Facebook’un ABC News‘e verdiği bilgiye göre altı aydan fazla süredir Graph Search ile ilgili kullanıcı yorumlarını ve geri bildirimlerini değerlendiren sosyal medya devi, özelliğin geniş kitlelere hazır olduğuna karar verdi ve bu özelliği ilk etapta Facebook’u İngilizce olarak kullanan ABD’li kullanıcılara sunmayı planlıyor.

Graph Search’in bir web arama motoru olmadığını dile getiren Facebook yetkilileri, Google ya da Bing’in yerine geçmek gibi bir niyetleri olmadığını söylüyor. Graph Search’ün amacının Facebook kullanıcılarının aradıklarına daha kolay ulaşması olduğunu sık sık dile getiren sosyal ağ, bu özellikle kullanıcılarının Facebook entegrasyonunu arttırmayı planlıyor.

Bilindiği üzere Graph Search, kişinin arkadaşları tarafından sosyal ağ üzerinde yapılan paylaşımlar arasından sonuçlar sunan bir sosyal arama hizmeti. Arkadaşlarınızın beğendiği yerler, fotoğraflar, kişiler arasında arama yapmanıza olanak sağlayan Graph Search ile dar alanda anlamlı sonuçlara ulaşabiliyorsunuz. Örneğin; Beyoğlu’nda arkadaşlarımın gittiği kafeler ya da arkadaşlarımın 2009’dan önceki fotoğrafları gibi sınırlandırılmış aramalar yapmanız ve bu sonuçları aynı ekranda detaylı olarak görüntülemeniz Graph Search ile mümkün.

Öncelikli olarak Facebook’un web sitesinde ve ABD’li kullanıcılar için aktif olacak Graph Search’ün diğer ülkeler için ne zaman uygulamaya geçeceği ise henüz belli değil. Mobil olarak ne zaman yayınlanacağı da henüz açıklanmayan Graph Search’ün anlaşılan Türk Facebook kullanıcılarla buluşması için biraz daha zaman var.

Wonder kullanıcılarına çevrelerindeki insanların paylaşımlarından yola çıkarak gidilecek mekan, dinlenecek müzik gibi önerilerde bulunuyor. Örneğin ‘Arkadaşlarım New York’ta hangi sushi restoranlarına gitmiş?’ şeklinde sorular yönelterek uygulamadan bilgi talep edebiliyorsunuz. Çevrenizdeki insanların oluşturduğu verileri tarayan Wonder da size kişiselleştirilmiş arama sonuçları sunuyor.

Yandex Labs ekibi tarafından geliştirilen uygulama Facebook’un geçtiğimiz günlerde tanıttığı Graph Search servisi ile benzer bir hizmet sunuyor. Bu çıkar çatışması yeni servislerine önem veren Zuckerberg ve ekibini harekete geçirdi ve Wonder yayınlandıktan kısa bir süre sonra Facebook’un API’sine ulaşması engellendi.

Henüz yeni yayınlanan uygulama, Facebook yönetimi tarafından kuralları ihlal edildiği gerekçesiyle engellenirken, Yandex – Facebook arasında konuyla ilgili bir toplantı trafiği başlamış. TechCrunch‘ın haberine göre Yandex yönetimi bu engelin kalkması için yoğun bir çaba sarf ediyor. Rus arama motorundan ilk gelen açıklama Wonder’ın Facebook’a ait platform ilkelerine aykırı bir durum oluşturmadığı yönünde ancak sosyal ağdan gelen tepkiler aksini söylüyor.

Facebook’un platform ilkelerinde sosyal ağda kullanıcılar tarafından oluşturulan verilerin arama motorları tarafından kullanılamayacağı açık bir dille belirtiliyor. Ancak bu maddeye Yandex ekibinin bir itirazı var. Zira onlar Wonder’ı bir arama motoru olarak tanımlandırmıyorlar.

Wonder’ın başarılı olabilmesi için Facebook’a ihtiyacı var. Sosyal ağın isteyeceği en son şey ise henüz kullanıma açmadığı Graph Search’ın vazifesini gören bir uygulamanın ondan önce dikkatleri üzerine çekmesi. Bakalım Rusya merkezli şirket sosyal ağı ikna etmeyi başarabilecek mi?

Dün akşamki lansmanda Zuckerberg tarafından tanıtılan Graph Search ile Facebook kullanıcıları kendileri ve çevrelerinin oluşturduğu veri tabanı içerisinde arama yapabilecekler. Arama sonuçları belirli bir bölgede yaşayan ve belirli özelliklere sahip kişiler arasından seçilen eylemleri gerçekleştiren kullanıcıları gösterebilecek.

Örneğin, Levent’te yaşayan ve o bölgedeki bir kebapçının sayfasını beğenmiş arkadaşlarınızı Graph Search ile bulabileceksiniz. Ya da sinemada gidecek film ararken, vizyondaki filmlerden arkadaşlarınız hangilerini beğenmiş öğrenebilecek ve isterseniz arama kriterlerini çeşitlendirerek (erkek, bekar, anne gibi) çemberi daraltabileceksiniz.

Graph Search’ün en dikkat çekici tarafı ise soruları bir arkadaşınıza soruyormuş gibi yöneltebilmeniz. Akşam için dizi önerileri, gidilecek yerler, gece kulüpleri, kitap önerileri gibi soruları Facebook’un yeni arama servisine iletebiliyorsunuz.

Graph Search’ün beta sürümü dün itibariyle kullanıma açıldı. Ancak şimdilik kısıtlı sayıda kişiye ulaşacak olan servisi kullanabilmek için facebook.com/graphsearch adresinden bekleme sırasına girmeniz gerekiyor. İlk olarak Facebook’u İngilizce kullanan üyelere sunulacak olan Graph Search ilerleyen zamanlarda Türkçe’nin de arasında bulunduğu dillerde hizmet vermeye başlayacak.

Dün akşamki lansmanda üzerine düşülen konulardan birisi de gizlilikti. Kişisel bilgilerin ihlali konusunda ağzı defalarca yanan sosyal ağın yönetimi bu sefer işi sıkı tutmayı amaçlıyor. En azından lansmanda sık sık Graph Search’ün gizlilik konusunda hiçbir olumsuz durum içermediğine ve arama sonuçlarının kişiye özel olduğuna işaret edilerek kullanıcıların güveni kazanılmaya çalışıldı.

Mark Zuckerberg her ne kadar bu konuda mütevazi davransa da Facebook Graph Social ile Google’ın domine ettiği arama motoru pazarında getirdiği yeni soluk ile ortak olmayı amaçlıyor. Uzun süredir konuşulan ve Bing’in en başarılı performansı sergilediği sosyal arama, Graph Search ile bambaşka bir boyuta taşınırken, sosyal medya ilk defa arama deneyiminin içerisine bu kadar etkili olacak.

Bing’in sosyal kenar çubuğu devreye girdiği dönemden bu yana Facebook arkadaşlarınızın paylaştığı aramaları gösteriyor. Yakın zamanda Bing, bu sosyal kenar çubuğunu, yaptığınız aramalarda arkadaşlarınızı etiketlemenize izin vererek ve onların konu hakkındaki önerilerini almanıza yardımcı olacak şekilde genişletti.

Zamanında kurucusu Microsoft’un CEO’su Steve Ballmer tarafından “bir arama motorundan daha çok, bir karar verme motoru” olarak tanımlanan Bing’in sosyal sonuçlar konsepti oldukça basit; sosyal ağlarınızdaki arkadaşlarınızla işbirliği yaparak arama yaptığınız konu hakkında çıkan sonuçlardan, doğru kararı elde etmenizi kolaylaştırıyor.

Diğer yandan Bing Facebook’un yanı sıra sosyal kenar çubuğunda Twitter‘ı ile de bir ortaklığa sahip. Quora ile birlikte sosyal arama sonuçları özelliğini geliştiren Bing, kullanıcı sürekliliğini daha çok sağlamak amacıyla ortaklıklarına yeni sosyal ağlarla devam edecek gibi görünüyor.

Yandex ana sayfasında yapılan aramalarda anahtar kelimelerin geçtiği Twitter iletileri diğer sonuçlar ile birlikte kullanıcılara sunulurken, Twitter.yandex.com.tr adresinde sadece Twitter iletilerinin arasında arama yapabiliyorsunuz. Aramalar, Twitter kullanıcı adlarına ve “hashtag”lere (etiketler) göre de yapılabiliyor.

Yandex’in yeni hizmeti, Türkçe kullanan Twitter kullanıcısının mesajlarının tamamını içeriyor. Diğer dillerde yazılan popüler Twitter kullanıcılarının mesajlarını da kapsayan hizmet, içeriği herkese açık olmayan kullanıcı hesaplarının mesajları dahil edilmiyor.

Ayrıca, Yandex hesaplarına giriş yapmış ve profilleri Twitter hesaplarıyla bağlantılı kullanıcılar, Twitter’da takip ettikleri hesaplardan gönderilen ilgili ve güncel tweetleri de arama sonuçlarında özel olarak işaretlenmiş bir şekilde görebiliyor. Bunun yanında kullanıcılar yine aynı ekranda Twitter iletilerine cevap verebiliyor, retweet edebiliyor veya favorilerine ekleyebiliyorlar. Kullanıcılar, üye oldukları sosyal ağ hesaplarını social.yandex.com.tr adresinde sisteme tanıtabiliyorlar.

Yandex Türkiye ekibi Şubat ayından beri Türk kullanıcıların Twitter’daki paylaşımlarını indeksliyor. İlk etapta aramalarda sunulan sonuçlar 1 hafta öncesine kadarki sonuçları gösterecek. Ancak ilerleyen zamanlarda Yandex Türkiye tarafından indekslenen tüm veriler kullanıcılara sunulacak.

Masaüstü cihazların yanı sıra iPhone, iPad için uygulama olarak sunulan Axis’in iddiası hangi cihazı kullanırsanız kullanın aynı bilgiye ulaşmanızı sağlamak ve aramalarınızı verimli hale getirmek.

Axis’te, linklerin görüntülendiği alışıla gelmiş web aramalarından farklı olarak tıklamak istediğiniz sitenin görsel ön izlemeleri yer alıyor, ayrıca aramalarınızı bulunduğunuz sayfayı terk etmenize gerek kalmadan yapabiliyorsunuz.

iOS’ta arama kutusuyla adres çubuğunun birleştirildiği Axis bir sonuç listesi öneriyor, kullanıcı ise daha fazla bilgi almak istediği sonuca tıklıyor veya arama çubuğunda kendisi aratıyor.

Masaüstü bilgisayarda tek başına bir ürün olmaktan öte favori web tarayıcınızın bir parçası olan Axis; Chrome, Firefox, IE ve Safari’de eklenti olarak karşımıza çıkıyor. Aynı iOS versiyonu gibi web sitelerinin görsel ön izlemeleri ve bulunulan sayfayı terk etmeden arama yapabilme özelliği masaüstü bilgisayardan da kullanılabiliyor. Axis’e Yahoo hesabınız ile bağlanarak diğer cihazlarınızda yaptığınız aramaları tanımlamasını sağlayabiliyorsunuz.

Hemen ekleyelim Yahoo Axis’in iOS uygulamaları şu an için Türkiye’den indirilemiyor.

Kişisel aramalar, kişi aramaları ve sayfa (marka) aramaları olarak üç kategoride toplanan Google+ entegrasyonu ile size özel sosyal arama sonuçlarına ulaşabileceksiniz. Google’da yaptığıınız bütün aramalarda Google+ ikonunu görecek, tabir-i caizse emri vaki yapılarak Google+ ile daha fazla vakit geçirmeniz sağlanacak.

Gelin görün ki Google+’a sahip olan kullanıcılardan bir kısmının sırf meraktan üyelik oluşturduğunu ve neredeyse Google+’ı hiç kullanmadığını düşünürsek Google’da yapacağınız aramalarda  Google+ ikonunu görmek canınızı sıkabilir. Ancak sonsuz bilgiye ulaşabileceğimiz internette bunun da bir cevabı var.

Google+ Arama Sonuçlarını Nasıl Gizleyeceksiniz?

TNW’de yayınlanan haber bize bu konuda yardımcı oluyor. Arama sonucu sayfasının sağ üst köşesinde yer alan 2’li buton kişiselleştirilmiş ve geleneksel arama sonuçları arasında geçiş yapabilmenize izin veriyor.

Google+arama sonuçlarında yer alan iletileri görmekle istemiyorsanız, sadece butona basmaktan daha fazlasını yapabilirsiniz.

Yaptığınız her yeni arama ile birlikte sosyal arama sonuçları varsayılan olarak karşınıza çıkacak. Ne yaparsanız yapın bu özelliği devre dışı bırakmak için bir yol yok gibi gözükse de Lifehacker varsayılan ayarlarının değiştirilebileceğinden söz ediyor. Bunun için Google’ın sağ üst köşesinde yer alan ayarlar butonuna oradan da ‘Arama ayarları’ na tıklıyorsunuz. Sayfada yer alan 4. ayar ‘Personal results’ etiketli seçeneği ‘Do not user personal results’ ile değiştirmeniz yeterli!

Kişisel sonuçlar, kişi aramaları ve son olarak kişiler ve sayfalar olarak tanımlanan üç ana maddede açıklanan bu yeniliklerin sonucunda Google aramaları ve Google+ arasındaki bağlantı güçlendirilmiş olacak. Aslında bu noktada “güçlendirmek” kibar bir deyim olabilir.

Bu yenilikle beraber Google+, Google aramalarının bir parçası haline geldi demek gerekiyor.

Bugünden itibaren Google+’taki paylaşımlarımız Google aramalarında doğrudan etki sahibi olacak. Özellikle son maddede açıklanan (kişiler ve sayfalar) yeniliği kurumların ve markaların dikkatle okuması ve üzerinde düşünmesi gerekiyor. Bu yeniliğe göre örneğin Google’da “sosyal medya” kelimelerini arattığınızda Google+’ta sosyal medya konusunu tartışan kişiler ve sayfalar da sonuçların arasında yer alacak.

Yani “sosyal medya” özelinde konuşacak olursak sosyalmedya.co olarak bizim de, sosyal medya ile profesyonel anlamda ilgilenen okuyucularımızın da Google+’ta daha aktif olma zamanı geliyor gibi.

Aslında bu değişime mecbur bırakılıyoruz da diyebiliriz.

Google arama motoru daha sosyal bir hale geliyor ancak arama motoru devi bu değişimi yalnızca Google+’ta sosyal olanları değerlendirerek gerçekleştiriyor. Örneğin sosyal medyanın en popüler iki  oluşumu olan Facebook ve Twitter’a ait bağlantılar bu sonuçlarda ne derece yer alacak, bu sorunun cevabı büyük merak konusu.

Ayrıca Google+ ve Google entegrasyonunun, Twitter ve Google arasındaki yenilenmeyen gerçek zamanlı arama anlaşması haberinin birkaç ay sonrasına denk gelmesi de Google+’a dair hedeflenen büyük resmin kendisini artık ifşa etmesi olarak yorumlanmalı.

Bununla beraber şurası malumunuz ki etrafımızdaki birçok insan Facebook ve Twitter’ı tercih ettiği kadar Google+’ı aktif olarak kullanmıyor. Peki yukarıda bahsi geçen yenilikleri Google’ın Google+’a daha fazla aktif üye çekme idealinin uzantıları olarak mı yorumlamak gerekiyor, yoksa Google+’ı kullanan kişi sayısının az olmasından dolayı bu yeni sosyal arama parametrelerinin “etkili” olmasının mümkün olmayacağı iddiasında bulunmak mı daha doğru?

İki farklı açı, iki farklı doğru.

Sözün özü Google+’ta var olmayanlar yakın zamanda Google aramalarında da yer almayacak demek şimdilik çok iddialı gözükse de yakında daha sesli bir şekilde dile getirilecek acı gerçek olarak önümüzde duruyor.

Bu tehlikeyi fark eden Twitter tepkisini hızlı bir şekilde göstermekten çekinmedi ve yeniliklerin duyurulduğu bugünü internet için “talihsiz bir gün” olarak değerlendirdi. Yapılan açıklamada Twitter’ın güncel haberlerin hızlı bir şekilde yayılmasına olanak tanıyan yapısına dikkat çekiliyor ve Google’ın ve Google+’ın bu entegrasyonu ile beraber arama yapacak kullanıcıların artık Twitter’ın bu gücünden faydalanamayacağı öngörülüyor.

Facebook’tan konuya ilişkin bir açıklama henüz gelmedi ancak şurası kesin ki Facebook bu konuda resmi bir açıklama yapacak olursa Google+’ı ve aralarındaki rekabeti ilk defa teyit etmiş olacak. Twitter için aynı hassasiyet söz konusu değildi çünkü asıl karşılaştırılanlar hep Google+ ile Facebook oldu.

Özetle Facebook’un da Twitter’ın da ilk etapta görece bir trafik kaybı (Google kaynaklı) yaşayacağını öngörebiliriz. Uzun vadede ise Google’ın arama motorunun gücünden faydalanılarak değişebilecek sosyal ağ alışkanlıkları ile Google+’ın Facebook ve Twitter’a karşı daha güçlü bir konuma geleceği düşünülebilir.

Zor ama kimse imkansız diyemez.

Bu noktada Microsoft’un da söz hakkı olabileceğini unutmamak gerekiyor çünkü Microsoft’un arama motoru Bing ile hem Twitter’ın (gerçek zamanlı arama sonuçları) hem de Facebook’un (sosyal ağ içi arama sonuçları) anlaşmaları bulunuyor. Yani bu iki sosyal medya devinin zarar görmesi, Microsoft’un da zarar görmesi demek.

Son olarak Google’ın bir süredir başını ağrıtan “tekel olma” hadisesi de Google+ entegrasyonu hamlesiyle tekrar gündeme gelecektir. Hatırlanacağı gibi bundan birkaç ay önce ABD Senatosu Tekelcilik Karşıtı Komitesi’nin düzenlediği oturumlarda Google Yönetim Kurulu Başkanı Eric Schmidt Google’ın arama motoru pazarında tekel olmaya çalışmadığını savunmak zorunda kalmış ve bunun için de iddia edildiği şekilde diğer Google ürünlerini araç olarak kullanmadığını iddia etmişti.

Facebook, Twitter ve Microsoft’un Google’ı tekel olmaya çalışmakla suçlayacağı günler, Google+’ın daha aktif kullanılacağı günlere denk gelebilir. O yüzden bu günü ve bu entegrasyonu ileride tekrar mevzu bahis edebiliriz.

2012 yılında rekabet iyice kızışacak demiştik ama kılıçlar kınında hiç durmayacak gibi gözüküyor.

Kendi sitesinde satın alma işlemini duyuran Julpan’ın eski CEO’su Ori Allon, Twitter tarafından satın alınmış olduğunu duyurmaktan dolayı gururlandığını dile getirerek ekledi: “ Julpan’ı bir yıl kadar önce kurduk. O dönemlerde yenilikçi, taze ve kullanıcıların ilgilendiği konu ile ilgili içerikleri sunmak üzere web genelinde sosyal aktiviteleri analiz eden alfa aşamalı arama teknolojisi yarattık.”

Satın alma işlemi ile ilgili olarak TNW’de yer alan haberde hem Twitter hem de Julpan’ın eski kurucusu, CEO’su ve şimdilerde Twitter’ın mühendislik direktörü olan  Ori Allon ve ekibinin Twitter’a geçeceğini n doğrulandığı yer alıyor.

Doktora yaptığı sırada “Orion” adlı tez projesini geliştiren İsrailli Ori Allon’un Orion Algoritması Google tarafından satın alınmış ve satın almadan sonra Google’a yaptığı yardımlar ile Allon adını duyurmuştu. Görünen o ki, Allon başarılı yolculuğunda adından bir kez daha söz ettiriyor ve Twitter’ın sadece tweet akışını yönetmesi yerine arama çalışmaları anlamında destek veriyor. Belirtmekte fayda var, Allon’un ekibinde de oldukça etkileyici kimlik bilgilerine sahip kişiler bulunuyor.

Daha önce Facebook kullanıcıları Bing üzerinden yaptıkları aramalarda arkadaşlarının beğenilerini de görebiliyorlardı. Şimdi Bing bu yeni teknolojiyi bir adım daha ileriye götürüyor ve Facebook tavsiyelerini arama motoru algoritmasının içine dahil ediyor. Öyle ki Facebook üyeliğiyle arama motoruna giriş yapan ziyaretçiler arkadaşlarının Facebook’ta üzerinde konuştuğu içerikleri daha ön sırada görüyorlar. Bununla beraber Facebook’ta bir içerik konuşuldukça Bing aramalarında daha ön sayfalara yerleşiyor.

Bing, internet kullanıcılarına daha sosyal bir arama sağlıyor. Özellikle internet üzerinden alışveriş yapan kullanıcılar ‘güvenilir’ arkadaşlarının tecrübelerinden faydalanıyor, arama motorunda bir nevi onların da ürünlerle ilgili fikirlerini sormuş oluyorlar. Alışveriş dışında seyahat, uçak biletleri gibi konularda da tavsiyeler aramalarda gösteriliyor.

Microsoft’un arama motoru yenilikleriyle ilgili yaptığı açıklamada, Bing aramalarının kolektif IQ’dan faydalanılarak oluşturulacağı söyleniyor. Kolektif IQ sayesinde Bing kullanıcıları sadece arkadaşlarından değil bütün internet kullanıcılarından destek almış olacaklar.

Bing  yapılan yenilikler arama motorlarını daha eğlenceli, daha kullanışlı ve kullanıcının işine daha çok yarayan bir yer haline geliyor. İnternette arama yaparken tanıdık simalara raslamak ve onların ‘bilmeden’ işaret ettikleri sayfaları ziyaret edip, beğendikleri ürünleri incelemek arama motoru kavramını daha ‘sosyal’ ve işe yarar bir hale getiriyor. Bakalım Google Bing’in bu yeni hamlesine cevap verecek mi? Bing gittikçe daha sosyal bir arama motoru olurken Google arama motoruna hangi dikkat çekici özellikleri ekleyecek? Yakın zamanda Google’ın daha sade ve yenilikçi bir arayüzle hizmet vereceği söylenmiş, ekran görüntüleri basında yer almıştı.