BusinessWeek‘in haberine göre Foursquare içerisinde bulunduğumuz Nisan ayında 41 milyon dolarlık bir yatırım aldı. Silver Lake Partners önderliğinde gerçekleşen D serisi yatırım turuna Andreessen Horowitz, Union Square Ventures, O’Reilly AlphaTech Ventures ve Spark Capital de katıldı.

Foursquare yönetimi bu parayı öncelikle gelir gider dengesini sağlamak için harcayacak. Zira neredeyse hiç para kazanamayan Foursquare’de çarkın dönmesi için şirketin giderlerinin karşılanması gerekiyor. Bunun yanında 41 milyon doların bir bölümü de Foursquare’in gelecekte para kazanabilmesi için gereken manevralara gidecek.

Foursquare’in para kazanamamasının ardında yatan en büyük neden reklam bölümüne yapılan zayıf yatırımlar. Bu bölüm için 10 kişilik bir ekibe sahip olan Foursquare yönetimi şu zamana kadar sadece 50 marka ile reklam çalışması gerçekleştirdi. Businessweek’te yayınlanan haberde Foursquare’in reklam satış ekibini 40’a çıkaracağı ve sosyal ağda yer alan 1 milyon mekana reklam satmak için daha fazla efor sarf edileceği dile getiriliyor.

Foursquare son dönemde kullanıcıların rozet ve puan toplayarak arkadaşları ile yarıştıkları bir sosyal ağ yerine mekan önerileri için kullanılan bir uygulama olarak konumlandırılma stratejisiyle hareket ediyor. Mobil uygulamalarda yapılan son güncellemeler de sosyal ağın arama ve öneri gibi özelliklerini ön plana çıkarıyor.

Bu strateji Foursquare’in selameti açısından iyi olabilir. Zira ‘Daha ne kadar rozet/puan toplayacağız?’ sorusu ile yavaş yavaş sonu gelmeye başlayan uygulama bu açılım ile yeni bir boyut kazanacaktır. Bu değişimde Foursquare elindeki en büyük koz milyonlarca check-in ve 1 milyon mekana ait veri. Olası bir başarısızlık durumunda Foursquare sadece veri tabanı için bile büyük teknoloji şirketleri tarafından yüklü meblağlara satın alınabilir.

Dennis Crowley ve ekibi Foursquare’i kurma konusunda başarılarını sosyal ağı geliştirme ve para kazandırma konusunda gösteremedi. Daha önce yatırımcıların da tepkisini alan Crowley hakkında olası bir işlerin kötüye gitmesi durumda skandalvari haberlerin çıkmasını bekleyebiliriz.

Bu anlamda Akbank’ın Facebook kullanıcıları için geliştirdiği “Sosyal KOBİ” oyunu son dönemin dikkat çekici örneklerinden. Zira bankadan yapılan açıklamaya göre Akbank ürünlerini merkezine alan oyunu bugüne kadar oynayan kişi sayısı 15 bini geçmiş.

“Sosyal KOBİ” temelde KOBİ’lerin, sıfırdan kurdukları sanal şirket ile Akbank ürünlerini kullanarak büyüme modelleri oluşturmasını temel alıyor. Gerçek zamanlı Facebook oyununda, oyuncular firmalarını büyütmek için fabrikasını geliştirirken, yeni üretim makineleri alarak kapasitesini artırabiliyor, yeni departmanlar kurarak yönetim kadrosunu genişletiyor, depo ve nakliye filosu alarak lojistik alt yapısını güçlendirebiliyorlar.

Akbank’ın 2012 yılında sunduğu “Kur Yönet” adlı oyununun devamı niteliğindeki “Sosyal KOBİ”, aynı zamanda katılımcıların Facebook listesinde ve oyuncular arasında yer alan arkadaşlarını, oyunlarının içinde çeşitli görevlere atamasına da imkan veriyor.

Girişimciler ve KOBİ’ler için gerçek hayattaki tecrübelerin yanı sıra sanal dünyada da rekabet ortamını deneyimlemek için şans verilmesi gereken bir oyun konumundaki “Sosyal KOBİ”, 29 Mart’a kadar Akbank’ın Facebook sayfasından oynanabilecek. Ayrıca katılımın ücretsiz olduğu oyunda çekiliş ile 3 oyuncuya Smart TV 40”, Yeni iPad 32GB 4G ve Playstation 3 hediye edilecek.

Araştırma şirketi Gartner’ın oyunlaştırma eğilimleri ve gelecek stratejileriyle ilgili son raporu, nispeten yeni sayılabilecek bu yeni akımın henüz şirketler ve geliştiriciler tarafından yeterince iyi algılanamadığını gösteriyor. Zira şirketin resmi sitesinde yayınlanan raporda, 2014 yılındaki mevcut oyunlaştırma uygulamalarının %80‘inin tasarımda yapılan yanlışlıklar nedeniyle iş hedeflerini karşılamakta başarısız olacağı öngörülüyor.

Gartner, bu öngörüsüne neden olarak ise mevcut oyunlaştırma öğelerinin henüz uygulamalara iyi bir tasarımla yerleştirilememesini gösteriyor. Özellikle proje yöneticilerinin tasarım konusundaki eksikliklerini gidermeleri gerektiğinin altını çizen Gartner Başkan Yardımcısı Brian Burke, kullanımı giderek artan oyunlaştırma öğelerini anlama ve değerlendirme zamanının geldiğine dikkat çekiyor.

Şirketlerin oyunlaştırmadan beklentileri farklılaşsa da temel amaç, uygulamanın kullanıcı için çekici hale getirilmesi ve etkileşim süresinin daha artırılmasını sağlamak. Ancak başarılı örneklerle bir anda pazarlama dünyasının gözdesi haline gelen oyunlaştırma uygulamaları henüz rozet, liderlik tablosu ve puanlama gibi ödül mekaniklerinin ötesine geçebilmiş değil. Rapora göre uygulayıcıların hedef kitleleriyle daha iyi bir iletişim kurmak için piyasadaki basit oyunlaştırma öğeleri yerine, kullanıcılarla gerçek anlamda etkileşim sağlayacak oyuncu odaklı yöntemler bulmaları gerekiyor.

Oyunlaştırmanın birçok farklı sektörde kullanılmasının mümkün olduğunu “Sağlık Sektörü ve Oyunlaştırma (Gamification) Trendleri” başlık yazımızda daha önce sizlerle paylaşmıştık. Nitekim Gartner’a göre de müşteri kazanımı, çalışan performansı, eğitim ve öğretim, yenilik yönetimi, kişisel gelişim, sürdürülebilirlik ve sağlık öğelerinin de oyunlaştırma sürecine dahil edilmesi gereken konseptler olarak dikkate alınması gerekiyor.

Kişisel sağlık haklarının bilincine varılmasındaki artış ve sağlık hizmeti alan kişilerin artık tüketici olarak sektörde büyük yere sahip olmasıyla, sektörde yer alan birçok şirket ve sağlık organizatörleri sağlığa bireysel katılımın kalitesini artırmak amacıyla bir çok bilgilendirici kampanya düzenliyorlar.

Bunların arasından dikkatimi çekenlerden biri, HopeLab vakfının Re-Mission (iyileşme) adlı oyunu. HopeLab, kâr amacı gütmeyen, kendisini sağlığın gelişimine ve kronik hastalıklardan muzdarip çocuklar ve gençlerin yaşam kalitesini arttırmaya adamış bir kurum. Re-Mission oyunundaki karakter, insan bedenin derinlerinde sağlık için mücadele etmektedir. Eğitimin eğlenceli bir örneği olan proje, hastalara moral vermek ve hastalıklarını kontrol altına alıp tedavi yöntemlerini öğretmek için tasarlanmış. Ayrıca, oyunların temelinde yatan motivasyon unsuru kullanılarak, hastaların moralinin de yükseltilmesi hedeflenmiş. Sağlıkta bilinçli katılımı arttıracak, hastalara ve hastalıklara karşı bakış açısını geliştirecek bu oyun, Bayer’in ürettiği, diyabet hastalığını konu alan Didget adlı oyundan ilham alınarak yapılmış.

Ernst&Young araştırma ve danışmanlık şirketinin oyunlaştırma ile ilgili sunmuş olduğu trend  raporuna göre yaşamsal gelişmeler ve buna ilişkin bilimsel gelişmelere artan ilgi neticesinde, oyunlaştırma (gamification) uygulamalarının sağlık kampanyaları için geniş bir potansiyel olduğu belirtilmektedir. Yine aynı raporda; motivasyonu, başarıyı, amaç belirlemeyi ve sosyal bağlantıları desteleyen unsurun oyun olduğu da vurgulanmaktadır.

Oyunlaştırma sistemi nedir diyecek olursanız, oyunların ödüllerle desteklenmesi diye cevaplayabilirim.  Oyunlarda, bir bölümün tamamlanmasıyla birlikte oyun karakterinin yeni özellik kazanması; sosyal medyada ise Foursquare, Getglue gibi mecralardaki aktif kullanımlar neticesinde elde edilen rozetler (badge) oyunlaştırma mantığı için verilecek örneklerdir.

Ancak bu yöntemin sağlık alanında sürdürülebilirliği, pazarlama sonuçları ve oyunda verilecek mesajların ne kadarının doğru algılanacağı tartışılmaktadır. Özellikle çocukların bilgisayar bağımlılığının arttığı bir dönemde bu tip oyunlarla her şeyi bilgisayar başında elde edebilen bir neslin yaratılması ve -içeriği her ne olursa olsun- bilgisayar oyunlarının, çocukları asosyal davranışlara itiyor olması çekinceler arasında. Ancak tartışmaları bir kenara bırakacak olursak, prestijli dergi Pediatrics’te yayınlanan çalışmaya göre, Re-mission oyununu oynayan çocukların kanser tedavisine karşı davranışlarının geliştiği belirtilmiştir.

British Medical Journal (BMJ)  klinik direktörü Kieran Walsh, sağlığın oyunlaştırılmasını çok desteklememekle birlikte, uygulamaların hastalıklarla mücadele konusunda önemli olacağına değinmektedir. Ama yine de, oyunlaştırma sisteminin tüketiciye yönelik olmasından çok hizmet sunanlara yönelik olarak kullanılmasını tercih etmektedir. Gelişmekte olan sektörel  simülasyonların sağlık çalışanlarına ulaşmasıyla, yeteneklerin güncel tutulmasının ve geliştirilmesinin desteklenmesi gerektiğini; öğrenci odaklı bir eğitim merkezinin oluşturularak tıp eğitiminin bu sayede aktif hale gelmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Bu talebin başarılı bir örneği ise; GlaxoSmithKline şirketinin “Paper to Patient” adlı oyunu. Kronik obstrüktif akciğer hastalığına sahip hastaların tedavisi ve bu süreçle ilgili değiştirilen politikalar konusunda hekimlere yardımcı olan ve günceli yakalamalarını sağlayan bir uygulamadır.

Ayrıca Pfizer‘in, kullanıcılara ağrı semptomlarını işaretleterek oyuna dahil ettiği ve omur iltihaplanması ile ilgili halkı bilgilendirmeye yönelik Back in Play adlı oyunu da sağlık farkındalığını artırarak hekimlere yardımcı olmaktadır.

Healthseeker adlı Facebook’a entegre oyunu ile oyunlaştırma metodunu çok net bir şekilde kullanan Boehringer Ingelheim, diyabet hakkında bilgilendirici ve yardımcı bir dijital pazarlama örneği sergilemektedir. Verilen görevler dahilinde kazanılan rozetler ile oyunun sürekliliğinin sağlanması ve davranışın tutuma dönüştürülmesiyle ilgili başarılı bir girişim kabul edilebilir.

Boehringer Ingelheim Dijital İletişim Direktörü John Pugh, oyunlaştırma uygulamalarıyla hedeflenenin; hastalıklar hakkında farkındalık yaratmak, ilaçlar hakkında hastalara bilgi vermek ve ilaç endüstrisinin bilinirliğinin artırılması olduğunu belirtmektedir.

Sonuç olarak, bu tür oyunların ve uygulamaların; kişilerin sağlık davranışlarını, hastalıklara karşı tutumlarını ve algılarını olumlu yönde etkileyeceğini söyleyebiliriz. Ayrıca, bilinçli ilaç ve sağlık hizmeti seçimine yönlendirici ve bunun neticesinde tüm sağlık hizmetlerinin kalitesini artırıcı bu tür pazarlama çalışmaları; mevcut ve potansiyel hastaları sektöre katarak, ihtiyaç ve yönelimlerin belirlenmesine büyük katkıda bulunacaktır. Böylece ar-ge çalışmaları, sağlık hizmetleri, insan kaynakları ve ürünler daha etkin bir şekilde kullanıcılara dağılacaktır.

Bu yazıma verdiği katkıdan dolayı sevgili Onur Tuhta’ya teşekkür ederim.