CES 2014’te yeni fitness ve sağlık kontrolü cihazlarının çok olması bir yana aynı zamanda kan basıncı takip cihazları, oldukça başarılı dizayn edilmiş sensör teknolojileri ve hatta çok ilgi gören bir dijital diş fırçası dahi vardı. Aşağıdaki listede CES 2014’te  tanıtılmış olan dijital sağlık ve “self-monitoring” cihazları hakkında daha detaylı bilgiler edinebilirsiniz.

1. Sony Core

Beklenildiği kadar çok ayrıntı paylaşılmasa da Sony’nin detayları bir sonraki ay gerçekleşecek olan Mobile World Congress’te vermesi beklenen ürünü Core, bileğe takılabilen ve etkili sensörler ile donatılan bir cihaz. Bilek için tasarlanmış olsa da ayakkabıya ya da herhangi bir kıyafete dahi kolayca tutturulabilen bir ürün Sony Core. Herhangi bir ekranı olmayan Core, topladığı bilgileri kullanıcıya gösterebilmek için akıllı telefonlara güveniyor. Sony Core ile birlikte satın alan kişiye ayrıca farklı renklerde Smartband ürünü de geliyor. Smartband sayesinde taşıması çok daha kolay olan ürünü şarj etmek için ise ayrı bir birimden faydalanmak gerekiyor.

iPhone lansmanı bilindiği gibi 2007 yılında yapıldı. Bırakın 6 sene önceyi, bundan 2 sene önce hangimiz hayal edebilirdi bir telefonun kan şekerimizi, tansiyonumuzu ölçebileceğini?  Size Twitter iletileri üzerinden, kapsamlı bir veri madenciliği yazılımı kullanarak, kıtalararası salgınları geleneksel yöntemlerden 6 gün önce tespit edilebileceğini söylesem beni ciddiye alır mıydınız?

Buna bir bakın isterseniz. Daha yeni, Temmuz ayında dünyanın en prestijli medikal yayınlarından Diabetes Care’de okuduğum haber, cep telefonlarının yapay pankreas işlevini görebileceğine dair çalışmalardan bahsediyor mesela.

Her sene dijital sağlık, mobil sağlık, sağlıkta sosyal medya uygulamaları üzerine 40’a yakın kongre, sempozyum ve seminer düzenleniyor.  Türkiye’de de artık bu konuya özel bir organizasyon var. 18-19 Eylül’de gerçekleşecek olan Digital Health Summit Turkey, iki tam gün bu konuyu irdeleyecek. Benim de bu toplantıda, ilaç sektörünün dijital pazarlamacılarının bir araya geleceği bir  panelde moderatörlüğüm ve ayrıca “Şifa niyetine internet” başlıklı bir konuşmam olacak.

Bundan böyle, eskiden olduğu gibi sağlık ve ilaç sektörünün dijital uygulamalarıyla ilgili yazılarımla arada bir sizlerle beraber olacağım. Yorumlarınızı, haberlerinizi eksik etmeyin lütfen.

11-12 Eylül tarihlerinde “sağlık – iletişim – dijital – sosyal” anahtar sözcüklerini bir araya getirip tartışmaya açacak bir organizasyon yapılacak.

Digital Health Summit Turkey 2012, aslında Türkiye şartlarında halen bilinmez olan bir kavramı tartışmaya açıyor. Kastettiğim, yasal düzenlemelerden dolayı sağlık ve ilaç sektörünün biraz geriden, biraz endişeli takip ettiği, kimi zaman giriştiği sosyal medya ve dijital iletişim aktiviteleri.

Organizasyonu değerli kılan ve beni en çok sevindiren şey;  bundan 2 sene önce sektörde adı bile anılmayan ünvanlardan olan dijital pazarlama müdürü, çoklu kanal etkinliği müdürü, pazarlama inovasyonu müdürü pozisyonlarında bulunan arkadaşlarımın bu organizasyona konuşmacı olarak katılıyor olmaları. Programa göz atarsanız, dakikasını bile boşa harcamadıklarını göreceksiniz. Bu şunu gösteriyor;  sağlık sektörü daha yolun başında.

Zirve hakkında 90 saniyede özet bilgi istiyorsanız, aşağıdaki videoya bir göz atın. Videodaki kişi,  “Doktorumun Hastasıyım” kitabı yazarı ve Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi  Yard. Doç. Dr. Elgiz Yılmaz. Sağlık iletişimi konusunda kıymetli bir akademisyen. Bu zirvedeki iki oturumun da moderatörü.

Şüphesiz bu zirveye katılmak isteyip de şartlar dolayısıyla katılamayanlar da olacaktır. Yeni teknolojiler ve sosyal medyaya meraklı bir tıp öğrencisinin bu ücreti cebinden ödemesi çok kolay olmayacaktır örneğin. Programı inceledikten sonra, herhangi bir konuşmacı, moderatöre iletmek istediğiniz bir mesaj, cevap almak istediğiniz bir soru varsa, bu konuda memnuniyetle elçilik yapabilirim. Bana Twitter veya LinkedIn kanallarından, ya da daha basitçe bu yazıma yorum yaparak fikrinizi, sorunuzu iletebilirsiniz.

Zirve gerçekleştikten hemen sonra da hızlı bir gözden geçirme yaparız. O güne kadar sağlıcakla kalın.

Bilenler aşağıdaki paragrafı okumadan geçebilirler, ben detaylarıyla  Klout Score sisteminin ne üzerine inşa edildiğinden bahsedeceğim.

Klout Score, 2008 senesinde, San Fransisco’da, Joe Fernandez tarafından kuruldu. Sosyal medya etkinlik skorunu 1-100 arasında ölçerken,  etkin kişileri de “Perks” ile ödüllendiren bir iş modeli aslına bakarsak. İş modeli diyorum, çünkü mutfağa bakınca, 6.000’in üzerinde partner ve geliştirici, beş büyük yatırımcı desteği, milyonlarca kullanıcı görüyoruz. Sisteme Twitter veya Facebook üzerinden giriş yapabiliyorsunuz. Etkinlik skorunuzun en isabetli şekilde hesaplanması için, sosyal medyada kullandığınız tüm araçları (Facebook, Twitter, Insagram, LinkedIn, Foursquare, Youtube, Google Plus,  Bloglar…) Klout Score sistemine entegre etmeniz öneriliyor. Elbette bu sadece başlangıç. Önce Klout Score blogunda anlatıldığı gibi, majör kanallarda hangi kritlerlerin puan sistemine dahil olduğundan bahsedeyim, sonra da sistemin nasıl bağımlılık yaratıp, viral olarak yayıldığından. “Viral” sözcüğünü, burada gerçek anlamında kullanıyorum, sosyal medya jargonu olarak değil.

Facebook

• Bahsedilme (Mention): Başkalarının, kendi paylaşımlarında sizin isminizi anması (sizden bahsetmesi) skorunuzu olumlu etkiler.
• Beğeniler (Likes): Sunduğunuz içeriğe katılımı = engagement  (henüz bunun doğru Türkçe karşılığı tartışma konusu, ben katılım demeyi tercih ediyorum) gösteren en basit aksiyondur ve skorunuzu arttırır.
• Yorumlar (Comments): Sunduğunuz içeriğe katılımı gösteren diğer bir aksiyondur  ve skorunuzu arttırır.
• Aboneler (Subscribers): Sayısı skorunuza olumlu etki eder.
• Duvarınızda yapılan paylaşımlar (Wall Posts): Duvarınıza (şayet güvenlik ayarlarınız izin veriyorsa) gönderilen iletiler, etkinliğinizin yüksek olduğunun bir ifadesidir.
• Arkadaşlar (Friends): “Size doesn’t matter” diyemiyoruz da, nispeten az önemlidir diyebiliyoruz. Yani esasen arkadaş sayınızdan öte, bağlantıda olduğunuz arkadaşlarınızla olan etkileşiminiz ve onların size olan katılımları önemli.
• Paylaşımlar (Share): Eski sistemde bu da puan hesabına dahildi. Yeni sistemde Klout Score, örneğin sizin paylaştığınız bir fotoğrafın arkadaşlarınız tarafından, kendi duvarlarında paylaşılmasını dikkate almıyor.

Açık soru: Birkaç defa Klout Score ekibiyle temasa geçip, sormama rağmen, şunun cevabını net olarak vermiyorlar, ya da vermek istemiyorlar:  “Skor hesabında, örneğin durum güncellemenize 10 kişinin birer yorum yapmasıyla, bir kişinin 10 yorum yapması arasında bir fark var mıdır?”. Öngörüm, ne kadar çok farklı kişiyle etkileşim varsa, puana o kadar katkıda bulunduğu yönünde.

Twitter

• Retweetler: Ne kadar çok retweet, o kadar yüksek skor doğal olarak.
• Bahsedilme (Mentions): İnsanların, dikkatinizi celbetmek için kullandıkları bir yöntemdir ve sizin etkinliğinizin bir ifadesidir. Örneğin sosyalemedya.co’daki bu yazımı Twitter’da paylaştığınızda, “via @sosyalmedyaco” kalıbı otomatik olarak yer alır ve Klout Score, burada geçen “via” terimini de özellikle dikkate alıyor.
• Liste üyelikleri: Diğer kullanıcılar tarafından dahil edildiğiniz listeler, etkinlik alanınız konusunda veri sağlar.
• Takipçi sayısı (Followers): Takipçi sayısı, skor hesabında bir faktör de olsa, esasen bu grubun size olan katılımı dikkate alınır.
• Cevap (Replies): Size verilen cevaplar, sunduğunuz içeriğin değerini gösterir ve skora olumlu katkıda bulunur.

Google+

• Yorumlar (Comments): Skoru olumlu etkiler
• +1: Facebook’taki “Beğen” aksiyonuna tekabül eder denebilir.
• Paylaşma (Reshare): Facebook’taki “Paylaş” düğmesine tekabül eder denebilir. Klout Score, Facebook’tan farklı olarak, Google’daki paylaşmalara puan veriyor.

LinkedIn

• Ünvan (Title):  Evet, bu daha önceki hesap sisteminde olmayan bir kriter. Yani Klout Score,  gerçek hayattaki etkinizin, LinkedIn ünvanınızla ilişkili olduğunu düşünüyor. Açık olayım; bunu nasıl formülleyeceklerini edeceklerini çok merak ediyorum. Örneğin 10.000 kişinin çalıştığı bir şirketin pazarlama direktörü mü, yoksa 50 kişinin çalıştığı bir şirketin genel müdürü mü ünvanı baz alındığında daha etkin? Neye göre hesap yapacakları belirtilmiyor.
• Bağlantılar (Connections): Kaç bağlantınız olduğu ve bu bağlantılarınızın etki skorları, sizin skorunuza etki ediyor.
• Tavsiyeler (Recommenders): Şahsen, ben LinkedIn’in bu özelliğine inanan biri değilim. Bana çok danışıklı dövüş gibi geliyor. Ama Klout Score, buna da puan veriyor.
• Yorumlar (Comments): Paylaştığınız içeriğe gösterilen reaksiyon, puanınızı olumlu etkiliyor.

LinkedIn’de “Like”, yani “Beğen” düğmesi de var ama Klout Score, bunu dikkate almıyor.

Foursquare

• Tavsiyeler (Tips Done): Check-in yaptığınız yerlerde verdiğiniz tavsiyelerin bağlantılarınız tarafından yapılması da sizin skorunuza etki ediyor.

Klout

• K+ puanları: Klout Score, her gün etkin olduğunu düşündüğünüz kişileri onore etmeniz için hesabınıza 5 K+ kredisi yüklemekte. Bu puanları kişilere K+ puanı vermek, ya da etkili oldukları başlıklara bir yenisini eklemek için kullanabilirsiniz. Eski sistemde bu puanlar, genel etki puanınıza katkıda bulunmuyordu, sadece onorasyon amaçlı kullanılıyordu, artık bulunuyor.

Wikipedia

Katkıda bulunduğunuz, ya da isminizin, kurumunuzun isminin geçtiği Wiki sayfasının PageRank’i puanınıza katkıda bulunuyor. Bu kriter, yeni hesap sistemiyle beraber geldi. Klout, yeni puan sistemini duyururken, gerçek hayattaki etkinliği ölçmeye talip olduklarını ifade eden sözler sarf ediyor.

Eski Sistem

Eski hesap sisteminde, True Reach (paylaştığınız içerik aracılığıyla kaç kişiye eriştiğiniz), Amplification (bir paylaşımda bulunduğunuzda, bağlantılarınızın buna verdiği reaksiyonun ölçüsü) ve Network Impact Score (bağlantılarınızın toplam etkinlik değeri) başlıkları altında, 3 alt skor da gösteriliyordu. Yeni sistemdeyse kısa bir süre sonra lanse edeceklerini duyurdukları Moments başlığı altında, hangi paylaşımlarınızın size ne kadar puan kazandırdığını gösterecekler.

Klout Score kullanmanın altında yatan psikolojik ve sosyolojik motivasyon

Facebook kurulduğu günden bu yana, bize takdir edilmenin yeni bir boyutunu yaşatıyor. Paylaştığınız herhangi bir şey, (o an yaptığınız şey, özlü söz, fotoğraf, makale, vb.) arkadaşlarınızın hoşuna gittiğinde çok basit bir şey yapıyorlar: “Beğen” düğmesine tıklıyorlar. Bu son derece basit aksiyon, kişiye muhtemelen önümüzdeki günlerde bilimsel çalışmalara konu olacak bir keyif, takdir edilme hissi yaşatıyor. Bu keyif kimi zaman saniyelerle, kimi zamansa dakikalarla ölçülebiliyor. Hatta geçmişteki paylaşımlara gelen beğeniler bile, sonradan hatırlandığında takdir edilme hissini yaşatabiliyor. Klout Score, bunların üzerine sosyal medya kullanıcılarına bir de, takdir edilmelerinin (beğeni, yorum, retweet alma) getirdiği puanları, daha da ötesi bu vasıtayla kazandıkları hediyeleri duyurma fırsatı veriyor. İşte tam da bu yüzden sırtı yere gelecek gibi görünmüyor. Hediye kazanma sistemi henüz A.B.D.’de yaygın olarak işliyor ama pek yakında tüm ülkelerde işlemeye başlayacak. Örneğin 50 puanın üzerindeyseniz, Klout ile işbirliği yapan bir markanın şampuan setine bedava sahip olabiliyorsunuz. Yahut 60 puanın üzerindeyseniz bir havayolu şirketi size yurtiçi bir uçuş hediye edebiliyor. Tahmin ettiğim kadarıyla Türkiye’de ilk Klout hediyesi (perk) kazanan kişilerden biriyim. Haziran Ayı’nda Klout’tan bir mesaj aldım. 70 puanın üzerinde olduğum ve de onların hesabına göre sosyal medya ve dijital pazarlama konularında etkin olduğum için Avrupa’nın en büyük dijital konferanslarından LeWeb’e davet edildiğimi anlatan bir mesajdı bu. Katılım bedeli yaklaşık 3.000 TL olan bir konferansa bedava katılım hiç fena bir şey değildi :)

Bu mesajı okuduğumda ilk hissim şu oldu: Bunu bütün arkadaşlarıma anlatmalıyım!

Evet, işte Klout’un ekmek yediği yer de işte tam burası. Kullanıcılar, sosyal medya kanallarını ne kadar etkin (çok değil, etkin) kullanır, puan kazanırlarsa, o kadar değerli hediyelere sahip oluyorlar. Bu hediyeleri kazanan kişiler, dünyanın bana kalırsa en etkin pazarlama yöntemi olan “Word of mouth” çarkını döndürmeye başlıyorlar. Hediye kazandığını  (bu 3 TL’lik bir şampuan da olabilir) 7 cihana duyurma konusunda müthiş bir motivasyon hissiyle beraber markanın reklamını yapmaya başlıyorlar. Klout, bir hediye kazandığınızda bunu paylaşmak zorunda olmadığımızı net olarak ortaya koyuyor. Ama iki temel içgüdü, bunu yapmak konusunda bizi dürtüyor.

1- Bize hediye verene teşekkür etme ihtiyacı

2- O hediyeyi kazanan kişinin “kendimiz” olduğunu eşe dosta duyurmak.

90 günlük aktivite performansınızı değerlendirerek ortaya bir grafik çıkartan Klout, pek çok platformda eleştirilmesini haklı çıkaran yorumlarda da bulunabiliyor. Örneğin benim neden Eminem konusunda etkin olduğumu düşündüklerini ben de bilmiyorum. Ama  sanki espri yaparcasına, mesela Turkcell Müşteri Hizmetleri hesabının, Vodafone konusunda etkin olduğunu da ifade ediyorlar. İnsan Kaynakları çalışanlarının mülakatlarda Klout Score üzerine sorular sorduklarına dair makaleleri okumuşsunuzdur mutlaka. Bu veya bir başka şekilde, sosyal medya etkinliği gündem konusu olmaya devam edecek, bundan en ufak şüphem yok.

Klout’a inanma, Klout’suz kalma diyemiyorum açıkçası. Bu sosyal etkinlik hesabı sisteminin falcılıktan öte bir rasyoneli var kendi içinde. Bununla beraber, puan yükseldikçe, psikolojik bağımlılığın arttığına, günde 4-5 defa puanına bakan kişilerin, puanlarındaki ufak düşüşlerle bile depresif ruh haline büründüklerine dair makalelere de rastlamaktayım.

Değerli yorumlarınızdan mahrum bırakmayın lütfen.

Kişisel sağlık haklarının bilincine varılmasındaki artış ve sağlık hizmeti alan kişilerin artık tüketici olarak sektörde büyük yere sahip olmasıyla, sektörde yer alan birçok şirket ve sağlık organizatörleri sağlığa bireysel katılımın kalitesini artırmak amacıyla bir çok bilgilendirici kampanya düzenliyorlar.

Bunların arasından dikkatimi çekenlerden biri, HopeLab vakfının Re-Mission (iyileşme) adlı oyunu. HopeLab, kâr amacı gütmeyen, kendisini sağlığın gelişimine ve kronik hastalıklardan muzdarip çocuklar ve gençlerin yaşam kalitesini arttırmaya adamış bir kurum. Re-Mission oyunundaki karakter, insan bedenin derinlerinde sağlık için mücadele etmektedir. Eğitimin eğlenceli bir örneği olan proje, hastalara moral vermek ve hastalıklarını kontrol altına alıp tedavi yöntemlerini öğretmek için tasarlanmış. Ayrıca, oyunların temelinde yatan motivasyon unsuru kullanılarak, hastaların moralinin de yükseltilmesi hedeflenmiş. Sağlıkta bilinçli katılımı arttıracak, hastalara ve hastalıklara karşı bakış açısını geliştirecek bu oyun, Bayer’in ürettiği, diyabet hastalığını konu alan Didget adlı oyundan ilham alınarak yapılmış.

Ernst&Young araştırma ve danışmanlık şirketinin oyunlaştırma ile ilgili sunmuş olduğu trend  raporuna göre yaşamsal gelişmeler ve buna ilişkin bilimsel gelişmelere artan ilgi neticesinde, oyunlaştırma (gamification) uygulamalarının sağlık kampanyaları için geniş bir potansiyel olduğu belirtilmektedir. Yine aynı raporda; motivasyonu, başarıyı, amaç belirlemeyi ve sosyal bağlantıları desteleyen unsurun oyun olduğu da vurgulanmaktadır.

Oyunlaştırma sistemi nedir diyecek olursanız, oyunların ödüllerle desteklenmesi diye cevaplayabilirim.  Oyunlarda, bir bölümün tamamlanmasıyla birlikte oyun karakterinin yeni özellik kazanması; sosyal medyada ise Foursquare, Getglue gibi mecralardaki aktif kullanımlar neticesinde elde edilen rozetler (badge) oyunlaştırma mantığı için verilecek örneklerdir.

Ancak bu yöntemin sağlık alanında sürdürülebilirliği, pazarlama sonuçları ve oyunda verilecek mesajların ne kadarının doğru algılanacağı tartışılmaktadır. Özellikle çocukların bilgisayar bağımlılığının arttığı bir dönemde bu tip oyunlarla her şeyi bilgisayar başında elde edebilen bir neslin yaratılması ve -içeriği her ne olursa olsun- bilgisayar oyunlarının, çocukları asosyal davranışlara itiyor olması çekinceler arasında. Ancak tartışmaları bir kenara bırakacak olursak, prestijli dergi Pediatrics’te yayınlanan çalışmaya göre, Re-mission oyununu oynayan çocukların kanser tedavisine karşı davranışlarının geliştiği belirtilmiştir.

British Medical Journal (BMJ)  klinik direktörü Kieran Walsh, sağlığın oyunlaştırılmasını çok desteklememekle birlikte, uygulamaların hastalıklarla mücadele konusunda önemli olacağına değinmektedir. Ama yine de, oyunlaştırma sisteminin tüketiciye yönelik olmasından çok hizmet sunanlara yönelik olarak kullanılmasını tercih etmektedir. Gelişmekte olan sektörel  simülasyonların sağlık çalışanlarına ulaşmasıyla, yeteneklerin güncel tutulmasının ve geliştirilmesinin desteklenmesi gerektiğini; öğrenci odaklı bir eğitim merkezinin oluşturularak tıp eğitiminin bu sayede aktif hale gelmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Bu talebin başarılı bir örneği ise; GlaxoSmithKline şirketinin “Paper to Patient” adlı oyunu. Kronik obstrüktif akciğer hastalığına sahip hastaların tedavisi ve bu süreçle ilgili değiştirilen politikalar konusunda hekimlere yardımcı olan ve günceli yakalamalarını sağlayan bir uygulamadır.

Ayrıca Pfizer‘in, kullanıcılara ağrı semptomlarını işaretleterek oyuna dahil ettiği ve omur iltihaplanması ile ilgili halkı bilgilendirmeye yönelik Back in Play adlı oyunu da sağlık farkındalığını artırarak hekimlere yardımcı olmaktadır.

Healthseeker adlı Facebook’a entegre oyunu ile oyunlaştırma metodunu çok net bir şekilde kullanan Boehringer Ingelheim, diyabet hakkında bilgilendirici ve yardımcı bir dijital pazarlama örneği sergilemektedir. Verilen görevler dahilinde kazanılan rozetler ile oyunun sürekliliğinin sağlanması ve davranışın tutuma dönüştürülmesiyle ilgili başarılı bir girişim kabul edilebilir.

Boehringer Ingelheim Dijital İletişim Direktörü John Pugh, oyunlaştırma uygulamalarıyla hedeflenenin; hastalıklar hakkında farkındalık yaratmak, ilaçlar hakkında hastalara bilgi vermek ve ilaç endüstrisinin bilinirliğinin artırılması olduğunu belirtmektedir.

Sonuç olarak, bu tür oyunların ve uygulamaların; kişilerin sağlık davranışlarını, hastalıklara karşı tutumlarını ve algılarını olumlu yönde etkileyeceğini söyleyebiliriz. Ayrıca, bilinçli ilaç ve sağlık hizmeti seçimine yönlendirici ve bunun neticesinde tüm sağlık hizmetlerinin kalitesini artırıcı bu tür pazarlama çalışmaları; mevcut ve potansiyel hastaları sektöre katarak, ihtiyaç ve yönelimlerin belirlenmesine büyük katkıda bulunacaktır. Böylece ar-ge çalışmaları, sağlık hizmetleri, insan kaynakları ve ürünler daha etkin bir şekilde kullanıcılara dağılacaktır.

Bu yazıma verdiği katkıdan dolayı sevgili Onur Tuhta’ya teşekkür ederim.

Kısaca Pinterest Nedir?

Pinterest, görsel anlamda hoşumuza giden fotoğrafları “ sanal pano” aracılığıyla paylaşmamızı sağlayan bir sitedir. Kullanıcılar beğendikleri fotoğrafları toplayarak kendilerine özel panolar oluşturup ve aynı zamanda ilginç buldukları kullanıcıları takip edebiliyorlar. Şu an sadece davet şeklinde üye olunabilen site geçtiğimiz aylarda çok büyük bir büyüme kaydetti.

Mart 2010’da kurulan Pinterest’in bu büyük gelişmesinin nedeni olarak,  katlanarak  artan kullanıcı sayısının yanı sıra Facebook , Twitter gibi sosyal paylaşım siteleriyle düzgün entegrasyonu ve şık, kullanıcı dostu arayüzünü sayabiliriz. Tabii ki paylaşılan içerik  fotoğraf olunca, bunun  insanlar tarafından kabul görmesi ve yaygınlaşması çok kolay oldu.

Görüntüler Pinterest’e yüklendiği zaman, iliştirilmiş linkler sayesinde görüntünün alındığı web sitesine kullanıcıları direkt olarak yönlendiriyor. Bu sitelerin ziyaretçi sayılarında büyük artışlar görülüyor. Dahası, bu görüntüleri Facebook ve  Twitter aracılığıyla paylaştığımız zaman ya da kullacıların web sitelerine ya da bloglarına iliştirince, bunlar  daha geniş bir kitle tarafından paylaşılmış oluyor. İlk etapta bir online günlük sitesi olarak başlayan ve   çoğunluğunun 25-44 arası kadınlardan oluşan kullanıcıların yemek tarifi, moda ve  ev dekorasyon fikirlerini paylaşmak için kullandığı Pinterest, şu an işletmeler için en temel  pazarlama araçlarından biri haline dönüşmekte.

Bu yazıma konu olan soru şu ki; başarısı görsel olarak  ilgi çekici içeriği paylaşmaya ve açık pazarlamaya dayanan bu sitenin  hızla büyüyen potansiyelini ve başarısını, tüm bunların çok da desteklenmediği  sağlık hizmetleri sosyal medyasında nasıl kullanabiliriz? Bunun cevabı, markanıza, bu ağın kullanıcı tabanına ve vizyonuna uygun tanıtımı  yaratıcı bir strateji oluştururak yapmaktan geçiyor. Şimdi size sağlık sektörü sosyal medyasında Pinterest’in etkisini arttırabilmek için bazı yöntemlerden söz edeceğim. Malum, her sosyal ağı kendine özgü bir dili var.

Tamamen görsel olarak düşünün ve markanızı infografiklerle de ifade edin.

Gerçekten görsel olarak ifade edebileceğiniz bir hikayeniz olduğunda Pinterest’i en etkili biçimde kullanabilirsiniz. Önce markanızı en iyi şekilde ifade edecek görüntüleri toplamalısınız. Bütçeniz izin veriyorsa profesyonel bir fotoğrafçının ya da grafik tasarımcısının yardımını da alabilirsiniz ki bence almalısınız.

Dikkatimizi çekmeye çalışan bir çok online mesajın arasında, ilgi çekici grafikler sosyal medyanın  bu karışıklığına son verebilir. İnfografikler, bilgilerin ve verilerin görsel öğelerle grafik tabanlı bir şeklinde temsil edilmesi bildiğiniz gibi ve komplike bilgiyi hızlı bir şekilde sunmakta.

Web sitenizi, Pinterest profilinizi ve panolarınızı, Pinterest sayfanızdan verim alabilmek için en uygun hale getirin.

Web sitenizi insanların paylaşmak isteyebileceği içerikler yerleştirin. Ziyaretçilerin, görselleriniz kolaylıkla Pinterest’ de paylaşabilmeleri için web sitenize Pin-it butonu ekleyin. Ayrıca, bir Pinterest takip butonu da ekleyerek kullanıcılarınızın sizinle Pinterest üzerinden iletişime geçmelerini destekleyebilirsiniz.

Pinterest profilinizi, hesabınızın “settings” seçeneğinden düzenleyebilirsiniz. Şirket adınızı, kullanıcı adınız olarak kayıt edin;  profil bilgilerinizi tamamen doldurun; logonuzu ve web sitenizin linkini de eklemeyi unutmayın.  Profiliniz arama motorlarında saklama seçeneği kapalı olmalı ki profiliniz yapılan aramalar da indekslenebilsin. Twitter ve Facebook hesaplarınıza bağlayan kutucuklar işaretli olmalı. Böylece “pin” leriniz otomatik olarak  bu hesaplarla bağlanır.

Hâlihazırda, panolar sizin için kategorilere ayrılmıştır. Fakat, kendi panonuzu en uygun şekilde tanıtması için bu kategori adlarını düzenleyebilirsiniz. Kategorize etmek, başkalarının sizi bulmasına ve görsellerinizin “re-pin”edilme şansının yükselmesine yardımcı olur. Maalesef henüz sağlık, sağlık hizmetleri ya da wellness kategorisi bulunmamaktadır.  Panolarınızı , “ Arama Motoru Optimizasyonu” nu  (SEO) düşünerek isimlendirebilirsiniz.  Pinterest etkili bir SEO strajesidir.  Çünkü,  “pin”ler  sitenize tekrar bir link olarak çalışır ve Google bu linki tanır. Sonuçta, sitenizi daha fazla SEO avantajıyla ödüllendirir. Eğer “pin” lerinize “hashtag”ler eklerseniz, onları aramaya daha uygun hale getirebilirsiniz. Aynı zamanda, diğer sosyal medya siteleriyle beraber yürütülen kampanyalarda, bu “hashtag”ler yaralı olur.

Markanın kişiliğini gösterin, takipçilerinizi arttırın ve sizi destekleyenlerin kendi görsellerini paylaşmalarına olanak sunun.

Çalışmalar göstermiştir ki insanlar işletmelerle değil,  insanlar iletişim halinde olmak istiyorlar. Pinterest de aslında markanızı daha insanlaştırmak için size fırsat sunuyor.  Mesela ekibinizi onlarla tanıştırabilirsiniz. Takipçilerinize, sizin için çalışanların ya da gönüllülerin gerçek hayatlarından görüntüler sunabilirsiniz.  Görseller;  ofisteki günlük yaşam, gönüllülük çalışmaları, ödül törenleri ve sosyal farkındalığı artıracak aktiviteler  (okuduğumuz kitaplar gibi) ile ilgili olabilir.

Sektörünüzdeki etkili kişileri takip edin. Onların da sizi takip etme olasılığı yüksektir.  Diğer kullanıcıların paylaştığı uygun içeriği “re-pin” yapın ve onlarla panolarının altına yorumlarda bulunarak iletişime geçin. Bütün bunların ötesinde, sizi takip edenlere, düzenli olarak güncellenmiş içerik sağlayarak, onları bağlı tutmak gerekmektedir. Diğer sosyal medya sitelerinde olduğu gibi Pinterest’te de güçlü bir takipçi sayısı oluşturmak için sektörünüzle ilgili bir konuda önde gelen uzmanlardan biri olmanıza gerekmektedir. Böyle olursanız, kullanıcılar da size doğru üşüşeceklerdir!

Herhangi bir sosyal medya platformunda, sizi takip edenler,  yaptıklarınız sayesinde hissettikleri duyguları paylaştıkları zaman, en iyi pazarlama gerçekleşir. Kullanıcılar tarafından oluşturulacak bir pano yaratarak, kullanıcıları, sizin hesabınıza kendi görselleriyle katkıda bulunması için davet edebilirsiniz.  Bu, topluluğu genişletmek ve takipçileriniz ile kaynaşmak için büyük bir fırsattır.

Eğlenceli olun.

Estetik olan görsellerden sonra ikinci olarak eğlenceli görseller, “re-pin” ediliyor. Bu siteyi çok da fazla ciddiye almayın ve olumlu bir şekilde “pin” leyin.

Pinterest, sürekli gelişen bir site.  Geliştikçe, yeni fırsatlar da bünyesine ekleniyor. Bu sitenin, işletmelere kattığı pazarlama değeri ispatlanmış durumdayken,  sağlık hizmetleri pazarlaması için olan potansiyeli aşikâr durumdadır. Eğer hala Pinterest ile tanışmadıysanız, hastaneler, sağlık uzmanları ve ilaç sektörü tarafından sitede kullanılan bazı yaratıcı yöntemlere bakabilirsiz. İlk olarak, Pinterest’ in sizin pazarlama planınıza uygun olup olmadığına karar vermelisiniz.  Daha sonra, bu sitenin potansiyelini en iyi şekilde değerlendirmek için bu makaledeki ipuçlarını da kullanarak kendinize bir Pinterest pazarlama stratejisi oluşturun.

Global alanda Pinter-aktif bazı sağlık kurumlarını örnek almak isterseniz, Novo Nordisk, Diabetes Research Institude, Cancer an Health Awareness takibinizde olsun.

Bu yazıma katkıda bulunan sevgili Zehra Büyüksarıoğlu’na teşekkür ederim.

Bir süredir sosyalmedya.co’ da sadece sağlık ve ilaç sektörünü işleyen bir tıp doktoru olarak, bu yazıya konu olan blog ve Facebook sayfasına rastladığımda, işin ticari kısmını bir kenara koydum ve aldım kalemi (klavyeyi) elime.

Benim de ailemde hayatını kanser sebebiyle yitiren kişiler oldu. Gelişen teknoloji, bir yandan ekolojiyi harap ederek kanserlerin görülme sıklığını arttırırken, bir yandan da kanserli hastalara bir umut olarak sahneye çıkıyor. İnsanların ortalama yaşam süresinin arttığı oranda kanserleri de daha sık görmeye devam edeceğiz.

Kanser, korkutucu bir sözcük. Bununla beraber kanser de dahil tüm hastalıkların seyri, hastanın ve hasta yakınlarının morali, hastalığın nasıl algılandığı, kabullenildiği ve bu hastalıkla, tabir yerindeyse “nasıl dansedildiği” ile ilgili olarak değişiyor. Evet, medikal tedavi bu tür hastalıklarda olmazsa olmaz, ama işin psikolojik destek boyutu da çok kritik. Gazetelerin en sevdikleri haberlerin başında “kanseri yendi!”  konulu olanlar gelmiyor mu?

Bu yazıma konu olan “Kanserle Dans” blogu ve Facebook sayfası (bugün itibariyle ben dahil 423 beğeneni var),  A.B.D.’de yaşayan iki Türk tarafından hazırlanmakta ve güncellenmekte. Amaçlarını “kansere karşı önlem almak ve baş etmek isteyenlere destek” olarak ifade ediyorlar.

Esra ve Ebru’nun yolları yıllar önce İstanbul’da beraber okudukları Notre Dame de Sion Kız Lisesi’nde kesişiyor. Yıllar önce A.B.D.’nin farklı eyaletlerine yerleşip yaşamaya başlıyorlar. Esra geçtiğimiz Ocak ayında babasını pankreas kanseri dolayısıyla kaybederken, aynı günlerde Ebru’nun babasına prostat kanseri teşhisi konuyor…ve Kanserle Dans’ın hikayesi başlıyor…

Onlar da hepimiz gibi ilk olarak Google’a başvurup, kanser konusunda Türkçe kaynak bulmaya çalışıyorlar ve internette oldukça sınırlı bir içerik olduğunu görüyorlar. Bunun üzerine İngilizce kaynakları Türkçe’ye çevirip babalarına gönderiyorlar. Şimdi ise bu konudaki içeriğe Türkçe ulaşmaya çalışanlara karşılıksız olarak ellerindeki bilgiyi sunuyorlar.

Blog sayfasında son derece basit ve anlaşılır dille kaleme alınan yazıların yanında, teknik bilgi veren (radyoterapi nedir, yan etkileri nelerdir) yazılara da yer veriyorlar.  Hem blogda hem de Facebook sayfasında çift taraflı iletişimi destekleyen tavırları benim çok hoşuma gitti. Nihayetinde aynı dertten muzdarip başka kişilerin de kendilerini ifade etmeleri aslında başkalarını da cesaretlendiriyor. Ayrıca bu platformları, yazı yazmak isteyen sağlık çalışanları, kanser hastaları ve hasta yakınlarına da açıyorlar.

Sosyal medyanın beşiği olan A.B.D.’de, değil sadece kanser, aklınıza gelebilecek her türlü hastalıkla ilgili kurulmuş bloglar, hasta ve yakınları tarafından oluşturulan gruplar var. Bu gruplara üye olanlar birbirlerine her anlamda destek veriyorlar. Biz ise Türkiye’de bu konuda biraz geriden geliyoruz. İşte tam da bu yüzden, ben Türkçe içerik sağlayan Kanserle Dans Facebook sayfasını beğendim! Siz de beğenin!

Geçtiğimiz Pazartesi, sosyalmedya.co’da iki ayımı doldurdum ve bu da 14. yazım.

İki ay önce, sadece sağlık ve ilaç sektörünün sosyal medya ve dijital-mobil pazarlama alanında yürüttüğü aktiviteleri yazmaya başladığımda, alan son derece niş olduğundan, bir süre sonra kendimi tekrarlamaya başlar mıyım ve her seferinde değerli bir içerik sunabilir miyim diye endişelerim vardı. Bu iki aylık süre, tüm endişelerimi boşa çıkarmakla kalmadı, aksine kendimi klonlama ihtiyacı doğurdu. Günlük olarak takip ettiğim global sosyal medya arenası bana sınırsız içerik sağlıyor zaten ama daha çok sevindiğim şey, sizlerden gelen destek. Bundan sonra da, sizlerden gelen değerli içeriklere yazılarımda yer vermekten keyif alacağım.

Sağlık alanında sosyal medya aktivitesi dendiğinde ben bunu önce kâr amaçlı olan ve olmayan diye ikiye, sonra da kategorisel açıdan genel olarak beşe ayırıyorum:

• Hastanelerin ve diğer sağlık merkezlerinin aktiviteleri
• İlaç firmalarının aktiviteleri
• Dernek, vakıf gibi sivil toplum kuruluşlarının aktiviteleri
• Doktorların aktiviteleri
• Hasta gruplarının veya yakınlarının aktiviteleri

Yazılarımın konusunu bu 5 kategorinin aktiviteleri oluşturuyor. Sosyal medyanın sağlık alanında kullanımının toplumsal, kurumsal ve bireysel çıktılarına baktığımda görüyorum ki bu mecra ne kadar akıllı ve etkili kullanılırsa sağladığı fayda o kadar büyük oluyor.

Dünyanın saygın araştırma ve danışmanlık şirketlerinden PricewaterhouseCoopers Nisan 2012’de A.B.D.’deki 1.060 sosyal medya kullanıcısının katılımıyla ve alanlarında uzman kişilerin yorumlarıyla, sağlık sektörünün sosyal medya kullanımı ve bu konuda kullanıcıların algısı üzerine oldukça kapsamlı bir rapor yayınladı. Bu raporun özet çevirisi ve yorumlarımı içeren 5 bölümlük yazı dizisi 14 Mayıs’ta başladı ve o günden bu güne raporun İngilizce orijinali, sizler tarafından toplam 101 kez indirildi ve görüntülendi. Şimdi bu raporun kapsamlı özet çevirisini sizlerle buluşturuyorum. Raporun kapsamlı özet çevirisini yaptıktan sonra, e-magine iletişimdeki dostlarım da raporun yeniden tasarımı ve görsel olarak aslına benzer hale gelmesi aşamasında katkılarını esirgemediler.

Bu özet çeviriyle beraber, bu son bölümde kısa bir toparlama yapacağım.

Hepsinden önce şunu ifade etmek isterim ki, pazarlamanın, internetin ve sosyal medyanın kitabının yazıldığı yer olan A.B.D. , her alanda olduğu gibi sağlık alanında da sosyal medyanın oldukça aktif kullanıldığı bir ülke. Üzerine beş bölümlük bir yazı dizisi hazırladığım bu araştırma gösteriyor ki, sadece sosyal medya değil, tüm dijital ve mobil uygulamalar, sağlık alanında giderek artan hızda kullanılmaya başlanacak.

Henüz hiçbir ülkede, ilaç sektörünün sosyal medyayı ne şekilde kullanacağı ile ilgili net ifadeler taşıyan bir kullanım rehberi yayınlanmamışken, ilaç firmalarından bu alanda büyük bir cesaret beklemek hayalperestlik olur. Yalnız unutulmamalı ki, sosyal medya dediğimiz şey, bir Facebook sayfasından, her gün gönderilen 3-5 Twitter iletisinden ibaret değil. Sosyal medyada veri madenciliği, bir başka deyişle monitorizasyon belki de ilaç ve sağlık sektörünün ilk başlaması gereken yer. Pazar araştırmalarının yerini sosyal medya monitorizasyonunun almakta olduğunun konuşulduğu şu günlerde, ilaç ve sağlık sektöründe çalışan bir yöneticinin, özellikle bir pazarlamacının bundan haberdar olmaması büyük kayıp olur.

Sosyal medya da (genel itibariyle ilk jenerasyon kanallar olarak tabir edilen Facebook ve Twitter, Youtube’u kastediyorum)  tüm diğer ürünler, hizmetler ve araçlar gibi gün gelecek hayat döngüsünün alçalma dönemine girecek, belki küçülecek, belki dönüşecek, belki de kaybolacak. Kısa bir süre öncesine kadar ülkemizde Youtube’a erişim yasak iken, bu durum hepimizde bir sınırlandırılmış hissi yaratmıştı. Halbuki şimdi yerel ve global pek çok video sitesi, Youtube’un sağladığı içeriği sağlayabiliyor.

Raporun sonuçlarına göre sosyal medya sitelerinin erişkinler tarafından kullanımı 2005 yılından 2011 yılına, %5’ten %50 oranına yükselmiştir.  Örneğin Facebook 2005 senesinde 5 milyon kullanıcıya sahipken, şu anda 845 milyon katılımcıya (bireysel kullanıcı ve ticari kullanıcılar) sahip ve bu sayı tüm Avrupa’nın nüfusundan çok. Twitter da, yine inanılmaz bir büyüme sergilemekte ve günlük ortalama 460.000 yeni hesap açıldığını bildirmekte. Bununla beraber biliyoruz ki, Twitter’da içeriğin % 50’si kullanıcıların yaklaşık 20.000’i tarafından oluşturulmakta. Yani an itibariyle büyük çoğunluk katılımcı değil, izleyici konumunda. 2 sene sonra milyonlarca kullanıcının canı 140 karakterle kendini ifade etmeye çalışmaktan sıkılırsa ne olacak? Ön kabulümüz, sosyal medyanın geri döndürülemez bir fenomen olduğu, ama ya değilse?

Yukarıda saydığım soru işaretleri, profesyonel olarak sosyal medya alanında çalışan biri olarak beni endişelendirmiyor. Çünkü pazarlamacı yanım diyor ki, insanların en büyük motivasyonlarından biri kendilerini ifade etmek ve ellerine bunu yapmanın çok basit bir yolu geçmişken, bundan vazgeçmeyecelerdir. Yeni jenerasyon sosyal ağ Pinterest de aynı motivasyon üzerinden besleniyor, sadece fotoğraflarımızı paylaştığımız Instagram da, milyonlarca blog  da.  Evet, belki bundan 3 sene sonra Facebook ve Twitter bugünkü popüleritelerini koruyamayabilirler ama o gün geldiğinde bu motivasyon, kendine başka bir kanal bulacaktır.

PricewaterhouseCoopers’ın (PwC)  Sağlık Araştırmaları Enstitüsü’nün (HRI) yaptığı bu araştırmanın sonuçları, hastaneler, ilaç sektörü ve sigorta sektörünün bu yeni interaktif iletişim şeklinden faydalanabileceğini gösteriyor.

Haftalık bir sosyal medya fotoğrafı çekildiğinde, HRI, topluluk sitelerinin aktivitelerinin binlerle ölçülürken, firma sitelerininkinin sadece yüzlerde kaldığını ifade ediyor.

Ne kadar yüksek bir sayı: 1.200 hastane, 4.200’den fazla sosyal iletişim sitesinde yer almakta.

Birkaç ilgi çekici sayı daha:

• Kullanıcıların % 42’si sosyal medyayı, sağlık ile ilgili (tedavi, doktor) tüketici yorumlarına erişmek için kullanmaktalar.
• Araştırmaya katılanların % 61’i, sağlık kurumlarının sosyal medya paylaşımlarını güvenilir bulmakta. % 41’i ise sağlık kurumları ile bilgilerini paylaşmayı uygun bulmakta.
• 18-24 yaş aralığındakilerin % 90’ı sağlık ile ilgili konularda katılım sağlayıp, erişilen bilgiyi güvenilir bulduğunu ifade ederken, % 80’i sosyal medya aracılığıyla sağlıkla ilgili bilgiyi paylaşmayı uygun bulduğunu belirtmişler.
• Kullanıcıların % 75’i, sosyal medya kanalıyla, sağlık kurumlarına ilettikleri randevu talepleriyle ilgili bir gün içerisinde cevap beklediklerini ifade ederken, yaklaşık yarısı birkaç saat içerisinde cevap beklentisinde olduğunu belirtmiş.
• Kullanıcıların % 45’i sosyal medyada eriştikleri bilginin, tedavileri için ikinci bir fikir alma konusunda etkili olduğunu, % 40’ının ise kronik hastalıklarıyla başa çıkmaları veya diyet ve egzersize yaklaşımları konusunda etkili olduğunu ifade etmiş.

Raporun tüm detaylarını görmek için bu linke tıklayın lütfen. Yazımı Cleveland Clinic’in İş Bütünlüğü Şefi Don Sinko’nun sözü ile bitiriyorum: “Sosyal medyanın en büyük risklerinden bir tanesi sosyal medyanın görmezden gelinmesidir. Sosyal medya her yerde; siz sevseniz de sevmesiniz de insanlar onu kullanıyor. Neyi bilmediğinizi bilmiyorsunuz.”

Yazı dizimin 1. bölümü ,  2. bölümünü ve 3. bölümü geçen hafta yayınlanmıştı. 4. bölümde biraz da gelecekten bahsedeceğiz. Son bölümde ise kısa bir toparlamayla beraber orijinalini bu linkten indirebileceğiniz raporun kapsamlı özet çevirisini sizlerle paylaşacağım.

[heading style=”1″]GELECEĞE BAKIŞ[/heading]

Bireylerden toplanan veriler hasta profillerinin tamamlanmasına yardımcı olabilmektedir.

Çıktılara dayanan bir geri ödeme sisteminde sağlık hizmetleri şirketleri için en büyük hedef sağlığı düzeltirken giderleri düşürmek için hasta davranışları üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır. Texas Health’in Tıbbi Enfarmasyon Şefi Ferdinand Velosco “Bir çok hasta verisi bulunmaktadır, bunların içinde klinik veriler de vardır ve çok yakında genomik veriler de eklenecektir. Ancak hastalarımızın hayatında gerçekten o an olan şey aynı şekilde sosyal ortamda da gerçekleşiyor” demektedir.

[quote style=”1″]“Eğer hayatlarındaki yaşamsal faktörleri, bakım almak için seçtikleri zaman ve kişiyi, aldıkları bakımdan sonra karşılaştıkları zorlukları anlarsak klinik açıdan ve bakımı geliştiren analitikleri birleştirmek için ciddi bir potansiyelimiz olur.”[/quote]

Bazı kurumlar sosyal medya verilerini nasıl kullanacaklarını ve bunu hastaların görüşleri ve diğer bilgilerle tamamlayacaklarını düşünmeye başlamıştır. Boston’daki Beth Israel Deaconess Medical Center’da araştırma görevilisi olan Dr. Arash Mostaghimi “Bir çok kronik hastalığın yalnızca laboratuvar verileriyle ölçülmesi çok zordur. Ancak asıl önemli olan hastanın nasıl hissettiği ve gün be gün nasıl ilerlediğidir; bu da zamanla sosyal medya ve trendlerden yakalamak konusunda oldukça iyi olduğumuz bir durumdur” demiştir.

Sosyal datayı bütünleştirmeye nasıl başlanır

Hastanın sağlığını etkileyen hasta algısı, bilgisi ve davranışı sosyal medya verilerinin düzenli olarak bütünleştirilmesiyle toplanabilir. Hem bireylere hem de kurumlara hizmet sağlayan bir sağlık yönetimi çözümleme şirketi olan OptumHealth Pazarlama Planı Direktörü Kevin Abramson, “Sosyal medya sayesinde kişinin sağlığının daha iyi olması için ne yapmak istediğini, engellerinin ne olduğunu, kendilerini teşvik eden şeylerin ve ilgilerinin neler olduğunu, neyle mücadele ettiklerini ve hangi bilgiye ihtiyaç duyduklarını öğrenebiliyoruz.” demektedir. “Asıl soru, verilerde gördüğümüz sonuçları daha iyi anlamak için bu bilgileri nasıl kullanacak olduğumuzdur.”

[heading style=”1″]SİZİN İŞİNİZ İÇİN BU NE ANLAMA GELİR?[/heading]

İster tedarikçi, ister sigortacı, isterseniz de tıbbi araç şirketi olun, online kullanıcılarla iletişim halinde olmanız sonucunda bu durumdan daha aktif şekilde faydalanabilirsiniz. Gelecek yıllarda dikkatli ve düşünülmüş sosyal medya kullanımı sağlık endüstrisi şirketlerinin iş stratejileri dahilinde giderek artan bir öneme sahip olan bir yapı taşı haline gelecektir.

Sosyal medyayı sadece bir kanal olarak değil, bir zihniyet olarak algılayın

• Yatırımlarınızı planlarken disiplinli bir yaklaşım seçin. Gelirleriniz ya da masraflarınız üzerindeki finansal etkisi nedir? Marka imajınız ve bağlılığınız gelişme gösterdi mi? Kurumunuz yerleşik bir sosyal medya varlığıyla birlikte itibari riskleri yönetmeye karşı hazır mı? Rakamsal kazançlar arttı mı ya da gelişti mi?
• Sadece yatırımlarınızın getirisine odaklı olanları değil, güven ve şeffaflık üzerine odaklanmış hedefler belirleyin: Sosyal medyanın ilk geri dönüşü kârda, vizitelerde ya da satışlarda ölçülebilir olmayabilir. Ancak; kullanıcılar arasında şeffaflık ve güven kurarak marka üzerinde etki sağlayabilir.
• Ulaşılabilir ve uygun olmaya odaklanın: Hastalarınızın size ihtiyaç duydukları anda yanlarında olabileceğinizden emin olmanızı sağlayacak online ve mobil bir stratejiyle sosyal medya planlarınızı bütünleştirin. Kullanıcılar sağlıklıyken kurmaya başladığınız ilişki onlar hasta olduklarında size dönecekleri bir temel sağlayacaktır.
• İç operasyonlarınızı adapte edin, depolardan ağlara geçin: Sosyal medya sadece bir pazarlama aracı değildir. Yasal, bilişim, klinik, kullanıcı servisleri ve diğer hizmetlerinizi koordine etmek için bir sosyal medya departmanına yatırım yapın.
• İhtiyaç anında uygun olacak işlerinizi modernize edin: Pazar araştırması, kullanıcı servisi, bilişim personellerinin yeniden eğitim görmesi gerekmektedir ve yeni beceriler geliştirilmelidir.

Sosyal sohbetleri yeni görüşlere çevirin

• Yalnızca konuşup dinlemeyin; analiz edin ve bütünleştirin: Kurumunuzun Facebook sayfası ya da bloğunu inceleyin; bu diyalogların öneri olarak değerlendirildiği ve harekete dönüştürüldüğü stratejiler geliştirin.

[heading style=”1″]İLAÇ SEKTÖRÜ[/heading]

Üreticilerin, geliştiriciler ve diğer kullanıcı ihtiyaçları için sosyal medyaya nasıl katılmaları gerektiği konusunda yapacakları küçük bir düzenleyici rehberlik ile sosyal medyanın ilaç sektörü ve sağlık bilimcileri tarafından kullanımı giderek daha iddialı olmaya devam edecektir. FDA’in Aralık 2011’de hazırladığı rehberlik taslağında sosyal medyanın kullanımı ile ilgili bazı yönlendirmeler sağlanmış olsa da, ilaçların prospektüsünde açıkça belirtilen endikasyonlar haricindeki amaçlara yönelik kullanımı ve bununla ilgili bilgiler konusundaki alana yönelik taleplere yanıt vermek açısından sınırlı kalmıştır. İlaç sektörü şirketleri kurumları bu durumdan fayda sağlama yolunda ilerlerken düzenlemelerle ilgili ve yasal riskleri minimuma indirmelidir.

• Zemini olası risklere ve yeni fırsatlara göre hazırlayın: Sosyal medyaya stratejik bir yaklaşım, riskleri ve fırsatları yönetmeye en uygun yönetim ve yeni sosyal yapıya adapte olabilecek operasyonel süreçler içeren bir alt yapı geliştirin.
• Dinleyin ve geliştirin: Hedefe yönelik konuşmaları takip etmek ve verileri ilaç güvenliği, ürün şikayetleri, satış ve pazarlama, pazar araştırması ve diğer iş operasyonları üzerinde yapılan araştırma ve geliştirmeler ile ilgili ürün kararlarının içine entegre etmek amacı gözeten yatırımlar yapın. Sosyal medyaya birleştirilmiş seviyede görüş sağlayan bir diğer iş istihbaratı kaynağı olarak davranın. (Örneğin, ürününüz nasıl çalışıyor, kullanılmayan bir pazar var mı, ne gibi gelişmeler yapılabilir?)
• Dijital kimliğimizi tanımlayın: Bir hastanenin ya da doktorun hastayla ilk karşılaşması genellikle online olmaktadır. Tedarikçiler diğer sağlık kuruluşlarının haricinde kullanıcıların kendilerine duydukları güvenden fayda sağlamalıdırlar. Uygulayacağınız indirimler, randevuların düzenlenmesi, yönlendirilmesi ve hastaların görüşlerini bildirmesi için forumlar sağlamak gibi hedeflerinizin dijital ortam aracılığıyla kimliğinizi nasıl tanımlayacağını belirleyin.

Yazı dizimin 1. bölümü ve 2. bölümünü henüz okumadan bu bölüme rastladıysanız, anlam bütünlüğü açısından önerim ilk iki bölümü de okumanız olacaktır.

HRI anketine katılanların % 82’si sosyal medya aktivitelerinin pazarlama ve iletişim departmanları tarafından yürütüldüğünü belirtmişler. Bununla beraber, bir kurum sosyal medyayı sık kullanmaya başladıkça, amaç müşteri hizmetleri, inovasyon ve ürün/hizmet geliştirmeye kayıyor.  “İnsanlar artık farklı araçlar ve etkileşimler arıyorlar. Şunu söyleyebiliriz ki, sadece bir sosyal medya stratejisi  ileride yeterli olmayacak, çünkü bu, bir medyadan öte bir sosyal strateji” diyor Kiaser Permanente’s İnternet hizmetleri kıdemli direktörü Ann Sherry.

[heading style=”1″]Dijital Sosyal Ortamın Faydaları[/heading]

Bireyler için:

-Diğer kişilerin tedaviler, belirtiler ve ilaç reaksiyonları konusundaki deneyimlerini görmek.

-Destek gördüğünü ve yalnız olmadığını hissetmek.

-Sağlık kurumlarına, sigorta şirketlerine daha doğru sorular sormak için bilgi bulmak.

-Anlık bilgiye ulaşmak ve paylaşmak

Kurumlar için:

-Problemlere zamanında ve akıllıca çözümler bulmak

-Sağlık eğitim ve hizmetleri için yeni bir kitleye ulaşmak

-Kurum sözcülerine delege etmek ve konuşturmak.

[heading style=”1″]Harici forumları dinlemek, onlara katılmak ve onlardan yararlanmak[/heading]

Pazarlar çok çabuk yön değiştirebilir ve sosyal medya organizasyonlara problem çözmek yada yeni fırsatları kullanmak için kamuoyunun nabzını ölçme olanağı sağlar. (Bakınız Şekil 12)

Dinlemek

Cleveland Clinic’in İş Bütünlüğü Şefi Don Sinko; “Sosyal medyanın en büyük risklerinden bir tanesi sosyal medyanın görmezden gelinmesidir. Sosyal medya her yerde; siz sevseniz de sevmesiniz de insanlar onu kullanıyor. Neyi bilmediğinizi bilmiyorsunuz.” diyor. ‘Dinlemek’ öğrenmeye başlamanın başlangıcıdır. Bunun içinde şirket ya da marka hassasiyetini incelemek, çeşitli sosyal medya sitelerinin temas noktalarını izlemek ve niteleyici şablonlar için yapılan yorum ve tartışmaları analiz etmek de bulunmaktadır.

İşte size bir örnek: Sosyal bir ağ içindeki hemşireler özel bir ilacın eksiklerini tartışıyorlardı. Bu sohbet, ilaç şirketinin sosyal medya sitelerinden birinde ilacın ruhsatını veren yetkililerden biri tarafından keşfedilene kadar ilacı üreten şirket yöneticilerinin bu eksikliklerden haberi yoktu. Bu tecrübeden sonra şirket acilen sosyal medyada var olan topluluğun olumsuz görüşlerini ele alabilmelerini ve bunlardan bilgi toplayabilmelerini sağlayan bir imkan yarattı. Bunu olumlu bir not olarak ele alırsak, iyi ‘dinleyen’ şirketler servisleri için yeni fikirler üretebilmekte ve hastaların bildirdiği sağlık bilgilerinin işlerini geliştirmek için kullanabilmektedirler.

İnteraktif Pazarlama Yöneticisi Kevin Noble “Henüz hiç kimse sosyal olarak ortaya çıkan verilerdeki patlamanın anlamından faydalanamamaktadır” demiştir. “Benim tahminim birbirine bağlanmak konusunda gelecek olan bir sonraki evre daha önce birbirlerine o kadar da yakın olmayan insanların oluşturduğu havuzlar arasında gerçekleşecektir. Sosyal medyanın parçalanmış bir endüstriyi, hastaları ve onların merkezdeki bilgileriyle birlikte yeniden bir araya getirme yetisi bulunmaktadır”

Katılmak

Dinlemek, sağlık hizmetleriyle ilgili iş kolları için yalnızca ilk adımdır. Sosyal medya, artışları kullanırken teknolojik gelişmeler için yeni fırsatlar su yüzüne çıkmıştır böylece tüketicilerin anlayışları ve fikirleri daha ulaşılabilir olmuştur. Şirketler potansiyel fırsatları yakalamak ve uygun bir şekilde cevap vermek için toplanan verileri aktif bir şekilde yönetmek durumundadır. Bu durum olumsuz hareketlere ya da sosyal alanda  paylaşılan bilgilere karşı çözüm getirmek için hareket etmeyi de gerektirmektedir. Eğer ki Cleveland Clinic’e ait Facebook, Twitter ve blogların da dahil olduğu herhangi bir sosyal medya forumunda olumsuz bir paylaşım olursa, belirlenmiş bir zaman dahilinde özelden yada herkese açık ortamda bu paylaşıma yanıt verebilen bir süreç vardır.

Olumsuz bir etki bırakma potansiyeli olmasına rağmen Mayo Clinic’s Center’in Sosyal Medya Yöneticisi Lee Aase sosyal medyayı kullanmanın getirdiği faydalar olabildiğini iddia etmektedir. “Eğer ‘ver ve al’ görüşünü önemsiyorsanız, ilk olarak yalnızca ‘verin’. Bu işin yarısı budur – vermek istediğiniz mesajı daha geniş kitlelere yaymak ve en azından kurumunuzla bir bağlantı yaratmaya başlamak için bu araçları kullanabilirsiniz.”

Olumsuz bir bildirime verilen yanıt olumlu tüketici bağlılığı programlarınınkine eşit ve hatta onlardan daha ağır sorumluluklar taşımaktadır. ListenLogic isimli sosyal işletmeler istihbarat şirketinin Kurucu Ortağı Mark Langsfeld “Bugün, kurumunuzun dijital kimliği sizin kimliğinizdir” demektedir. “Basın, insanların web üzerinde ne yaptığını takip ediyor. Bundan önce, basın kavramları yönlendiren güç iken bu iş şimdi tamamen değişti. Artık tüketiciler bir topluluk halinde ne istediklerini ortaya koyuyorlar.”

Bağlanmak (Engagement)

Bağlanmanın anlamı sosyal ortamda anlamlı ve aktif bir varlık göstermektedir. Kaiser Parmanente’den Chow “Bu tür bir ilişki, hasta olup gelenlerle kurulan ilişkiden farklıdır. Bu yeni model insanlarla sağlıklı oldukları dönemde hangi besini alacakları ya da hangi fiziksel harekete katılacaklarıyla ilgili hayatlarını ilgilendiren kararlara bağlanmak demektir.” diyor. Bağlanmadan önce kurumların yapması gereken şey ne aradıklarını ve neden orada olmak istediklerini etraflıca düşünmektir. İçeriğin en başta hazırlandığı, tekrar ziyaret edildiği ve sonradan yenilendiği statik bir web sayfasının aksine, sosyal medya etkileşimi de beraberinde getirir.

Boston Children’s Hospital’dan Paul “Facebook artık kullanıcılar için insanların sorularının yanıtlandığı sahne arkası bir forum haline dönüşüyor ” diye açıklıyor. “İnsanlar aradıkları şeyi web sitesinde bulamadıkları zaman (hatta bazen siteyi kontrol etmeseler bile) Facebook’a  gelip oradan yardım istemektedir. Bu yardım isteklerine randevularını nasıl değiştirecekleri ya da en uygun doktoru nasıl bulacakları benzeri mevzular dahildir.” Çocuklar, insanları Facebook, YouTube, Twitter gibi sosyal medya forumlarına katılmak konusunda teşvik ederler ancak onları, medikal bilgileri paylaşmak ve tıbbi tavsiye olarak paylaşılanlara kanmamak konusunda uyarmaktadır.

Klinik tesadüflerin ötesinde kullanıcıların tecrübelerini genişletme

Fısıltı dünyasında, kullanıcıların iyi tecrübeleri tavsiye ya da sadakat duygusundan daha iyi bir şekilde akılda kalmaktadır. Sağlık endüstrisi tarih boyunca kendisinden faydalanan insanlarla böyle bir yarış içine girmek zorunda kalmamıştı ancak yükselen beklentiler şirketleri kendi müşterilerine daha da yakınlaşabilmek için yeni yollar bulmaya zorlamaktadır Pfizer Eski Hasta Bağlılığı Kıdemli Başkan Yardımcısı Greg Simon “Şirketler ürün odaklı sosyal medyaya karşı olarak sağlık odaklı sosyal medyayı kullanmak zorundalar. Hastaların akıllarındaki ihtiyaçlara yönelik bir iletişim kurmaya başladılar” demektedir.

Şekil 13: Sosyal sağlık yaşamı içinde bir hafta

“Sosyal sağlık yaşamı içinde bir hafta” dökümünü oluşturmak için  HRI, Şubat 2012 ‘ de bir haftadan fazla bir süreyle sağlık hizmetleri şirketlerinin (tedarikçiler, sigortacılar, ilaç şirketleri) sosyal medya hareketlerini ve online kullanıcı topluluklarını takip etti. Bu topluluklar hem topluluk yöneticileri hem de kullanıcı üyeleriyle en geniş sayıda üyeliğe ve etkileşime sahip olanlardır. Bu topluluk siteleri herhangi bir sağlık endüstrisi şirketinin sahip olduğu sosyal medya hareketinden ortalama olarak 24 kat fazlasına sahiptir, tek bir paylaşım bile birkaç yüz yorum yapılmasını sağlamaktadır. Topluluklar hafta sonları da aktif kalmakta ve genellikle kullanıcı üyeleri  tarafından yönetilmekteydi. Tedarikçi, eczacı ve sigortacı grupları hafta sonları en düşük hareket gösterenlerdi. Dahası yaptıkları yorumlar, kurumlar ve kullanıcılar arasındaki en kaliteli kesişme noktası olan ve eğitimsel araştırmalarını ya da çözüm getirilmiş kullanıcı servisi konularını paylaştıkları mecrada yer almaktadır. Endüstri liderlerinin sosyal medyanın oluşturduğu olumsuz sohbetlerle ilgili endişelerine rağmen, etkileşimlerin 80’inden fazlası tarafsız ve yalnızca %5’i olumsuzdur.

24X 

Topluluk siteleri herhangi bir sağlık endüstrisi şirketinin sahip olduğu sosyal medya hareketinden ortalama olarak 24 kat fazlasına sahiptir.

%5

Endüstri liderlerinin sosyal medyanın oluşturduğu olumsuz sohbetlerle ilgili endişelerine rağmen, etkileşimlerin 80’inden fazlası tarafsız ve yalnızca %5’i olumsuzdur.

Henüz yarısına geldiğimiz yazı dizimiz, haftaya Pazartesi devam edecek. Dizinin sonunda raporun kapsamlı özet çevirisini de sizlerle paylaşacağım.