Bugün internette sizin ve markanızın adının geçtiği her türlü sayfaya ulaşıp, bunları size raporlayacak araçları inceleyelim. Böylelikle şirketiniz veya markanız hakkında internette paylaşılan içeriklerden haberdar olabilecek ve istenmeyen durumlarda hızlı bir şekilde müdahale edebilme şansı yakalayacaksınız.

Kişisel ve kurumsal markanızın dijital ortamdaki takibi için paylaşacağım bu araçlar, sosyal medyayı ve arama motorlarındaki tüm sonuçları sizin için kontrol eder ve raporlar. (Kusursuz olmasa da oldukça yeterli) Kullanabileceğiniz herhangi bir araç ile markanız hakkında çıkan her türlü gönderiden haberdar olabilirsiniz. Böylelikle istenmeyen durumların önüne en hızlı şekilde geçebilirsiniz. Ancak unutulmamanız gereken bir şey var: Hangi aracı kullanırsanız kullanın, sonuçta bu araçlar sosyal ağlarda ve web sitelerindeki içeriklerin anlamlarını tam olarak algılayamacakları için insan faktörü çok fazla önem kazanıyor. Markanızın dijital itibarı, dijital ekibinizin ne kadar iyi olduğu ile doğrudan orantılıdır.

İşte kişisel ve kurumsal markanızın dijital ortamdaki takibi için önerdiğim araçlar:

Google Alerts
Google Alerts, aslında arama motoru mantığında çalışan bir haber servisidir diyebiliriz. Siz sadece araştırmak istediğiniz şeyi yazıyorsunuz ve Google Alerts sizin yerinize tüm dünyadaki bilgi servislerini, haber sitelerini, blogları, web sayfalarını tek tek inceleyerek filtreden geçiriyor ve size e-mail olarak aradığınız şeyi yazan blogları, televizyonlar, dergiler, gazeteler ve diğer web sayfalarındaki yazıları atıyor. Bunları inceleyip gerekli durumlarda aksiyon almak size veya ekibinize kalıyor.

Canva
Canva ücretsiz bir web tabanlı sürükle bırak grafik dizayn uygulaması olup profesyonel kalitede infografik, poster, Facebook kapak fotoğrafları ve daha fazlasını bir araya getirir. Üstelik bunları kullanmak için grafik düzenleme programlarını kullanmayı bilmenize de ihtiyaç yoktur. Bu site geniş bir şablon, arka plan, font ve stok resim arşivine sahip olup tüm bunlar sayesinde sizlere harika yazılar yayınlamanız için iyi görünümlü grafikler hazırlama imkanı verir. Site, bazı resim ve temalar hariç ücretsiz olarak hizmet vermektedir. Facebook ve Twitter hesaplarınızla siteye bağlanabileceğiniz gibi isterseniz kendi üyeliğinizi de oluşturabilirsiniz. Bu araç sayesinde markanızı oluştururken bir görsel kimliği de hazırlamış olursunuz.

BrandYourself
2008’de beta versiyonuyla hizmet vermeye başlayan BrandYourself kişisel SEO anlamında dijital itibar konusuna yeni bir soluk getiriyor diyebiliriz.

BrandYourself online itibar konusuna yepyeni bir çözüm getiriyor ve kimlerin isminizi arattığını bulmanıza yardımcı oluyor. BrandYoursefl ile artık Google’da isimlerini aratan kişilerin nerede çalıştıklarını ve yaşadıklarını öğrenebiliyorsunuz.

BrandYourself, kullanıcının adı arandığında sonuçlar arasında üstte çıkacak üç kişisel bağlantının ayarlanmasını adım adım sağlayan son derece basit bir uygulamadır. Kolayca üye olabildiğiniz BrandYourself’e adınızı ve soyadınızı giriyor ve yapılan Google aramasında hangi sonuçların size ait olduğunu ve olmadığını belirtiyorsunuz. Ardından kişisel profilinizi oluşturuyor ve ücretsiz bir şekilde sosyal ağ hesaplarınızı bu profile bağlıyorsunuz.

Benzer hizmetlerle karşılaştırıldığında oldukça uygun bir ücretlendirme politikasına sahip olan BrandYourself ile üç kişisel bağlantınızı ücretsiz, sonrakileri ise aylık 10 dolar karşılığında optimize edebiliyorsunuz.

LinkedIn & Twitter Notification
LinkedIn ve Twitter daha çok kitleye ulaşmak ve büyümek için büyük fırsatlar sunan güçlü ağlardır. Bu fırsatların markanız için değerlendirmek için her gün birkaç dakikanızı ayırıp bildirimlerinize bakmanız da fayda var.

Sadece 5 dakikanızı ayırarak sorulara hızlıca cevap verebilir ve içeriklerinizi paylaşan kişilere teşekkür edebilirsiniz.

İçeriklerinizi beğenen kişiler için özel bir efor sarf etmeniz gerekir. Eğer onlar bile içeriklerinizi için zaman ayırıp okuyorlarsa sizde bu hareketlerine bir karşılık vermelisiniz. Bir kişi ile başlayan ilginiz gün geçtikçe daha çok kişinin ilgisini çekmeye ve markanızı lider konuma getirmeyi sağlayabilir. Yani bu gibi sosyal ağların temeli karşılıklı etkileşim ve iletişimdir. Bunu unutmayın.

Twitter’da markanızı izleme
Günümüzde bilgiyi takip etmek oldukça zor olabiliyor. Ancak bu durumda yardımınıza IFTTT yetişiyor. IFTTT’yi size basit programlar yazarak bilgiyi sizin yerinize takip, kayıt, kontrol etme imkânı tanıyan bir mecra olarak düşünün. Sıfır programlama bilginizle çok basit ve kullanışlı programlar yazmanıza yardım ediyor bir anlamda. Twitter , Facebook, Google, Instagram ve daha birçok sosyal hesaplarınıza otomatik talimatlar vermenizi sağlıyor. Örneğin attığınız her Tweet’in, Evernote üzerinde arşivlenmesini istiyorsanız hemen siteye giriş yapıyorsunuz ve bilgilerinizi girerek talimatınızı oluşturuyoruz ve o dakikadan itibaren gönderdiğiniz tüm Tweetler Evernote üzerinde arşivleniyor.

Comment Alerts
Web sitenizde blog içeriği ilgili yapılan yorumları sekmelerde tutmak gerekir. İnsanlar sizi takip ederek sorular sorduğunda sizin de sorulan sorulara bir geri bildirim dönmeniz gerekir. Müşterilerinizin sordukları sorulara yanıt vererek kuracağınız etkileşim çok önemlidir.

Markanızın web sitesi veya blogu (WordPress tabanlı ise) ayarlardan her yazılan yorumu ve yazıyı size email olarak göndermesi seçeneğini seçerek bu yorumlardan haberdar olabilirsiniz.

Google Analytics
Google Analytics öncelikle ücretsiz bir Google aracı, Adwords hesabınız olmasına gerek yok (aylık sayfa gösteriminiz 5 milyon olana kadar ücretsiz kullanabilirsiniz) internet siteniz var ve kullanıcılarınızı detaylı tanımak istiyorsanız kullanabilirsiniz.

Sitenizi ziyaret eden kişiler hakkında detaylı bilgi almak cümlesi bile Google Analytics için çok hafif bir cümledir. Çünkü Google Analytics sitenizi ziyaret edenlerin genel bilgilerinin yanı sıra çok daha detaylı bilgileri size verebilir. Size sitenize gelen kullanıcılar hangi sitelerden gelmiş, bir yerde reklamınızı mı tıklamış gelmiş, geldikten sonra sitenizde ne kadar durmuş, hemen çıkmış mı, peki ne yapmış siteniz içerisinde üye olmuş mu, ürün almış mı vb.. daha birçok detaylı bilgi verir. Tabi bunları yavaş yavaş öğreneceksiniz çünkü Analytics gerçekten uzmanlık gerektirecek kadar geniş bir araçtır.

Yapmanız gereken şey çok basit aslında bir gmail hesabınız olsun ya da direkt http://www.google.com/analytics/tr-TR/ adresine gidin ve kayıt olun. Daha sonra gerekli aşamaları geçtikten sonra Analytics’in size verdiği kodu alıp sitenizin ana sayfanızın kod bölümüne yapıştırarak sitenizi hemen izlemeye başlayabilirsiniz.

Sosyal ağlar, markanızın dijital ortamdaki “yüz”ü olması nedeniyle gerçekleştirdiğiniz paylaşımların kalitesi takipçi sayınızı artıracağı gibi, içeriklerinizden olumsuz etkilenerek takibi bırakanlar da olabilir. Bu nedenle aslında sosyal medya paylaşımlarını oluşturmak üzere içerik hazırlamak bıçak sırtı bir durum olarak değerlendirilebilir.

Sosyal medya içeriği hazırlarken öncelikle paylaşımın markanız açısından ne kadar etkili olup olmayacağına karar vermeniz gerekir. Ayrıca yer aldığınız platformu da markanız kadar önemsemeniz önem taşıyor. Oluşturduğunuz bir içerik her platforma uygun olmayabilir. Tüm bu ayrıntılar aslında, sosyal medya yönetiminin ne kadar önemli ve uzmanlık gerektiren alan olduğunu gösteriyor.

Peki, sosyal medya içeriği hazırlarken başka nelere dikkat etmek gerekiyor? İşte bu konuda işinize yarayacak birkaç ipucu…

Yaratıcı olmak

Sosyal medya platformlarında farklı tarzda birçok içerik dolaşıyor. Ancak bu içeriklerin kaynağı, paylaşanlardan çok daha fazla öne çıkıyor. Marka olarak retweet’lerden, başka kaynaklardan yapılan Facebook paylaşımlarından oluşan içerikleri kullanmanız, marka değerinizi arttırmaya yönelik bir davranış olmayabilir. Bu nedenle bulunduğunuz sektöre uygun ve dikkati çeken içerikleri kendiniz üretirseniz daha doğru bir strateji uygulamış olursunuz. Sektöre ilişkin gelişmeleri takip ettiğinizi göstermek adına elbette farklı kaynakların içeriklerini paylaşabilirsiniz. Ancak sosyal medya paylaşımlarınızın sadece bunlardan oluşmamasına dikkat etmek gerekiyor.

Görsel içeriklerden faydalanmak

Görsel içerikli sosyal medya paylaşımlarının daha fazla ilgi gördüğü artık herkes tarafından biliniyor. Bu nedenle fotoğraf ve video paylaşımlarına ağırlık vermek takipçilerinizi etkilemek ve içeriğinizin daha hızlı yayılmasını sağlamak için işinize yarayabilir. Ancak özellikle video içeriği hazırlamak zannedildiği kadar kolay değil. Markanızın sosyal medya paylaşımları için video içeriği hazırlarken şu noktalara dikkat etmekte fayda var;

1- Videoda kullanılan ses ve müzik

2- Markanız için önemli olan materyallere (örneğin fitness için su, hareket, sağlıklı beslenme gibi) yönelik görüntüler

3- Tanıtımınızı hangi duygu üzerine kurmak istediğiniz. (Şaşırtıcı, eğlenceli duygusal vs.)

4- Hedef kitlenizin başka hangi alanlara ilgi duyduğunu tespit etmek de son derece önemli. Böylece markanızı potansiyel müşterilerinizin ilgi duyduğu alanlarla bağdaştırarak video içeriğinizi ilgi çekici hale getirebilirsiniz.

5- Video içeriğini oluştururken geçmişte ürünlerinizin ikamesi olan ürünlerden bahsedebilir, neden artık o ürünlerin değil de sizin tercih edildiğinizi anlatan bir hikaye kurgulayabilirsiniz. Ayrıca hikaye oluştururken ürün veya hizmetlerinize ilişkin kullanıcıların arama motorlarında hangi kelimeleri aradığını da inceleyebilirsiniz. Böylece hedef kitlenizin beklentilerine yönelik fikir edinmiş olursunuz.

Paylaşım takvimi oluşturmak

Sosyal medyada düzenli olarak paylaşım yapabilmek için, oluşturduğunuz içerikleri arşivleyerek bunları belli bir takvim dahilinde değerlendirebilirsiniz. Hangi hafta hangi içerikleri paylaşacağınızı, hangi günleri hangi ürünlere ayıracağınızı belirlemek takvim oluştururken dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yer alıyor. Sosyal medya hesaplarınızı güncel tutmak ve sürekli paylaşımda bulunmak için oluşturacağınız bu takvim işinizi kolaylaştırabilir.

Kendi paylaşım trendinizi yaratın

Son dönemlerde Whatsapp’ın mavi tik uygulamasını kullanarak yaratıcı içerikler oluşturan markaları mutlaka görmüşsünüzdür. Siz de bu gibi yaratıcı trendler oluşturabilir ya da bu trendleri takip ederek, kendi markanızla ilgili şaşırtıcı, eğlenceli içerikler paylaşabilirsiniz.

Ancak, kendi trendinizi oluşturabilmek marka ve ürünlerinizin görsellerini düzenleyecek, kaliteli görseller hazırlayacak bir çekim ekibine ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu noktada, eğer bu ekibi oluşturamıyorsanız hemen pes etmeyin ve artık herkesin akıllı telefonları aracılığıyla Instagram gibi sosyal ağlarda ne kadar etkili olduğunu hatırlayın. Siz de yalnızca akıllı telefonunuzu kullanarak yaratıcı içerikler oluşturabilirsiniz. Çalışanlarınızdan da kendi hesaplarında ofis içerisinde ya da markayla ilgili çalışmalarında çektiği fotoğrafları belirlediğiniz bir hashtag’i kullanarak paylaşmalarını isteyebilirsiniz.

Rakip analizi

Sektördeki önemli isimleri ve rakiplerinizi gözlemleyerek onların kampanya stratejilerinden ilham almanız da size fayda sağlayabilir. Birebir taklit etmemek şartıyla bu kampanyaları firmanıza uyarlayabilir, bu kampanyalardan ilham alıp yeni tanıtım yöntemler oluşturarak marka ve ürünleriniz için başarılı çalışmalara imza atabilirsiniz.

Tick Tock Boom ekibi tarafından geliştirilen BoomSocial ile markalar sosyal ağlardaki performanslarını ölçerken aynı zamanda rakiplerini de analiz etme imkanına sahip oluyorlar.

Socialbakers’a benzer bir hizmet sunan BoomSocial, rakibinin aksine tamamen ücretsiz olarak hizmet sunuyor.

Sosyal medyayı etkin şekilde ölçmek isteyen markalar, BoomSocial üzerinden hem kendilerinin, hem de 7 adete kadar rakiplerinin performanslarını tek bir ekrandan görebiliyor, aynı zamanda kapsamlı bir karşılaştırma yapabiliyor. Program, kullanıcılarına hayran sayısı, sektör ortalamaları, sayfadaki artış gibi bilgileri güncel ve detaylı bilgileri grafik ve tablolar eşliğinde sunuyor.

BoomSocial, Türkçe sayfalar sekmesinin altında 23 sektöre ait Türkiye’den sayfa verileri sunuyor. 1500 üzerinde markaya ait bilgilerin güncel olarak takip edildiği veri tabanından hangi sektörde hangi markaların sayfaları daha çok beğenilmiş, kaç kişi sayfa hakkında konuşuyor, etkileşim yüzdesi gibi verilere ulaşılabiliyor.

Boom Quality Score

BoomSocial tarafından sayfalara üç ayrı puan veriliyor: Büyüme puanı, ileti puanı ve etkileşim puanı. Bu üç puanın ortalamasının alınması sonucunda ortaya çıkan Boom Quality Score ile markalar Facebook sayfalarının performansına dair net bir bilgiye sahip olabiliyorlar.

BoomSocial sosyal ağlara ait dünyadan veriler de sunuyor. İlk etapta Facebook kullanıcı sayılarını demografik ayrıntılar ile sunan servis ilerleyen zamanlarda aynı verileri diğer sosyal ağlar için de yayınlayacak. Facebook verilerinin yer aldığı güncel infografik ile ziyaretçileri karşılayan sayfada sosyal ağda en çok üyesi bulunan ülkeler listeleniyor.

Geçtiğimiz günlerde kapılarını açan BoomSocial, ilerleyen zamanlarda var olan servislerinin yanına yenilerini ekleyerek markalara ve sosyal medya kullanıcılarına verdiği hizmetleri genişletecek. Şu an için Beta sürümü ile ziyaretçileri karşılayan servis, yakın zamanda Twitter, Google+ ve Linkedin’deki marka sayfalarına ait verilerini de ücretsiz olarak paylaşacak.

Bu konu ile ilgili Radian 6, Biz360, TweetEffect, Klout, PeerIndex gibi araçlar var. Peki yeterli mi? Tabii ki değil.

Sosyal medyaya onbinlerce liralar harcanıyor. Son 23 yıl içinde ilk defa bu sene Pepsi, Super Bowl için reklam vermeyeceğini, bu kaynağı sosyal medyaya ayıracağını açıklamıştı mesela. Altimeter Group’tan sektör analisti Jeremiah Owyang, 2010 yılının sonunda markaların 2011 yılı içinde sosyal medya stratejileri için toplamda ne kadar para harcamayı planladıkları hakkında bir araştırma yapmış; 140 kurumsal şirkete sorularak bir öngörüde bulunmuştu. Rakamlar – firma büyüklükleri ile orantılı olarak– 2 milyon dolara kadar çıkmış. Yatırımın ya da şirketin ne büyüklükte olduğu fark etmiyor. Sosyal medyanın yadsınamaz bir etkisi olduğu kesin.  Yoksa ‘tam olarak ölçülemeyen bir etki’ uğruna bu paralar harcanmazdı. Demek ki bir de etki gibi soyut bir kavramı tam olarak ölçecek yolu bulsak, mecra tadından yenmeyecek.

İnsanlar markaları sevsin, konuşsun, tavsiye etsin, arada bir bağlılık olsun, marka değeri artsın, markalar tüketicileri ile büyüsün. Amaç bu. Bu uğurda yapılan çalışmaların etkisini ölçmek, görmek de markaların hakkı tabii. Bütün pazarlama direktörlerinin ve marka sahiplerinin en büyük dileği bu olsa gerek. Her sene yeni bir umutla ‘evet bu sene ölçülür’ diye düşündüklerinden eminim.

2011 Kasım ayında da bir rapor açıklandı konu ile ilgili. Sosyal medyanın böyle bir güce sahip olmasına rağmen şirketler tarafından verimli bir şekilde ölçülüp ölçülmediği konusu Econsultancy, LBI ve Bigmouth tarafından incelenmiş. Hatta bu raporu daha önce sunmuştuk. 1000’in üzerinde çevrimiçi şirketle yapılan araştırma sonucunda şirketlerin %37’si sosyal medyaya yaptıkları yatırımın geri dönüşünü hesaplama konusunda sıkıntı yaşıyor. Araştırmaya göre şirketlerin %41’i sosyal medyaya yaptıkları yatırımın hiçbir kısmı ile ilgili en ufak bir ölçüm kriterine sahip değilken, sosyal medya yatırımlarının çok küçük bir meblasını ölçebildiklerini söyleyen şirketlerin oranı da %26.

[pullquote align=”left”]‘Reklam bütçemin yarısının boşa gittiğini biliyorum, ama hangi yarısı onu bilmiyorum’[/pullquote]

Fakat altını çizelim ki sosyal medyanın etkisi hiç ölçümlenemiyor değil; sadece tam olarak ölçümlenemiyor. John Wannamaker’ın ünlü sözü geliyor akla: ‘Reklam bütçemin yarısının boşa gittiğini biliyorum, ama hangi yarısı, onu bilmiyorum’. Online’da sayıları ölçebiliyoruz ama rakamlarla, yaratılan etki aynı anlama gelmiyor ne yazık ki.

Peki, Sosyal medyayı 2012’de ölçebilecek miyiz? Valla biz de bilemiyoruz. Ölçümlemeye yönelik mükemmel bir araç henüz hayata geçmedi. Bekliyoruz bakalım…. Beklerken bu konuda neler yapılıyor, daha neler yapılabilir onu sorduk sektördeki uzmanlara…

[heading style=”1″]Markaların sadece rakamlara değil, rakamların ötesinde yarattığı anlama bakmaları gerek[/heading]

İdil Kesten, comscore.com İş Geliştirme Müdürü

Dijital platformların sürekli büyüdüğü bir dönemde şirketler pazarlama stratejilerine her geçen gün daha fazla internet, daha fazla mobil ve hepsinden daha çok sosyal medya koyuyorlar. Tabii bütçeler büyüdükçe geri dönüşümü görmek ve ölçümleme de önem kazanıyor.

comScore olarak bizi diğer ölçümleme yöntemlerinden ayıran en önemli fark felsefemiz. Pazarlamanın merkezinde insan olduğuna göre makineleri saymanın yetersiz olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle ister web sitesi istatistiği verelim, ister sosyal medya ölçümlemesi yapalım hep insanları ve davranışlarını ölçerek anlamlı veriler ortaya koymaya çalışıyoruz. O nedenle ürünlerimizle fark yaratıyoruz.

Türkiye’de internetteki sitelerin tamamını  kategorilerine göre hem dikey hem de yatay olarak analiz edebildiğimiz Media Metrix, kullanıcıların davranışlarına göre segmente edildiği segment metrix,  GRP hesaplanabilen Reach / Frequency ve online video kullanıcıları hakkında detaylı veri veren Video Metrix ürünlerimiz var. Bununla birlikte kampanya ölçümlemesine de farklı bir boyut kazandırmaya çalışıyoruz. Tıklama oranlarının yok denecek kadar azaldığı aşikar…İnsanlar internette gördükleri bir reklamı tıklamıyorlar belki ama reklam ile verilen mesajı ya da ürünü daha sonra alıyorlar…Nasıl TV’de ne kadar GRP yaratıldığına ve kaç kişiye ulaşıldığına bakılıyorsa, yeni ürünümüz campaign Essentials ile internet kampanyalarında aynı verileri raporlayabiliyoruz.

Sosyal medyada da hedefimiz sadece rakamları masaya koymak değil!

[pullquote style=”1″]Sosyal medyada da hedefimiz sadece rakamları masaya koymak değil. Temel bazı soruların yanıtını verebilmek.[/pullquote]Henüz Türkiye’de kullanılmaya başlanmayan ama Amerika’da ilk lanse edildiğinde büyük ilgi kazanmış bir ürünümüz var: Social Essentials… Odaklandığı alan markaların Facebok fan sayfaları ve bunun markalara getirisi. Facebook ve comScore araştırması şunu ortaya koyuyor. Markalar fan sayfaları ile sadece beğen butonuna tıklayan insanları kazanmıyorlar, en az onlar kadar hatta daha fazla oranda onların arkadaşlarını etkliyorlar. Nedeni ise basit, tüketiciler en çok arkadaş tavsisiyle ürün seçimi yapıyor.Bu çıkarımla beraber Social Essentials’ın cevap verdiği sorular şunlar :

• Benim markamın fan’ları kimler? Onların arkadaşları kimler?
• Sosyal medya özelinde gerçekleştirdiğim pazarlama ve reklam kampanyası ile kaç kişiye ulaşıyorum?
• Sosyal medya yayılımımın(exposure) etkisi ne?
• Sosyal medya ile yarattığım etkiyi fanlarımın harcama eğilimini ve marka bağlılığıyla  engagement) ne oranda ilişkilendiriyorum?

Türkiye, dünyada Facebook’un en yüksek erişime payına sahip olduğu 2. ülke. Ekim ayı comScore raporuna göre %93.1 erişim ie Filipinlerin hemen arkasından geliyor. Ya da diğer bir değişle kabaca Türkiye’de internete giren her 100 kişiden 93’ü bir ay içerisinde Facebook’u en az 1 kere ziyaret ediyor. Geçirilen sürenin de yüksek olduğu göz önüne alındığında markaların sayfalarından en yüksek verimi almak için sadece rakamlara değil, rakamların ötesinde yarattığı anlama bakmaları gerekir diye düşünüyorum. 2012 yılında comScore social Essentials ile bu konuda en büyük yardımları olacağız sanırım.

[heading style=”1″]Şu an yapılan ölçümleme çok ilkel bir düzeyde ve nicel özellikleri ağır basıyor [/heading]

Tevfik Bülent Öngün, Tick Tock Boom Kurucu Ortak / CEO

Şu etap için baktığımızda Klout ve Peerindex gibi sistemler etkinin ölçümlenmesi açısından yeterli değiller. Tüm bu araçlar henüz çok yeni ve kat etmeleri gereken ciddi bir yol var. Evet, belirli konularda fikir veriyorlar ancak gerçek ve istikrarlı bir ölçümlemeden bahsediyorsak, kriterlerin çok net tanımlı olması gerek. Yani işin tam anlamıyla formülize edilmiş olması gerek.

Etkinin ölçümlenmesindeki temel sorunların başında kişilerin bilgi gizliliği ve sosyal mecraların bu bilgilerin ne kadarını bu ölçümleme kanallarıyla paylaştığı, paylaşabileceği ya da paylaşmak isteyeceği geliyor. Elbette, yanıt bulması gereken başlıca konu etkinin hangi koşullarda neye ve kime göre ölçüldüğü. Etkinin hangi konuda olduğunun tanımının doğru yapılmış olması lazım.

Her bir sosyal mecra kendi içinde bir evrimleşme geçiriyor

Bu etkin ölçümleme problemini kanayan yara olarak görmüyorum. Sosyal medya, bir evrimleşme sürecinde ve bu evrimini tamamlaması epey bir sürecek gibi görünüyor. Her bir sosyal mecra kendi içinde bir evrimleşme geçiriyor. Bu evrimleşme süreci içerisinde de veriler mecraların kendi insiyatifleri doğrultusunda kademe kademe dış dünya ile paylaşılıyor. Örneklemek gerekirse, Facebook’un bugün reklam verenleri hedefleyerek paylaştığı veriler çok detaylı ancak Facebook’un elinde bu bilginin çok daha detaylısının da olduğunu unutmamak gerek. Kullanıcı alışkanlıkları, birbirleriyle veya belirli konularla ilişkileri vb.

Tabii, bu arada atlamamamız gereken bir diğer konu ise her sosyal mecranın kendine ait farklı dinamiği ve kullanım şeklinin olması. Aslında bu noktada doğru ölçümlemede en faydalı olabilecek kanalların başında amaçları çok net olan linkedin ve get glue gibi kanallar geliyor. Bu kanallar insanların iş ve özel yaşamıyla ilgili daha derin ve net bilgileri dış dünyaya sağlayabilir. Tabii her zaman önlerinde Facebook’ta olduğu gibi bilgilerin paylaşımına ait gizlilik konusu çıkacaktır.

[pullquote align=”right”]Sosyal medya, şu haliyle bile birçok medya kanalına göre çok daha geniş bir etki ölçümleme imkanı sunuyor.[/pullquote]Sadece dört dörtlük ve eksiksiz bir araç ortada yok. Sonuçta herkese açık olan hesaplar üzerinden – BoomSonar gibi bir program üzerinden – konuşmaların sayılarını ve tonlarını ölçümleyebiliyor; bu verileri kişilere ait takipçi sayısından tutun da ilgi alanlarına kadar birçok konuda bilgi ve kanalların genel istatistikleri ile birlikte harmanlayarak daha nitelikli şekilde sunabiliyorsunuz.

Mevcutta sunulan parametreler bu iş için yeterli değil

Ölçümleme konusunda kanaldan kanala değişen parametreler söz konusu ve mevcutta sunulan parametreler bu iş için yeterli değil. Şu an yapılan ölçümleme aslında çok ilkel bir düzeyde ve nicel özellikleri ağır basıyor. Ancak, bunun kanalın dinamiklerinden üretilen içeriğe, takip eden kişilerin karakteristiğinden tutun, kişisel değerlerine kadar nitel boyutu da var. Dolayısıyla açık olan çok net bir şey var. Takipçi sayıları ve o takipçilerin ulaştığı kişi sayıları ya da attıkları tweet ya da mesaj sayıları üzerinden hesaplanan etki değerleri aslında çok yavan ve naif değerler.

Sosyal medya Facebook’tan ibaret değil

Facebook, sunduğu datanın daha iyi değerlendirilmesi konusunda bir adım atmıştır. Evet, bir değerdir ancak etkinin ölçümlemesi konusunda şu an için oldukça vasat bir değerdir. Facebook’un “Talking About This” gibi bir değeri devreye sokması ve Facebook Insights’ta çok daha fazla detay vermeye başlamasını, daha çok iş ve reklam modeline yönelik bir geliştirme olarak görüyorum. Tabii, bu adımları bahsettiğimiz “etki ölçümleme” konusunda otorite olmayı hedefleyerek de atmış olabilir. Eğer öyleyse Facebook’un bu yaklaşımı fazla hayalci…

Günümüzde Facebook dünyanın en büyük sosyal ağıdır ancak tek sosyal ağı da değildir. Sosyal medya Facebook’tan ibaret değil ve hiçbir zaman da öyle olacağını düşünmüyorum.

Tick Tock Boom olarak bizim de konuyla ilgili ciddi projelerimiz var. Yakında, eş zamanlı internet ve sosyal medya takip programımız BoomSonar üzerinden ilgi çekici sürprizlerimiz olacak.

[heading style=”1″]Sosyal medyada yaratılan etkinin ölçümlenmesi için etkin bir aracın mevcut olduğunu düşünmüyorum[/heading]

Tuğçe Esenkar, Visilabs Pazarlama ve İletişim Müdürü

Sosyal medyada yaratılan etkinin göreceli bir kavram olduğunu düşünüyorum. Özellikle dijital ortamda etkinin ölçülmesi zahmetli ve karmaşık bir iş. Klout, Peerindex vb. sosyal medya ölçümleme araçları bir takım parametreler ile sosyal medyada yapılan aktivitenin puanlanması işlemini gerçekleştiriyor. Etki bir yazının, videonun, fotoğrafın ve buna benzer içeriklerin paylaşılmasıyla ölçümlenemez. Salt olarak yapılan yorum sayısıyla da ölçülemez. Etki anlık olabileceği gibi farkında olmadan da benimsenebilir. Dijital ortamda bu gibi araçlar ancak anlık etkiyi içerik paylaşımını baz alarak ölçebilirler.

Evet, bu mecrada yaratılan etki gerçek anlamıyla ölçümlenemiyor. Sosyal medya platformlarının içerisinde yer alan ve o alandaki etkinliğini ölçen metriklerin bulunduğu raporlarda etkinliğin doğru ve güvenilir bir şekilde ölçüldüğüne de inanmıyorum. Gerek firma gerek kişi olarak yapılan bir takım kampanyalarla etkinliği gösteren parametre değerlerinin artabildiğini görüyoruz. Bu alanda geçtiğimiz aylarda Facebook’un  önemli adımlar attığını düşünüyorum.

Sosyal medyada yaratılan etkinin ölçümlenmesi için var olan etkin bir aracın mevcut olduğunu düşünmüyorum. Bence bu noktada sosyal medya monitoring işin içine giriyor. Yaratılan etkinin tek başına  yorumlardan, içerik paylaşımından ölçümlenebileceği kanısında değilim. Bu noktada profil veya sayfalar hakkında yapılan yorumların anlamsal önemi de büyük. Yapılan yorumlardan yola çıkarak kişiler üzerinde bırakılan etki gerçek anlamda ölçümlenmiş olur.

Ölçümlemede etkili 3 parametre var

Parametre dediğiniz zaman Influence ve engagement ilk aklıma gelen parametreler. Sosyal medya alanında amaç, yaratılan etkileşimler ile marka veya kişinin farkındalığının sağlanmasıdır. Bu açıdan baktığımız zaman bu üç parametrenin (influence, engagement, awareness) etkiyi ölçümlemede önemli olduğunu düşünüyorum.

[pullquote align=”left”]Facebook’un geçtiğimiz aylarda yayınına başladığı ‘hakkında konuşuyor’ metriği ile markaların sayfalarının etkileşiminin bir nebze olsun gerçek anlamda ölçüldüğü kanısındayım.[/pullquote]Bu metrik öncesinde sayfaların etkinliği sadece beğenilme sayısıyla ölçümleniyordu. Takdir edersiniz ki yapılan çalışmalarla bu sayıyı üst seviyelere çekmek çok kolaydı. Ancak  Bu metrikle içeriğinizin paylaşılma sayısı, yapılan yorumlar ve yorumlara verilen cevapların sayısı göz önünde bulundurularak bir  istatistik ortaya çıkartılıyor.

Biz Visilabs olarak 2000 yılından beri online pazarlama ürünleri geliştiren bir yazılım firmasıyız. Sosyal medya alanında da bir takım eksikliklerin olduğunu fark ettik ve bunun üzerine Facebook ve Twitter hesabına sahip kişi ve markaların, bulundukları sektördeki durumunu analiz edebilmeleri için “analytics” ürünümüzün içerisinde bulunan ve aynı zamanda internet sitemiz üzerinden ücretsiz olarak yayınladığımız bir sosyal medya raporu oluşturduk. Bu raporla Facebook’ta hesap sahipleri etkinlik ölçen birbirinden farklı birçok parametre ile,  Twitter’da hesap sahibi olanlar ise takipçi ve tweet sayısı ile sektördeki sıralamasını kolayca görebilmektedirler.

[heading style=”1″]Ne yazık ki dünyada müthiş formül henüz bulunmuş değil[/heading]

Metin Kahraman, Monitera Yonetici Ortağı

Online’da birçok farklı ölçüm yapılabiliyor evet ama sosyal mecralarda yaratılan etkiyi ölçümlemek gerçekten kolay değil. Çünkü burada kişilerin karakteri, sosyal mecralardaki aktiviteleri, gercek hayattaki arkadaşları ve online dünyadaki arkadaşları ile ilişki düzeyi, konu özelinde kişinin yetkinliği, güvenilirliği gibi bir çok değişken devreye giriyor. Klout vb servisler kişilerin mevcut paylaşımları üzerinden ilerliyor ve buna göre bir değerlendirme yapıyor. Puanlama sistemi üzerinden kişileri değerlendirmenin çok doğru olduğunu düşünmüyoruz.

[pullquote align=”right”]Evet ölçümleme, online medya takibinin en önemli ihtiyaçlarından biri. Ve ne yazık ki dünyada müthiş formül henüz bulunmuş değil. [/pullquote]Yurtdışında ölçümleme ile ilgili birçok akademik ve bilimsel çalışma yapılıyor fakat bu calışmaların hemen hepsi deneysel düzeyde ve halen işin çok başında olduğumuzu söyleyebiliriz.

Bu konudaki çabalardan biri olarak Facebook’tan bahseymek gerekirse; markaların cazibe merkezi, gelir modeli reklama dayanan Facebook’un bu yeni metriklerini(!) yani özelliklerini değerlendirmek için henüz erken olduğunu düsünüyoruz.

Bu konuda Monitera olarak bizim de her marka özelinde bir süredir devam eden ölçümleme çalışmalarımız bulunuyor. Daha çok yurtdışından bir araştırma şirketi ile sürdürdüğümüz bu çalışmalarda konuya hakim akademisyenler de yer almakta. Yine Türkiye’de konuyla ilgili modeli geliştirmek üzere danışmanlık aldığımız uzmanlar var. Daha önce Türkiye’deki genel seçimler için yaptığımız çalışmada iyi sonuçlar aldık. Bunu markalara uyarlayarak sonuçlarını inceliyor ve üzerine yeni stratejiler gelistiriyoruz.

[heading style=”1″]Kişilerin değil; konuşmaların etkisinin, yönünün, gelişiminin ölçümlenmesi için halen yetkin bir çözüm yok[/heading]

Ali Güracar, 41? 29! Sosyal Medya Müdürü

Aslına bakarsanız ölçümleme problemi, kanayan bir yara fakat bu yaranın da uzun süre kanayacağını sanmıyorum. Mevcut sosyal paylaşım kültüründe, hayatımıza girecek yeni farklı ve pürüzsüz  metodlar geliştirecektir. Bu metodlar ile biriken data arttıkça, daha isabetli ölçümlemeler yapıyor olacağız.

[pullquote align=”left”]Aslında son dönemde hem Klout hem de PeerIndex’in çalışmaları ciddi anlamda ilerleme kaydetti. Kişilerin etkili oldukları alanların da beraberlerinde listelenmesi önemli fark yarattı. Fakat tabii ki tam anlamıyla yetkin olduklarını söyleyemeyiz, Global ölçekte bir kullanım alışkanlığı üzerinden etkiyi ölçtükleri için yerel influencer’ları bulmakta yetersiz kalıyorlar.[/pullquote]Kişilerin değil de, diyalogların etkisini ölçmek üzerine yetkin bir sistemin hala olmayışı da yine bu firmaların mevcut eksiklerinden sayılabilir. Elde varolan araçlar şimdilik tek başlarına yetmeseler bile kesiştikleri noktalar ile sosyal medya etkisi ölçümlememizde fayda sağlıyorlar. Fakat halen gelişecek çok yön var. Daha önce de söylediğim gibi kişilerin değil konuşmaların etkisinin, yönünün, gelişiminin ölçümlenmesi halen yetkin bir çözümün sunulamadığı bir alan.

Halihazırdaki parametreleri hibridleyerek yeni parametreler oluşturuyor olmalıyız

Ölçüm için halihazırda bulunan parametreler hemen herkes tarafından biliniyor. Esas bu parametreleri hibridleyerek yeni parametreler oluşturuyor olmalıyız. Social Bakers Engagement rate yeterliliği tartışılır olsa dahi bu yaklaşımın fark yaratacağının önemli bir örneği. Facebook’un uygulaması da, bir marka hakkında olan konuşmaların ölçülmesi için oldukça önemli bir adım. Temelde 1 hafta boyunca marka hakkında newsfeed’lerde çıkan “story” sayısını veriyor bu data. Fakat bir markayı like etmek de bir story olduğu için yoğun FacebookAds kampanyalarında anormal sonuçlar ile karşılaşabiliniyor. Her şeye ragmen, Facebook Ads raporları ile birlikte günlük bazda izlendiğinde oldukça faydalı. Henüz çok yeni, zamanla optimize olacaktır.

41? 29! olarak her gün değişen sosyal medya coğrafyasını doğru analiz etmek için sürekli yeni sistemleri takip ediyoruz. Klout, PeerIndex, Socialbakers gibi sistemler haricinde pek çok social app suite’in kendi raporlama sistemleri de bulunuyor, monitoring’den de edindiğimiz data ile birlikte farklı konularda farklı etki ölçümleri üzerinde çalışıyoruz. Bu konuda en çok gibi kantitatif metrikleri hibridleyerek kalitatif metrikler çıkartmak, ve bu metrikler ile konuya bir perspektif katmak için çalışıyoruz.

[note color=”#FFCC00″]

Forrester tarafından yayınlanan “Social Media Measurement Proxies That Work” araştırmasına göre pazarlamacılar sosyal medyanın etkisini gerçekten ölçemiyor. Hatta kullanılan ifade şu şekilde: Pazarlamacılar bu etkiyi ölçmek için doğruluğu ve güvenilirliği kanıtlanmamış yöntemler kullanmak zorunda kalıyor.” Siz bu fikre katılıyor musunuz?

Ali Güracar, 41? 29! Sosyal Medya Müdürü: Katılıyorum. Socialbakers, Klout, PeerIndex gibi firmalar gelişip güçlendikçe bu alanda da standartlar gelişecektir. Şimdilik henüz yerleşmiş bir standart yok, yerleşmek isteyenler de henüz yetersiz. Bu durum ajansları ek değer katmak adına kendi metodlarını geliştirmeye itiyor. Sonuçta ise aynı bilginin birbirinden farklı düzinelerce tercümesi oluyor.

Tevfik Bülent Öngün, Tick Tock Boom Kurucu Ortak / CEO: Doğrudan etkinin ölçümlemesinden bahsediliyorsa şu an için katılıyorum. Sosyal medyada birçok ölçümlenebilir şey var ama gerçek etkinin ve devamında ROI gibi değerlerin tam olarak ölçümlenmesi günümüz koşullarında pek mümkün değil. Yakın gelecekte kanalların evrimleşmesinin sonucunda ideal olmasa da ideale yakın bir formül ortaya konabilir belki ancak Almanya’da olduğu gibi kişilerin bilgi gizliliğine yönelik birçok farklı yaptırımların da ortaya çıkması mümkün. Dolayısıyla, etkinin ölçümlemesinde kişilerin ve sosyal mecra kanallarının yanı sıra devletlerin bile izninin olması gerekiyor. Elbette; etik kısmına girersek, Klout’un yaptığı gibi kişilerin ölçümleme sistemine halka açık şekilde izinsiz olarak dahil edilmesi bile aslında ayrı bir sorun.

Tuğçe Esenkar, Visilabs Pazarlama ve İletişim Müdürü: Katılıyorum. Ortada var olan araçların çoğu kendilerine has istatistikler ortaya koyuyor.  Hal böyle olunca bir çok farklı metrik işin içine giriyor. Kullanılan parametrelerin farklılıklarından  ötürü sosyal medyayı bir pazarlama aracı olarak kullanan pazarlamacının bu alanda yapmış olduğu faaliyeti ölçümlemesi de bir hayli zor oluyor.  Bu nedenle özellikle firmalar sosyal medyada yapmış olduğu faaliyetlerin etkinliğinin ölçülmesi konusunda eksik kalabiliyorlar.

Metin Kahraman, Monitera Yonetici Ortağı: Daha önce kullanılan araştırma yöntemleri bugün yeni metriklerin oluşturulmasında başvurulan ana kaynak oldu. Fakat bu yöntemlerle tatmin edici sonuçlar alınamayınca birbirinden ayrı ve farklı birçok deneysel çalışma yapılmaya başlandı, belki şu an çok güvenilir yöntemler olmayabilir ama bir süre sonra sonuçlar paylaşıldıkça kabul görecektir.[/note]

Fortune 100 şirketlerinden Dell, Kodak, Pepsico ve UPS gibi dev şirketlerin tercih ettigi Radian 6, sosyal medya platformlarının takip edilmesi, analiz edilmesi ve bu platformda var olan iletişimi yöneten uygulamaları ile biliniyor. Türkiye’de ise birçok büyük markanın Radian 6 ile görüştüğü, ancak Radian 6’in Türkçe dili desteğinin uzun bir süre daha olmayacağını zaten biliyoruz.

Şirketlerin sosyal medyadaki iletişimi ve etkileşimi takip ve analiz etmek isteyeceklerini düşünülerek 2006 senesinde kurulan Radian 6, geliştirdiği kendine has uygulamaları ve teknoloji sayesinde her gün Facebook’da, Twitter’da, Youtube’da, bloglarda ve çevrimiçi platformlarda yapılan milyonlarca görüşmeyi izleyebiliyor ve takip ediyor. Şirketler, müşterileri ile çevrimiçi platformlarda daha verimli bir iletişim içerisinde olmak için bu tarz bilgilere ihtiyaç duyuyor ve bu sayede kendilerini ve ürünlerini geliştirebiliyorlar.

Salesforce.com’dan yapılan açıklamada bu satın almanın şirketin diğer ürünleri olan Sales Cloud, Service Cloud ve Force.com’a değer katacağından bahsedildi.

Konuyla ilgili yapılan yorumlarda salesforce.com’un  bu satın alma ile daha da büyüyeceğinden, şirketin sosyal medya izleme teknolojisi ve pazar payı açısından piyasanın lideri olacağı dile getiriliyor. Borsaya gönderilen açıklamadan sonra açıklama yapan Radian 6’in CEO’su Marcel LeBrun, sosyal medyada müşterilerin sesine kulak verebilen markaların kazandığını, bunun icin verdikleri hizmetin müşterileri için olmazsa olmaz bir hizmet olduğunu ve dolayısı ile firmaların bu alana çok ciddi yatırım yaptığını belirtti. Müşterilerin beklentileri doğrultusunda ileri teknoloji kullanarak servis üreten Radian 6’in, çift yönlü iletişime ve yeni müşteri ilişkilerine odaklandığını söyledi. Salesforce.com’a katılmaktan dolayı çok memnun olduklarını dile getiren LeBrun, bu sayede müşterilerin taleplerini karşılama konusunda çok daha başarılı işler yapacaklarını söyledi.

Salesforce.com’un Radian 6’e ödediği paranın çok yüksek olması piyasada uzmanlar tarafından konuşulan diğer bir konu. Halka açık olmayan Radian 6’in neye göre değerlendiği kimse tarafından bilinmiyor. Rakiplerine karşı agresif bir saldırıya geçen Salesforce.com’un ileride başka alımlar yapıp yapmayacağı merak konusu.