici.